Umowa o dzieło - darmowy wzór do pobrania

Czym jest umowa o dzieło i jakie przepisy ją regulują?

Umowa o dzieło to umowa cywilnoprawna uregulowana w art. 627–646 Kodeksu cywilnego. Jej istotą jest zobowiązanie wykonawcy do osiągnięcia konkretnego rezultatu — dlatego nazywana jest umową rezultatu. Zamawiający płaci nie za sam czas pracy, lecz za ukończone dzieło: napisany tekst, zaprojektowaną grafikę, naprawiony sprzęt czy stworzony program komputerowy.

To jedna z najtańszych form zatrudnienia w Polsce. Nie odprowadza się od niej składek ZUS (z wyjątkiem umów z własnym pracodawcą), a podatek dochodowy wynosi zaledwie 12% przy zastosowaniu ryczałtowych kosztów uzyskania przychodu. Właśnie dlatego umowa o dzieło jest tak chętnie wybierana przez freelancerów, twórców i firmy zlecające jednorazowe projekty.

Czym umowa o dzieło różni się od zlecenia i umowy o pracę?

Wybór rodzaju umowy wpływa na koszty, prawa pracownicze i obowiązki wobec ZUS. Poniższa tabela przedstawia kluczowe różnice między trzema najczęściej stosowanymi umowami. Jeśli zastanawiasz się, którą formę wybrać, przeczytaj nasz poradnik umowa o pracę, zlecenie czy dzieło — co wybrać.

Cecha	Umowa o dzieło	Umowa zlecenie	Umowa o pracę
Podstawa prawna	art. 627–646 KC	art. 734–751 KC	Kodeks pracy
Przedmiot	Konkretny rezultat (dzieło)	Staranne działanie	Praca pod kierownictwem
Składki ZUS	Brak (wyjątek: własny pracodawca)	Obowiązkowe (wyjątek: student <26 lat)	Pełne — obowiązkowe
KUP (koszty uzyskania)	20% lub 50% (prawa autorskie)	20%	250 zł/mies. (pracownik miejscowy)
Min. wynagrodzenie	Brak — dowolna kwota	31,40 zł/h brutto (2026)	4806 zł/mies. brutto (2026)
Urlop wypoczynkowy	Nie przysługuje	Nie przysługuje	20 lub 26 dni rocznie
Prawo do L4	Nie przysługuje	Tylko przy dobrowolnej składce chorobowej	Przysługuje
Ewidencja godzin	Nie wymagana	Obowiązkowa	Obowiązkowa

Pobierz wzór umowy zlecenie lub wzór umowy o pracę, jeśli potrzebujesz porównania dokumentów.

Jakie elementy powinna zawierać umowa o dzieło?

Kodeks cywilny nie narzuca obowiązkowej formy umowy o dzieło — teoretycznie może być nawet ustna. Dla celów dowodowych i bezpieczeństwa obu stron zdecydowanie zaleca się jednak formę pisemną. Prawidłowo skonstruowana umowa o dzieło powinna zawierać:

• Strony umowy — dane zamawiającego i wykonawcy (imię, nazwisko, adres, PESEL lub NIP),
• Przedmiot dzieła — precyzyjny opis rezultatu, który ma być osiągnięty (np. „wykonanie projektu graficznego logotypu" zamiast ogólnego „prace graficzne"),
• Wynagrodzenie — kwota ryczałtowa lub kosztorysowa za wykonanie dzieła,
• Termin wykonania — data rozpoczęcia i oddania gotowego dzieła,
• Przeniesienie praw autorskich — jeśli dzieło ma charakter twórczy, warto określić, czy prawa majątkowe przechodzą na zamawiającego (to wpływa na zastosowanie 50% KUP),
• Warunki odbioru — sposób zgłoszenia dzieła do odbioru i termin na zgłoszenie uwag,
• Podpisy obu stron.

Wzór do pobrania na dole strony zawiera wszystkie powyższe elementy. Udostępniamy dwie wersje — z przeniesieniem praw autorskich i bez.

