Umowa lojalnościowa i umowa szkoleniowa — wzór do pobrania
Dwa wzory w PDF i DOCX: umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych na studia lub dłuższy kurs oraz krótka umowa szkoleniowa na pojedyncze szkolenie lub certyfikat. Wyjaśniamy, jakie koszty można odzyskać, w jakich sytuacjach pracownik je zwraca i jak liczyć kwotę proporcjonalnie.
W skrócie
Umowa lojalnościowa (tzw. lojalka) to umowa z art. 103⁴ Kodeksu pracy, w której pracodawca finansuje podnoszenie kwalifikacji, a pracownik zobowiązuje się pozostać w zatrudnieniu przez okres nie dłuższy niż 3 lata. Jeśli odejdzie wcześniej z przyczyn wymienionych w art. 103⁵ — na przykład wypowie umowę — zwraca koszty dodatkowych świadczeń proporcjonalnie do niedopracowanego okresu. Umowę zawiera się na piśmie i nie może być mniej korzystna niż przepisy.
Podstawa prawna
art. 103¹Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.)Podnoszenie kwalifikacji to zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą; pracownikowi przysługuje urlop szkoleniowy i płatne zwolnienie z pracy na zajęcia.
Zobacz w ISAP
art. 103² i 103³Kodeks pracyUrlop szkoleniowy: 6 dni (egzaminy eksternistyczne, matura, egzamin zawodowy) albo 21 dni w ostatnim roku studiów; pracodawca może pokryć opłaty za kształcenie, przejazd, podręczniki i zakwaterowanie.
Zobacz w ISAP
art. 103⁴Kodeks pracyUmowę zawiera się na piśmie; nie może być mniej korzystna niż przepisy; nie jest obowiązkowa, gdy pracodawca nie zamierza zobowiązywać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu.
Zobacz w ISAP
art. 103⁵Kodeks pracyZwrot kosztów dodatkowych świadczeń, proporcjonalnie do okresu zatrudnienia, w czterech wymienionych przypadkach; okres odpracowania nie dłuższy niż 3 lata.
Zobacz w ISAP
Stan prawny na 24 września 2026
Lojalka w liczbach
Kwestia
Zasada
Podstawa
Maksymalny okres odpracowania
3 lata od ukończenia nauki
art. 103⁵ pkt 2
Forma umowy
pisemna
art. 103⁴ § 1
Urlop szkoleniowy
6 dni albo 21 dni w ostatnim roku studiów
art. 103²
Co podlega zwrotowi
tylko dodatkowe świadczenia: czesne, przejazd, podręczniki, zakwaterowanie
art. 103³, 103⁵
Czego nie zwraca się
wynagrodzenia za urlop szkoleniowy i zwolnienia z pracy
Umowa lojalnościowa to potoczna nazwa umowy o podnoszenie kwalifikacji zawodowych z art. 103⁴ Kodeksu pracy. Pracodawca płaci za studia, kurs lub certyfikat, a pracownik zobowiązuje się przez określony czas po ukończeniu nauki nie odchodzić z firmy. Jeśli odejdzie wcześniej w sytuacjach wskazanych w ustawie, zwraca część kosztów.
Umowa nie jest obowiązkowa. Art. 103⁴ § 3 zwalnia z niej pracodawcę, który nie zamierza zobowiązywać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu. Bez takiej umowy nie da się jednak żądać zwrotu pieniędzy — przepisy o zwrocie działają tylko wtedy, gdy strony ustaliły okres odpracowania.
Lojalka czy umowa szkoleniowa — który wzór wybrać?
Obie umowy opierają się na tych samych przepisach, różnią się skalą. Na stronie udostępniamy dwa dokumenty:
Umowa lojalnościowa
Umowa szkoleniowa
Typowy przypadek
studia, studia podyplomowe, kurs trwający kilka miesięcy
jedno szkolenie, kurs kilkudniowy, egzamin certyfikacyjny
Urlop szkoleniowy
tak, jeśli forma kształcenia go przewiduje
zwykle nie — tylko płatne zwolnienie na czas zajęć
Typowy okres odpracowania
12–36 miesięcy
6–12 miesięcy
Rozliczenie kosztów
tabela świadczeń z art. 103³
jedna kwota ryczałtowa i przykład wyliczenia
W obu przypadkach okres odpracowania nie może przekroczyć 3 lat. Długość powinna odpowiadać wartości szkolenia — trzyletnia lojalka za jednodniowy kurs za 800 zł łatwo zostanie uznana za nadużycie.
