Skrócony tydzień pracy – idea, która nabiera tempa.

Jeszcze kilka lat temu pomysł czterodniowego tygodnia pracy wydawał się eksperymentem zarezerwowanym dla startupów z Doliny Krzemowej. Dziś zyskuje na znaczeniu nie tylko w krajach Europy Zachodniej, ale też w Polsce. Coraz więcej firm, miast i rządów sprawdza, czy krótszy czas pracy może iść w parze z efektywnością i zadowoleniem pracowników.

W Polsce temat nabrał konkretnego kształtu w kwietniu 2025 roku, kiedy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiedziało uruchomienie państwowego pilotażu skróconego tygodnia pracy. Od 1 stycznia 2026 roku pilotaż trwa, a wybrani pracodawcy testują krótszy czas pracy w praktyce.

Polski pilotaż – stan na listopad 2026 roku

Pilotaż ruszył zgodnie z zapowiedzią. Według komunikatu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 15 października 2025 r. wnioski złożyło 1994 przedsiębiorstw i instytucji, a komisja wyłoniła 90 pracodawców zatrudniających łącznie ponad 5 tys. pracowników. Zasadniczy etap, czyli testowanie skróconego czasu pracy w praktyce, trwa od 1 stycznia 2026 r. przez cały rok.

Warunki udziału według ministerstwa:

• skrócenie czasu pracy o 10% od stycznia do czerwca 2026 r. i o 20% w drugiej połowie roku,
• brak pogorszenia warunków zatrudnienia i wynagrodzeń pracowników,
• utrzymanie zatrudnienia na poziomie co najmniej 90% stanu początkowego,
• dofinansowanie do 1 mln zł na pracodawcę, nie więcej niż 20 tys. zł na jednego pracownika.

Model skrócenia wybiera sam pracodawca: może to być krótszy dzień, wolny dzień w tygodniu albo dodatkowe dni wolne. Na posiedzeniu Zespołu ds. Skróconego Czasu Pracy 23 lipca 2026 r. resort przedstawił wyniki badania z I kwartału 2026 r. Pracodawcy wskazywali wzrost motywacji i zaangażowania pracowników, ale też wyzwania organizacyjne związane z dostosowaniem pracy do krótszego czasu. Pełne wyniki będą znane po zakończeniu pilotażu.

Jak ułożyć grafik, gdy firma skraca czas pracy, opisujemy w poradniku o skróconym czasie pracy i grafiku zgodnym z Kodeksem pracy.

Elastyczność w Kodeksie pracy – co już dziś jest możliwe?

Choć skrócony tydzień pracy jest dopiero testowany na większą skalę, prawo pracy w Polsce już teraz daje pracodawcom i pracownikom sporo możliwości, by dopasować czas pracy do potrzeb firmy i ludzi.

Nie trzeba czekać na zmiany ustawowe — wiele rozwiązań działa w oparciu o istniejące przepisy.

Dostępne formy elastycznego czasu pracy:

• System skróconego tygodnia pracy – np. 4 dni po 10 godzin, przy zachowaniu 40 godzin tygodniowo,
• System zadaniowy – pracownik sam planuje, kiedy realizuje swoje zadania (częste w zawodach eksperckich),
• Indywidualny rozkład czasu pracy – pozwala dostosować godziny pracy do preferencji danej osoby,
• Ruchomy czas pracy – np. możliwość rozpoczynania pracy między 7:00 a 10:00.

Uwaga na nazwy: system skróconego tygodnia pracy z art. 143 Kodeksu pracy to coś innego niż skrócony tydzień z pilotażu. Przepis pozwala na wniosek pracownika pracować mniej niż 5 dni w tygodniu, ale z dobowym wymiarem do 12 godzin, więc liczba godzin w okresie rozliczeniowym się nie zmienia. Wniosek i grafik w tym systemie opisuje tekst o systemie skróconego tygodnia pracy z art. 143 KP.

Dzięki tym rozwiązaniom firmy mogą już dziś testować krótszy tydzień pracy — wystarczy dobra organizacja i porozumienie z zespołem. Państwowy pilotaż może zwiększyć skalę takich praktyk.

Polskie przykłady – kto już skrócił tydzień pracy?

Skrócony tydzień pracy to w Polsce nie tylko teoria. Są już organizacje, które zdecydowały się wprowadzić ten model — i to z pozytywnym efektem.