Aktualizacja 12 października 2026 r.: we wzorze umowy z przeniesieniem praw zapis o „wszelkich znanych polach eksploatacji” zastąpiono listą pól do zaznaczenia zgodnie z art. 41 ust. 2 i art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Czy od umowy o dzieło trzeba płacić ZUS?

Co do zasady — nie. Umowa o dzieło jest jedyną popularną formą zatrudnienia w Polsce, od której nie odprowadza się składek na ubezpieczenia społeczne ani zdrowotne. To główny powód jej atrakcyjności finansowej. Istnieją jednak wyjątki, które warto znać:

Sytuacja	Składki ZUS	Obowiązek zgłoszenia
Dzieło z obcym podmiotem	Brak	Zgłoszenie do ZUS na druku RUD w ciągu 7 dni
Dzieło z własnym pracodawcą	Pełne składki (jak od umowy o pracę)	Rozliczane w ramach stosunku pracy
Dzieło wykonywane na rzecz własnego pracodawcy	Pełne składki	Rozliczane w ramach stosunku pracy

Od 1 stycznia 2021 roku każdą umowę o dzieło zawartą z osobą niebędącą pracownikiem zamawiającego trzeba zgłosić do ZUS na formularzu RUD w ciągu 7 dni od zawarcia umowy. Brak zgłoszenia może skutkować karą grzywny. Zgłoszenie to nie oznacza jednak obowiązku opłacania składek — służy jedynie celom ewidencyjnym i kontrolnym.

Jak rozliczyć podatek od umowy o dzieło w 2026 roku?

Wynagrodzenie z umowy o dzieło podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT). Stawka podatku to 12% (do progu 120 000 zł dochodu rocznie) lub 32% powyżej tego progu. Kluczowym elementem rozliczenia są koszty uzyskania przychodu:

• 20% KUP — standardowe koszty uzyskania przychodu, stosowane do większości umów o dzieło,
• 50% KUP — podwyższone koszty dla dzieł, w przypadku których dochodzi do przeniesienia praw autorskich (np. teksty, projekty graficzne, programy komputerowe, tłumaczenia). Roczny limit 50% KUP wynosi 120 000 zł.

Przykład: przy umowie na 5000 zł brutto z 50% KUP podstawa opodatkowania wynosi 2500 zł, a podatek 12% to 300 zł. Na rękę wykonawca otrzyma 4700 zł — bez potrąceń na ZUS. To znacznie więcej niż przy umowie zlecenie czy umowie o pracę z analogiczną kwotą brutto.

Przy umowach do 200 zł brutto stosuje się podatek zryczałtowany — 12% od przychodu bez pomniejszania o koszty uzyskania. Zamawiający odprowadza podatek i nie wystawia PIT-11.

Kiedy można odstąpić od umowy o dzieło?

Umowy o dzieło nie można wypowiedzieć w tradycyjnym znaczeniu, jak ma to miejsce w przypadku umowy o pracę. Kodeks cywilny przewiduje jednak kilka sytuacji, w których strony mogą od umowy odstąpić:

• Zamawiający może odstąpić w każdej chwili — dopóki dzieło nie zostało ukończone, ale musi zapłacić umówione wynagrodzenie pomniejszone o to, co wykonawca zaoszczędził (art. 644 KC),
• Wykonawca opóźnia się — jeśli jest prawdopodobne, że nie ukończy dzieła w terminie, zamawiający może odstąpić bez wyznaczania dodatkowego terminu (art. 635 KC),
• Dzieło jest wadliwe — gdy wykonawca realizuje dzieło w sposób sprzeczny z umową i nie reaguje na wezwanie do zmiany sposobu wykonania, zamawiający może powierzyć poprawienie lub dalsze wykonanie dzieła innej osobie na koszt wykonawcy (art. 636 KC),
• Wady nieusuwalne — jeśli dzieło ma istotne wady, których nie da się usunąć, zamawiający może odstąpić od umowy.