Jakie koszty pracownik musi zwrócić?
Zwrot obejmuje wyłącznie koszty „dodatkowych świadczeń” z art. 103³: opłaty za kształcenie, przejazd, podręczniki i zakwaterowanie. Nie podlega zwrotowi wynagrodzenie za czas urlopu szkoleniowego ani za zwolnienie z pracy na zajęcia, bo pracownik zachowuje do nich prawo z mocy ustawy (art. 103¹ § 3).
Obowiązek zwrotu powstaje w czterech sytuacjach z art. 103⁵. Pracownik zwraca koszty, jeśli:
bez uzasadnionych przyczyn nie podejmie nauki albo ją przerwie,
pracodawca rozwiąże z nim umowę bez wypowiedzenia z jego winy — w trakcie nauki lub w okresie odpracowania,
w okresie odpracowania sam wypowie umowę, chyba że zrobi to z powodu mobbingu,
w okresie odpracowania rozwiąże umowę bez wypowiedzenia z art. 55 lub art. 94³, choć nie było do tego podstaw.
Przepis nie obejmuje wypowiedzenia umowy przez pracodawcę ani rozwiązania jej na mocy porozumienia stron. Umowa nie może rozszerzać tego katalogu na niekorzyść pracownika (art. 103⁴ § 2), dlatego w obu wzorach te sytuacje wyłączono wprost.
Jak obliczyć kwotę zwrotu?
Zwrot jest proporcjonalny do okresu zatrudnienia po ukończeniu nauki albo w czasie jej trwania. W praktyce stosuje się wzór: koszt × niedopracowane miesiące ÷ cały okres odpracowania.
Przykład: firma zapłaciła 12 000 zł za studia podyplomowe, a pracownik zobowiązał się pracować 24 miesiące od dnia uzyskania świadectwa. Wypowiada umowę po 8 miesiącach. Zostało 16 miesięcy, więc zwraca 12 000 zł × 16/24 = 8000 zł. Gdyby wypowiedział umowę w trakcie studiów, zwraca całość poniesionych do tej pory kosztów.
Kwoty nie można po prostu potrącić z ostatniej pensji. Potrącenie należności innych niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 KP wymaga zgody pracownika wyrażonej na piśmie (art. 91 § 1). Bez niej pracodawca wzywa do zapłaty, a w razie odmowy dochodzi zwrotu w sądzie pracy.
Czy można zawrzeć lojalkę na szkolenie BHP?
Nie. Szkolenia, które pracodawca musi zapewnić z mocy prawa — BHP, instruktaż stanowiskowy, szkolenia wymagane do dopuszczenia do pracy — organizuje się na jego koszt i w czasie pracy. Ich kosztów nie można przerzucić na pracownika umową lojalnościową. Umowa szkoleniowa w naszym wzorze wprost wyklucza takie szkolenia.
Ostrożnie trzeba też podchodzić do szkoleń, które służą wyłącznie wdrożeniu do obowiązków na obecnym stanowisku, na przykład nauce firmowego oprogramowania. Sądy oceniają, czy pracownik rzeczywiście zyskał nowe kwalifikacje, które zwiększają jego wartość na rynku pracy.
Co wpisać do umowy lojalnościowej?
formę kształcenia, organizatora i termin, a także moment uznany za ukończenie nauki (dzień uzyskania dyplomu lub certyfikatu),
listę świadczeń pracodawcy z kwotami — to one wyznaczą górną granicę zwrotu,
okres pozostawania w zatrudnieniu w miesiącach, nie dłuższy niż 3 lata,
przypadki zwrotu przepisane z art. 103⁵ i sposób wyliczenia kwoty,
termin zapłaty i zasady ewentualnego potrącenia.
Czas urlopu szkoleniowego i zwolnień na zajęcia trzeba odnotować w ewidencji czasu pracy — to czas płatny, który nie jest urlopem wypoczynkowym. W systemie elektronicznych wniosków urlopowych urlop szkoleniowy można ustawić jako osobny rodzaj nieobecności z limitem 6 lub 21 dni.