Przykłady z Polski:

• Włocławek – w urzędzie miasta część pracowników testowała 4-dniowy tydzień pracy. Zgodnie z relacjami, rozwiązanie wpłynęło pozytywnie na samopoczucie pracowników i jakość obsługi.
• Herbapol Poznań – w jednej z fabryk wprowadzono skrócenie tygodnia pracy przy zachowaniu wynagrodzenia. W efekcie wzrosło zaangażowanie zespołu i spadła liczba dni absencji.
• Leszno – w lokalnych jednostkach administracyjnych wdrożono elastyczne godziny i krótszy tydzień pracy, co pozwoliło lepiej zarządzać zasobami kadrowymi.

Co wynika z tych prób?

• Pracownicy są bardziej wypoczęci i zmotywowani,
• Łatwiej o równowagę między pracą a życiem prywatnym,
• Firmy nie notują spadków wydajności — wręcz przeciwnie, jakość pracy często rośnie.

To pokazuje, że nawet bez centralnego programu można z sukcesem wprowadzać takie zmiany — i warto się nimi inspirować.

Światowe doświadczenia – co pokazują dane z zagranicy?

Polska nie jest pionierem w testowaniu krótszego tygodnia pracy. W wielu krajach takie pilotaże zostały już przeprowadzone — i dostarczyły twardych danych.

Najważniejsze przykłady:

• Wielka Brytania – 6-miesięczny pilotaż objął ponad 60 firm. Wyniki: 92% pracodawców zdecydowało się kontynuować skrócony tydzień pracy po zakończeniu testu. Wydajność nie spadła, a poziom stresu i wypalenia zawodowego u pracowników znacząco się obniżył.
• Islandia – między 2015 a 2019 rokiem testy objęły ok. 2,5 tys. osób. Po zakończeniu eksperymentów 86% pracujących Islandczyków zyskało prawo do krótszego czasu pracy – bez utraty pensji.
• Portugalia – pilotaż trwał od czerwca 2023 do końca 2024. Firmy mogły dowolnie zaprojektować model 4-dniowego tygodnia pracy. Wstępne dane pokazują poprawę kondycji psychicznej pracowników i lepsze wyniki biznesowe.

Wnioski dla Polski:

• Najskuteczniejsze są modele, które nie skracają tygodnia pracy „na sztywno”, lecz dają elastyczność.
• Ważna jest komunikacja z zespołem i dobór rozwiązań do branży.
• Nie każdy model sprawdzi się w każdej firmie – potrzebne są testy i analiza danych.

Czy Polska jest gotowa na krótszy tydzień pracy?

Pilotaż trwa, firmy testują różne warianty, a zagraniczne doświadczenia są coraz bardziej zachęcające. Ale czy Polska rzeczywiście jest gotowa na taką zmianę?

Co przemawia za?

• Rosnące oczekiwania pracowników co do równowagi między pracą a życiem prywatnym,
• Niskie bezrobocie i rynek pracownika – firmy muszą przyciągać benefitem, który naprawdę robi różnicę,
• Już istniejące możliwości elastycznego zarządzania czasem pracy.

Jakie wyzwania stoją przed firmami?

• Organizacja pracy i procesów tak, by nie tracić na wydajności,
• Zapewnienie dostępności usług w sektorze publicznym i medycznym,
• Ujednolicenie podejścia do czasu pracy w większych strukturach.

Kto odegra kluczową rolę w zmianie:

• Pracodawcy, którzy odważą się testować nowe modele,
• Pracownicy, którzy podejdą odpowiedzialnie do większej swobody,
• Ustawodawcy, którzy stworzą ramy prawne wspierające dobre praktyki.

Skrócony tydzień pracy to nie tylko benefit — to narzędzie zmiany kultury organizacyjnej. A ta zmiana właśnie się zaczyna.

Podsumowanie

Skrócony tydzień pracy przestał być w Polsce wyłącznie zapowiedzią. Od 1 stycznia 2026 r. pracodawcy wyłonieni w rządowym pilotażu skracają czas pracy z zachowaniem wynagrodzeń, a pierwsze badania pokazują zarówno korzyści, jak i trudności organizacyjne. Jednocześnie Kodeks pracy nie zmienił norm czasu pracy, więc firmy spoza pilotażu mogą skracać czas pracy wyłącznie dobrowolnie, w regulaminie pracy albo w umowach.

• Pilotaż zakłada skrócenie czasu pracy o 10% w pierwszym i o 20% w drugim półroczu 2026 r. bez obniżki pensji.
• System skróconego tygodnia z art. 143 KP nie zmniejsza liczby godzin, tylko układa je w mniejszej liczbie dni.
• Skrócenie czasu pracy trzeba przełożyć na wymiar w okresie rozliczeniowym i na grafik.