Strona główna

Umowa na zastępstwo - darmowy wzór do pobrania

Umowa na zastępstwo - darmowy wzór do pobrania w formacie PDF i DOCX

Czym jest umowa na zastępstwo i kiedy się ją stosuje?

Umowa na zastępstwo to rodzaj umowy o pracę na czas określony, którą pracodawca zawiera w celu zapewnienia ciągłości pracy podczas nieobecności stałego pracownika. Podstawą prawną jest art. 25¹ § 4 pkt 1 Kodeksu pracy, który wyłącza ten typ umowy z limitu 33 miesięcy i 3 umów terminowych.

Pracodawca może zawrzeć umowę na zastępstwo, gdy pracownik przebywa na urlopie macierzyńskim, rodzicielskim, wychowawczym, bezpłatnym, długotrwałym zwolnieniu lekarskim lub w każdej innej sytuacji, która powoduje usprawiedliwioną nieobecność w pracy. Istotne jest to, że w treści umowy należy wskazać imię i nazwisko osoby zastępowanej oraz przyczynę jej nieobecności — dzięki temu obie strony mają jasność co do warunków i przewidywanego czasu trwania współpracy.

W praktyce umowa na zastępstwo jest jednym z najczęściej stosowanych rozwiązań w firmach, które muszą szybko znaleźć kogoś na wolne stanowisko. Więcej o organizacji pracy w takich przypadkach znajdziesz w artykule Zastępstwo w pracy — jak uniknąć błędów organizacyjnych.

Jakie elementy musi zawierać umowa na zastępstwo?

Umowa na zastępstwo jest umową o pracę, dlatego musi spełniać wszystkie wymogi formalne określone w art. 29 Kodeksu pracy. Poniższa tabela przedstawia obowiązkowe elementy, które powinny znaleźć się w dokumencie:

Element umowy Opis
Strony umowy Dane pracodawcy (nazwa, NIP, adres) oraz pracownika (imię, nazwisko, PESEL)
Rodzaj umowy Umowa o pracę na czas określony — w celu zastępstwa pracownika
Dane osoby zastępowanej Imię i nazwisko nieobecnego pracownika oraz przyczyna nieobecności
Rodzaj pracy Stanowisko, funkcja lub zakres obowiązków
Miejsce pracy Adres siedziby lub inny ustalony adres wykonywania obowiązków
Wynagrodzenie Kwota brutto ze wskazaniem składników (nie niższe niż 4806 zł brutto w 2026 r.)
Wymiar czasu pracy Pełny etat lub ułamek (np. 1/2, 3/4)
Czas trwania Do dnia powrotu zastępowanego pracownika lub konkretna data

Brak któregokolwiek z powyższych elementów może zostać zakwestionowany podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy. Pracodawca jest zobowiązany dostarczyć pracownikowi pisemną umowę najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy. Jeśli szukasz gotowego dokumentu, pobierz nasz darmowy wzór w formacie PDF lub DOCX — przycisk znajdziesz poniżej.

Czym różni się umowa na zastępstwo od innych umów o pracę?

Umowa na zastępstwo bywa mylona z klasyczną umową na czas określony, tymczasem przepisy traktują ją odmiennie w kilku istotnych kwestiach. Poniższa tabela pokazuje najważniejsze różnice:

Cecha Umowa na zastępstwo Umowa na czas określony Umowa na czas nieokreślony
Limit 33 miesięcy / 3 umów Nie dotyczy Tak — po przekroczeniu staje się umową bezterminową Nie dotyczy
Okres wypowiedzenia Taki sam jak dla umów terminowych (2 tyg. – 3 mies.) 2 tyg. – 3 mies. 2 tyg. – 3 mies.
Moment zakończenia Powrót zastępowanego pracownika Upływ określonej daty Wypowiedzenie lub porozumienie stron
Obowiązek podania przyczyny wypowiedzenia Nie Tak — od 2023 roku Tak
Ochrona przed wypowiedzeniem w ciąży Ograniczona — umowa nie przedłuża się do dnia porodu Przedłuża się do dnia porodu (po 3. miesiącu ciąży) Pełna ochrona

Warto podkreślić, że wyłączenie z limitu 33 miesięcy oznacza, iż pracodawca może zatrudniać kolejnych zastępców bez ryzyka, że umowa automatycznie przekształci się w bezterminową. Szczegółowe informacje o umowie o pracę i jej rodzajach znajdziesz w osobnym poradniku.