Katarzyna Grzązek
Specjalista ds. marketingu
Specjalistka ds. marketingu, która koncentruje się na przekuwaniu „zawiłego” na „zrozumiałe”, dbając o to, by technologia w RCPonline miała ludzką twarz. Działa w szerokim spektrum marketingu – od treści po eventy – a w bezpośrednim kontakcie z klientem stawia na pełen profesjonalizm. W pracy łączy nieszablonowe pomysły z dbaniem o dobrego ducha zespołu, tworząc teksty proste, konkretne i pełne autentyczności.
Nota redakcyjna: Wzór został przygotowany przez zespół RCPonline. Dokument ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przed użyciem dostosuj go do realiów swojej firmy, a w razie wątpliwości skonsultuj się z radcą prawnym lub inspektorem pracy.
Umowa lojalnościowa — najczęściej zadawane pytania
Na maksymalnie 3 lata od ukończenia podnoszenia kwalifikacji (art. 103⁵ pkt 2 Kodeksu pracy). Dłuższy okres jest nieważny w części przekraczającej 3 lata, bo umowa nie może być mniej korzystna niż przepisy. Długość okresu powinna odpowiadać wartości finansowanego szkolenia.
Gdy bez uzasadnionej przyczyny nie podejmie lub przerwie naukę, gdy pracodawca zwolni go dyscyplinarnie, gdy w okresie odpracowania sam wypowie umowę (poza wypowiedzeniem z powodu mobbingu) albo gdy rozwiąże ją bez wypowiedzenia z art. 55 lub 94³ bez podstaw. Tak stanowi art. 103⁵ Kodeksu pracy.
Art. 103⁵ Kodeksu pracy nie wymienia rozwiązania umowy za porozumieniem stron ani wypowiedzenia przez pracodawcę. W tych sytuacjach obowiązek zwrotu na podstawie ustawy nie powstaje. Strony mogą jednak w samym porozumieniu uzgodnić dobrowolny zwrot części kosztów.
Tyle, ile wynika z proporcji do niedopracowanego okresu. Przy koszcie 12 000 zł, okresie odpracowania 24 miesięcy i odejściu po 8 miesiącach pracownik zwraca 8000 zł (12 000 × 16/24). Zwrot obejmuje tylko dodatkowe świadczenia, a nie wynagrodzenie za urlop szkoleniowy.
Tak. Art. 103⁴ § 1 Kodeksu pracy wymaga zawarcia umowy na piśmie. Najlepiej podpisać ją przed rozpoczęciem nauki, a na pewno przed poniesieniem kosztów. Umowa zawarta po ukończeniu studiów budzi wątpliwości, czy pracodawca rzeczywiście finansował je w zamian za pozostanie w firmie.
Nie. Przepisy art. 103¹–103⁶ dotyczą wyłącznie pracowników. Przy umowie zlecenia lub współpracy B2B zasady finansowania szkoleń i zwrotu kosztów strony ustalają w umowie cywilnoprawnej, na przykład jako karę umowną lub zobowiązanie do zwrotu, na zasadach Kodeksu cywilnego.
Tylko za pisemną zgodą pracownika. Należności z tytułu lojalki nie należą do potrąceń dopuszczalnych bez zgody (art. 87 § 1 KP), więc stosuje się art. 91 § 1 i kwotę wolną od potrąceń. Bez zgody pracodawca wzywa do zapłaty, a w razie odmowy kieruje sprawę do sądu pracy.
Lojalka zobowiązuje do pozostania w firmie w zamian za sfinansowanie nauki, a jej naruszenie oznacza zwrot kosztów. Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia zabrania pracy dla konkurencji i wymaga odszkodowania co najmniej 25% wynagrodzenia (art. 101² KP). To dwa odrębne dokumenty, które można zawrzeć równolegle.
Darmowy wzór do pobrania
Umowa lojalnościowa (umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych)
Zapisz się do newslettera i pobierz materiał. Otrzymasz dostęp do ekskluzywnych treści i aktualności.
Elektroniczna ewidencja czasu pracy
Skorzystaj ze szczegółowej analizy czasu pracy i monitoruj bieżący status obecności w swojej firmie. Możesz dowolnie filtrować dane i przeglądać raporty w interesującym Cię zakresie czasu.
Postaw na elektroniczną ewidencję czasu pracy i pozbądź się zbędnej papierologii. Wszystkie najważniejsze informacje wymagane przez kodeks znajdą się w jednym miejscu. Dzięki temu nie tylko zaoszczędzisz czas i pieniądze, a także w prosty sposób spełnisz obowiązek ewidencji.