Obie strony mogą również rozwiązać umowę za porozumieniem — w dowolnym momencie i na dowolnych warunkach. To najczęstszy i najbezpieczniejszy sposób zakończenia współpracy, gdy dzieło nie jest jeszcze ukończone.

Jakie są konsekwencje pracy bez umowy?

Wykonywanie pracy bez żadnej umowy — czy to o dzieło, zlecenie, czy o pracę — niesie poważne ryzyko zarówno dla wykonawcy, jak i zamawiającego. Wykonawca traci ochronę prawną, nie ma podstaw do dochodzenia wynagrodzenia przed sądem, a w razie wypadku nie ma żadnego ubezpieczenia. Zamawiający z kolei naraża się na karę grzywny, zaległy ZUS i podatki. Więcej o konsekwencjach w artykule praca na czarno — praca bez umowy.

Jak wypełnić umowę o dzieło

Do pobrania są dwa warianty: podstawowa umowa o dzieło (10 paragrafów) i umowa z przeniesieniem autorskich praw majątkowych (12 paragrafów). Kroki są wspólne, a numery paragrafów wariantu z prawami autorskimi podajemy w nawiasach.

1. 1

   Wpisz datę, miejsce i dane stron

   W nagłówku podaj datę i miejscowość zawarcia umowy oraz dane Zamawiającego i Wykonawcy: imię i nazwisko lub firmę, adres, a w razie potrzeby PESEL albo NIP. Przy firmie dopisz osobę, która ją reprezentuje.

2. 2

   Opisz dzieło w § 1

   Opisz konkretny, sprawdzalny rezultat, np. „projekt logo w trzech wariantach, w plikach SVG i PNG”. Umowa o dzieło dotyczy wykonania oznaczonego dzieła (art. 627 KC); jeśli wpiszesz tu powtarzalne czynności albo staranne działanie bez określonego efektu, będzie to w istocie umowa o świadczenie usług, co ZUS może zakwestionować.

3. 3

   Uzupełnij materiały i terminy

   W § 2 (§ 4) wymień materiały i narzędzia, które przekazuje Zamawiający, z terminem ich wydania; jeśli żadnych nie przekazuje, wpisz „nie dotyczy”. W § 3 (§ 5) podaj dzień rozpoczęcia i wykonania dzieła. Gdy Wykonawca opóźnia się tak, że nie zdąży, Zamawiający może odstąpić od umowy jeszcze przed terminem (art. 635 KC).

4. 4

   Ustal wynagrodzenie i sposób zapłaty

   W § 5 (§ 7) wpisz kwotę cyfrowo i słownie oraz skreśl niepotrzebną formę zapłaty: przelew albo gotówkę. Wynagrodzenie należy się w chwili oddania dzieła (art. 642 § 1 KC), a przy wynagrodzeniu ryczałtowym Wykonawca nie może żądać jego podwyższenia (art. 632 § 1 KC).

5. 5

   Wpisz kary umowne i termin na reklamację

   W § 6 (§ 8) podaj procent wartości dzieła za każdy dzień zwłoki oraz za niewykonanie dzieła. W § 7 wariantu podstawowego wpisz, w ile dni Wykonawca odpowiada na protokół reklamacyjny — brak odpowiedzi w tym terminie oznacza uznanie reklamacji.

6. 6

   Wymień pola eksploatacji w umowie z prawami autorskimi

   W § 9 ust. 1 zaznacz pola eksploatacji, na których przechodzą prawa: utrwalanie i zwielokrotnianie, obrót oryginałem lub egzemplarzami, publiczne wykonanie, wyświetlenie i nadawanie, publiczne udostępnianie w internecie (art. 50), a w punkcie „inne” dopisz pozostałe. Umowa obejmuje tylko pola wyraźnie w niej wymienione i tylko te znane w chwili jej zawarcia (art. 41 ust. 2 i 4 ustawy o prawie autorskim), więc ogólny zapis o „wszelkich polach eksploatacji” nie wystarcza. Paragraf 9 ust. 4 przesądza, że wynagrodzenie z § 7 obejmuje przeniesienie praw (art. 43). Przeniesienie praw wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 53).