Jakie prawa przysługują pracownikowi zatrudnionemu na zastępstwo?

Pracownik na umowie na zastępstwo korzysta z takich samych uprawnień jak każda osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Pracodawca musi zapewnić mu:

  • wynagrodzenie nie niższe niż 4806 zł brutto (minimalna płaca w 2026 r.) za pełny etat,
  • urlop wypoczynkowy — 20 dni przy stażu poniżej 10 lat lub 26 dni przy stażu 10 lat i więcej, naliczany proporcjonalnie do okresu zatrudnienia,
  • zasiłek chorobowy po upływie 30-dniowego okresu wyczekiwania (lub od pierwszego dnia, jeśli pracownik posiada odpowiedni staż ubezpieczeniowy),
  • urlop na żądanie — 4 dni w roku kalendarzowym, wliczane do puli urlopu wypoczynkowego,
  • świadczenia z ZFŚS, jeśli pracodawca prowadzi fundusz socjalny,
  • ochronę wynagrodzenia — za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuje dodatek 50% lub 100%.

Okres przepracowany na zastępstwie wlicza się do ogólnego stażu pracy, co ma znaczenie przy obliczaniu wymiaru urlopu w kolejnym miejscu pracy. Więcej o zasadach zawierania umów znajdziesz w artykule Umowa o pracę — najważniejsze, co powinno się wiedzieć.

Jak wygląda wypowiedzenie umowy na zastępstwo?

Umowa na zastępstwo rozwiązuje się na dwa sposoby. Pierwszy — automatycznie w dniu powrotu zastępowanego pracownika do pracy. Drugi — przez wypowiedzenie złożone przez którąkolwiek ze stron. Okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy i wynosi:

  • 2 tygodnie — przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy,
  • 1 miesiąc — przy zatrudnieniu od 6 miesięcy do 3 lat,
  • 3 miesiące — przy zatrudnieniu powyżej 3 lat.

Przed nowelizacją z 2016 roku okres wypowiedzenia umowy na zastępstwo wynosił jedynie 3 dni robocze. Obecnie obowiązują takie same zasady jak dla innych umów terminowych. Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron jest możliwe w każdej chwili — bez konieczności zachowania okresu wypowiedzenia. Gotowy wzór wypowiedzenia znajdziesz na stronie Wypowiedzenie umowy o pracę.

Na co zwrócić uwagę przed podpisaniem umowy na zastępstwo?

Zarówno pracodawca, jak i osoba podejmująca pracę na zastępstwo powinni dokładnie przeanalizować warunki współpracy. Oto najważniejsze kwestie:

  • Data zakończenia umowy — jeśli pracodawca nie wie, kiedy zastępowany pracownik wróci, w umowie wpisuje się formułę „do dnia powrotu do pracy". Brak konkretnej daty nie jest wadą — to standardowa praktyka.
  • Zakres obowiązków — powinien odpowiadać stanowisku osoby zastępowanej. Pracodawca nie może jednostronnie rozszerzać zakresu pracy poza to, co określa umowa.
  • Ciąża pracownicy na zastępstwie — w przeciwieństwie do zwykłej umowy na czas określony, umowa na zastępstwo nie przedłuża się automatycznie do dnia porodu. To wyjątek uregulowany w art. 177 § 3¹ KP, o którym warto wiedzieć.
  • Kolejna umowa po zakończeniu zastępstwa — jeśli pracodawca chce kontynuować współpracę, musi zawrzeć nową umowę (np. na czas określony lub nieokreślony). Umowa na zastępstwo nie przekształca się automatycznie.

Dla osoby, która dopiero wchodzi na rynek pracy lub zmienia branżę, zastępstwo bywa doskonałą okazją do zdobycia nowego doświadczenia i nawiązania kontaktów w firmie. Pracodawcy natomiast cenią tę formę, ponieważ pozwala utrzymać ciągłość procesów bez konieczności długotrwałej rekrutacji.

Jak prawidłowo sporządzić umowę na zastępstwo?

Sporządzenie umowy na zastępstwo wymaga uwzględnienia kilku dodatkowych elementów w porównaniu ze standardową umową o pracę. Przede wszystkim należy wyraźnie oznaczyć cel zawarcia umowy — „w celu zastępstwa pracownika [imię i nazwisko] w czasie jego/jej usprawiedliwionej nieobecności". Taki zapis jest konieczny, aby umowa była wyłączona z limitu 33 miesięcy przewidzianego w art. 25¹ KP.

Dokument powinien zostać przygotowany w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach — po jednym dla każdej ze stron. Pracodawca ma obowiązek przechowywać swoją kopię w aktach osobowych pracownika przez okres zatrudnienia i 10 lat po jego zakończeniu (dla umów zawartych po 1 stycznia 2019 roku). Umowę można również podpisać w formie elektronicznej z kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Pobierz nasz darmowy wzór umowy na zastępstwo w formacie PDF lub DOCX — wystarczy kliknąć przycisk poniżej. Szablon zawiera wszystkie wymagane elementy i jest zgodny z przepisami obowiązującymi w 2026 roku.

Katarzyna Grzazek

Katarzyna Grzązek

Specjalista ds. marketingu · Zaktualizowano: 21 kwiecień 2026

Najczęściej zadawane pytania

Umowa na zastępstwo jest szczególnym rodzajem umowy o pracę, która jest regulowana przez przepisy Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 25 Kodeksu pracy, umowa ta może być zawarta w przypadku, gdy pracownik nie może wykonywać swoich obowiązków z powodu usprawiedliwionej nieobecności, takiej jak choroba, urlop macierzyński czy urlop wypoczynkowy. Pracodawca ma obowiązek wykazać, że zastępowany pracownik rzeczywiście nie jest w stanie wykonywać swojej pracy, co powinno być udokumentowane odpowiednimi zaświadczeniami lub oświadczeniami.

Umowa na zastępstwo powinna określać czas trwania zastępstwa, co jest kluczowe, aby uniknąć nieporozumień dotyczących zakończenia umowy. Zgodnie z art. 36 Kodeksu pracy, umowa ta wygasa automatycznie z chwilą powrotu pracownika do pracy. Ważne jest również, aby umowa na zastępstwo zawierała informacje dotyczące wynagrodzenia oraz warunków pracy, co jest niezbędne do zapewnienia przejrzystości i zgodności z obowiązującymi przepisami prawa pracy.

Pracodawca powinien również pamiętać o przepisach dotyczących RODO, co oznacza, że wszelkie dane osobowe pracownika zastępowanego muszą być odpowiednio chronione i przetwarzane zgodnie z rozporządzeniem o ochronie danych osobowych. Zatem, przed zawarciem umowy na zastępstwo, należy upewnić się, że wszystkie wymogi prawne zostały spełnione.

Umowa na zastępstwo to szczególny rodzaj umowy o pracę, który jest regulowany przez przepisy Kodeksu pracy, a dokładniej przez artykuł 25(1) tego kodeksu. Zgodnie z tym przepisem, umowa na zastępstwo może być zawarta w celu zastąpienia pracownika, który jest nieobecny w pracy z powodu urlopu, choroby lub innego usprawiedliwionego powodu. Czas trwania takiej umowy jest ściśle związany z okresem nieobecności pracownika, którego zastępujemy. Jednakże, niezależnie od tego, umowa ta nie może trwać dłużej niż 12 miesięcy.

Warto również zaznaczyć, że po upływie tego okresu, pracodawca nie ma możliwości przedłużenia umowy na zastępstwo, co oznacza, że po 12 miesiącach pracownik zastępujący musi być albo zatrudniony na innej podstawie, albo umowa musi zostać rozwiązana. Pracodawca powinien również pamiętać o obowiązkach związanych z RODO, zwłaszcza w kontekście przetwarzania danych osobowych pracownika zastępującego, co powinno być zgodne z przepisami zawartymi w ogólnym rozporządzeniu o ochronie danych osobowych.

W przypadku, gdy pracownik, którego zastępujemy, wróci do pracy przed upływem 12 miesięcy, umowa na zastępstwo kończy się z dniem powrotu tego pracownika. Należy również pamiętać, że umowa na zastępstwo powinna być zawarta na piśmie, co jest zgodne z wymaganiami art. 29 Kodeksu pracy.

Umowa na zastępstwo jest specyficznym rodzajem umowy o pracę, która ma na celu zastąpienie pracownika nieobecnego z powodu urlopu, choroby lub innego usprawiedliwionego powodu. Zgodnie z art. 25 Kodeksu pracy, umowa na zastępstwo może być zawarta na czas określony, jednakże pracownik zatrudniony na takiej umowie ma prawo do takich samych warunków pracy i wynagrodzenia jak pracownik zatrudniony na umowę na czas nieokreślony na tym samym stanowisku. Oznacza to, że pracownik na zastępstwie powinien otrzymywać wynagrodzenie odpowiadające jego kwalifikacjom oraz doświadczeniu, a także korzystać z takich samych przywilejów, jak np. prawo do urlopu wypoczynkowego, zgodnie z przepisami zawartymi w Kodeksie pracy (art. 152-167).