7. 7

   Podpisz umowę i zgłoś ją do ZUS

   Umowę podpisują obie strony w dwóch egzemplarzach. Zamawiający będący płatnikiem składek lub osobą fizyczną zlecającą dzieło zgłasza każdą umowę o dzieło do ZUS na formularzu RUD w ciągu 7 dni od jej zawarcia, jeśli Wykonawca nie jest jego pracownikiem (art. 36 ust. 17 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Najczęściej zadawane pytania

Czy umowa o dzieło musi być zawarta na piśmie?

Nie — Kodeks cywilny nie wymaga formy pisemnej dla umowy o dzieło. Może być zawarta nawet ustnie. Jednak dla celów dowodowych zdecydowanie zaleca się sporządzenie umowy na piśmie. W razie sporu sądowego dokument pisemny jest kluczowym dowodem na ustalony zakres dzieła, wynagrodzenie i terminy. Warto też pamiętać, że obowiązek zgłoszenia umowy do ZUS na druku RUD wymaga podania daty zawarcia.

Czy od umowy o dzieło płaci się składki ZUS?

Co do zasady — nie. Umowa o dzieło jest zwolniona ze składek ZUS (emerytalnych, rentowych, chorobowych, wypadkowych i zdrowotnych). Wyjątek stanowi sytuacja, gdy umowę zawierasz z własnym pracodawcą lub gdy dzieło wykonujesz na rzecz pracodawcy, z którym łączy Cię umowa o pracę. Wtedy od wynagrodzenia z dzieła odprowadzane są pełne składki, tak jak od etatu.

Czy umowę o dzieło trzeba zgłosić do ZUS?

Tak — od 1 stycznia 2021 roku zamawiający ma obowiązek zgłoszenia każdej umowy o dzieło do ZUS na formularzu RUD w ciągu 7 dni od daty zawarcia. Obowiązek ten nie dotyczy umów zawartych z własnym pracodawcą (te są rozliczane w ramach stosunku pracy). Zgłoszenie ma charakter ewidencyjny — nie oznacza konieczności odprowadzania składek, ale jego brak może skutkować grzywną.

Ile wynoszą koszty uzyskania przychodu przy umowie o dzieło?

Standardowe koszty uzyskania przychodu wynoszą 20% wynagrodzenia brutto. Jeśli jednak umowa przewiduje przeniesienie praw autorskich na zamawiającego (np. przy tworzeniu tekstów, grafik, oprogramowania), wykonawca może zastosować podwyższone 50% KUP. Roczny limit dla 50% KUP wynosi 120 000 zł. Przy zastosowaniu 50% kosztów i stawce 12% PIT, efektywne obciążenie podatkowe wynosi zaledwie 6% przychodu.

Czy wykonawca umowy o dzieło ma prawo do zwolnienia lekarskiego (L4)?

Nie — umowa o dzieło nie daje prawa do zasiłku chorobowego, ponieważ nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu. Wykonawca nie może też dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego z tytułu umowy o dzieło (w odróżnieniu od zlecenia). Choroba wykonawcy nie zwalnia go z obowiązku ukończenia dzieła, ale może być podstawą do przedłużenia terminu, jeśli strony tak postanowią.

Czym jest przeniesienie praw autorskich w umowie o dzieło?

Przeniesienie praw autorskich oznacza, że wykonawca przekazuje zamawiającemu majątkowe prawa do stworzonego dzieła — np. prawa do rozpowszechniania, kopiowania i modyfikowania. To kluczowe przy pracach twórczych (teksty, grafiki, muzyka, kod źródłowy). Przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga umowy w formie pisemnej (art. 53 ustawy o prawie autorskim) i obejmuje tylko pola eksploatacji wyraźnie w niej wymienione (art. 41 ust. 2) — ogólny zapis o „wszelkich polach eksploatacji” jest nieskuteczny. Osobistych praw autorskich (np. do autorstwa) przenieść nie można. Umożliwia też zastosowanie korzystnych 50% kosztów uzyskania przychodu.