Warto również zauważyć, że umowa na zastępstwo nie daje pracownikowi pełnej stabilności zatrudnienia, jaką zapewnia umowa na czas nieokreślony. Umowa na zastępstwo ma charakter tymczasowy i wygasa z chwilą powrotu pracownika, którego zastępuje. W związku z tym, mimo że prawa pracownicze są zbliżone, sytuacja zawodowa pracownika na zastępstwie jest mniej stabilna. Ponadto, w przypadku umowy na czas nieokreślony pracownik ma większe możliwości rozwoju zawodowego oraz korzystania z programów wsparcia, które mogą być dostępne w długoterminowym zatrudnieniu.

Tak, umowa o pracę, w tym umowa na zastępstwo, powinna być zawarta na piśmie. Zgodnie z art. 29 Kodeksu pracy, umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie, a pracodawca ma obowiązek dostarczyć pracownikowi jej kopię w terminie 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy. Umowa na zastępstwo jest szczególnym rodzajem umowy, która ma na celu zastąpienie pracownika nieobecnego w pracy, na przykład z powodu urlopu macierzyńskiego, choroby czy innej przyczyny. Ważne jest, aby w umowie na zastępstwo określić czas trwania zatrudnienia oraz przyczynę zastępstwa, co jest istotne dla zachowania przejrzystości i legalności zatrudnienia. Ponadto, brak pisemnej formy umowy może prowadzić do problemów dowodowych w przypadku sporów między pracodawcą a pracownikiem. Zgodnie z przepisami prawa pracy, każda umowa o pracę, w tym umowa na zastępstwo, powinna spełniać wymogi formalne, aby zapewnić obu stronom odpowiednie zabezpieczenia prawne oraz jasność co do warunków zatrudnienia.

Nieprzestrzeganie warunków umowy na zastępstwo może prowadzić do różnych konsekwencji prawnych, które są regulowane przez Kodeks pracy oraz przepisy ogólne dotyczące umów cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 30 Kodeksu pracy, każda umowa o pracę, w tym umowa na zastępstwo, powinna być realizowana zgodnie z jej postanowieniami. W przypadku naruszenia tych warunków przez jedną ze stron, druga strona ma prawo dochodzić swoich roszczeń. Przykładem może być sytuacja, w której pracownik nie stawia się do pracy bez uzasadnionej przyczyny, co może skutkować odpowiedzialnością porządkową, a nawet rozwiązaniem umowy o pracę. Z kolei w przypadku, gdy pracodawca nie przestrzega warunków umowy, pracownik może dochodzić roszczeń o wynagrodzenie za pracę, w tym zadośćuczynienia za niewłaściwe wykonanie umowy. Warto również pamiętać o przepisach dotyczących odpowiedzialności cywilnej, które mogą mieć zastosowanie w przypadku szkód powstałych na skutek niewykonania umowy. Konsekwencje mogą obejmować zarówno odpowiedzialność finansową, jak i utratę zaufania między stronami, co może wpłynąć na przyszłe relacje zawodowe. Dlatego tak istotne jest, aby obie strony umowy na zastępstwo dokładnie zapoznały się z jej postanowieniami oraz znały swoje prawa i obowiązki wynikające z Kodeksu pracy oraz innych przepisów prawa.

Tak, pracownik zatrudniony na umowę na zastępstwo ma prawo do urlopu wypoczynkowego. Zgodnie z art. 152 Kodeksu pracy, pracownik nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego po każdym miesiącu pracy, a jego wymiar wynosi 20 dni roboczych w przypadku pracowników zatrudnionych na pełen etat, oraz proporcjonalnie mniej dla pracowników zatrudnionych na część etatu. Warto zauważyć, że umowa na zastępstwo jest umową terminową, co oznacza, że jej czas trwania jest ograniczony do momentu powrotu pracownika, którego zastępuje, lub do upływu czasu, na jaki została zawarta. Mimo to, pracownik zatrudniony na takiej umowie ma prawo do urlopu w wymiarze proporcjonalnym do okresu zatrudnienia. Oznacza to, że jeśli pracownik pracuje np. przez 6 miesięcy, ma prawo do 10 dni urlopu. Pracodawca ma obowiązek udzielić urlopu w takim wymiarze, chyba że pracownik zrezygnuje z jego wykorzystania. Warto również pamiętać, że zgodnie z RODO, pracodawca powinien dbać o ochronę danych osobowych pracowników, w tym tych, którzy są zatrudnieni na umowę na zastępstwo, co może mieć wpływ na sposób organizacji czasu pracy i udzielania urlopów.