Kiedy zamawiający może odstąpić od umowy o dzieło?

Zamawiający może odstąpić od umowy w każdej chwili, dopóki dzieło nie jest ukończone — musi jednak zapłacić umówione wynagrodzenie pomniejszone o oszczędności wykonawcy (art. 644 KC). Może też odstąpić bez zapłaty, gdy wykonawca opóźnia się tak, że ukończenie w terminie jest nieprawdopodobne, lub gdy realizuje dzieło wadliwie i nie reaguje na wezwanie do poprawy.

Jaka jest różnica między umową o dzieło a umową zlecenie?

Umowa o dzieło dotyczy osiągnięcia konkretnego rezultatu (np. napisanie artykułu), a zlecenie — starannego wykonywania czynności (np. obsługa klienta). Od dzieła nie płaci się ZUS (wyjątek: własny pracodawca), a od zlecenia — tak. Zlecenie wymaga ewidencji godzin i przestrzegania minimalnej stawki 31,40 zł/h. Dzieło nie ma ani minimalnej stawki, ani obowiązku ewidencji czasu.

Czy umowę o dzieło można rozwiązać za porozumieniem stron?

Tak — strony mogą w każdej chwili rozwiązać umowę o dzieło za porozumieniem. To najbezpieczniejszy sposób zakończenia współpracy, bo obie strony ustalają warunki (np. częściowe wynagrodzenie za wykonaną już pracę). Porozumienie warto sporządzić na piśmie, określając datę rozwiązania, rozliczenie finansowe i ewentualny zwrot materiałów lub przekazanie częściowo ukończonego dzieła.

Gdzie pobrać darmowy wzór umowy o dzieło?

Na tej stronie udostępniamy darmowe wzory umowy o dzieło w formatach PDF i DOCX — zarówno z przeniesieniem praw autorskich, jak i bez. Wzory są zgodne z aktualnymi przepisami Kodeksu cywilnego i uwzględniają obowiązek zgłoszenia do ZUS. Wystarczy pobrać plik, uzupełnić danymi stron, opisem dzieła i kwotą wynagrodzenia, a następnie wydrukować w dwóch egzemplarzach.

Jakie są obowiązki zamawiającego przy umowie o dzieło?

Zamawiający ma dwa podstawowe obowiązki: zapłacić wynagrodzenie (art. 627 KC) i odebrać dzieło wydane zgodnie z umową (art. 643 KC). Jeżeli wykonanie wymaga jego współdziałania, np. dostarczenia materiałów lub danych, a go brakuje, wykonawca może wyznaczyć mu termin z zagrożeniem odstąpienia od umowy (art. 640 KC). Gdy dzieło nie powstało z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, musi on zapłacić wynagrodzenie pomniejszone o oszczędności wykonawcy (art. 639 KC).

Jakie wynagrodzenie przysługuje wykonawcy?

Wykonawcy przysługuje wynagrodzenie ustalone w umowie — ryczałtowe albo kosztorysowe. Gdy strony go nie określiły, należy się zwykłe wynagrodzenie za dzieło danego rodzaju, a jeśli i tego nie da się ustalić — odpowiadające uzasadnionemu nakładowi pracy (art. 628 § 1 KC). Przy ryczałcie wykonawca nie może żądać podwyżki, nawet gdy koszty wzrosły (art. 632 § 1 KC). Wynagrodzenie należy się w chwili oddania dzieła, chyba że umowa stanowi inaczej (art. 642 § 1 KC).

Co zrobić, jeśli dzieło ma wady?

Zamawiający korzysta z rękojmi — do wad dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży (art. 638 § 1 KC). Może żądać usunięcia wady (art. 561 § 1 KC), a gdy wykonawca tego nie zrobi — złożyć oświadczenie o obniżeniu wynagrodzenia albo, przy wadzie istotnej, odstąpić od umowy (art. 560 KC). Wykonawca odpowiada za wady stwierdzone w ciągu 2 lat od wydania dzieła (art. 568 § 1 KC), ale nie za wady wynikłe z materiału zamawiającego.