Umowa na zastępstwo jest specyficznym rodzajem umowy o pracę, która ma na celu zastąpienie pracownika nieobecnego z powodu urlopu, choroby lub innych przyczyn. Zgodnie z art. 25 § 1 Kodeksu pracy, umowa na zastępstwo jest umową na czas określony, co oznacza, że jej czas trwania jest związany z określonym wydarzeniem, czyli powrotem zastępowanego pracownika.

Po zakończeniu okresu zastępstwa, umowa ta wygasa automatycznie i nie może być przekształcona w umowę na czas nieokreślony. W przypadku, gdy pracodawca ma zamiar zatrudnić pracownika na dłuższy okres, musi zawrzeć nową umowę o pracę. Warto również zaznaczyć, że w przypadku zatrudnienia na czas nieokreślony, pracodawca zobowiązany jest do przestrzegania dodatkowych przepisów dotyczących wypowiedzenia umowy, co nie ma miejsca w przypadku umów na czas określony.

Warto także zwrócić uwagę na przepisy dotyczące RODO, które obligują pracodawców do odpowiedniego przetwarzania danych osobowych pracowników w kontekście zawierania nowych umów. Pracodawcy powinni także pamiętać o konieczności przestrzegania zasad równego traktowania w zatrudnieniu, co może mieć wpływ na decyzje dotyczące dalszego zatrudnienia po zakończeniu umowy na zastępstwo.

Pracownik zatrudniony na umowę na zastępstwo ma prawo do wynagrodzenia za czas choroby, pod warunkiem, że spełnia określone kryteria. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, a dokładniej z art. 92, wynagrodzenie chorobowe przysługuje pracownikowi, który jest objęty ubezpieczeniem chorobowym i ma wymagany okres składkowy. W przypadku umowy na zastępstwo, pracownik powinien być zarejestrowany w ZUS jako osoba ubezpieczona, co jest kluczowe dla uzyskania zasiłku. Wysokość wynagrodzenia chorobowego wynosi 80% podstawy wymiaru, a w przypadku hospitalizacji lub choroby zawodowej – 100%. Ponadto, pracownik musi dostarczyć zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy, które jest podstawą do wypłaty zasiłku. Warto również pamiętać, że umowa na zastępstwo jest umową terminową, co oznacza, że po jej wygaśnięciu prawo do zasiłku również wygasa. Pracownicy, którzy mają pytania dotyczące swoich praw związanych z wynagrodzeniem za czas choroby, powinni skonsultować się z działem HR lub z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.

Współczesne regulacje prawne w Polsce rzeczywiście umożliwiają podpisywanie umów o pracę, w tym umów na zastępstwo, w formie elektronicznej. Zgodnie z art. 29 Kodeksu pracy, umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie, jednak w przypadku umów zawieranych w formie elektronicznej, konieczne jest spełnienie pewnych warunków. Obie strony umowy muszą wyrazić zgodę na zastosowanie takiej formy, co powinno być jasno określone w komunikacji przed podpisaniem umowy.

Warto również zwrócić uwagę na przepisy dotyczące ochrony danych osobowych, w tym RODO, które mogą wpływać na sposób przechowywania i przekazywania dokumentów elektronicznych. Pracodawca ma obowiązek zapewnienia odpowiednich zabezpieczeń danych osobowych pracownika, co jest szczególnie istotne w kontekście pracy zdalnej. Przykładowo, dokumenty powinny być przesyłane za pomocą bezpiecznych kanałów komunikacji, aby uniknąć ich nieautoryzowanego dostępu.

Warto również dodać, że w przypadku umów na zastępstwo, które są zazwyczaj zawierane na czas określony, należy zadbać o odpowiednie zapisy dotyczące terminu obowiązywania umowy oraz warunków jej rozwiązania. W praktyce, umowa na zastępstwo podpisana zdalnie jest jak najbardziej możliwa, o ile wszystkie wymogi prawne są spełnione.

Umowa na zastępstwo jest formą zatrudnienia, która ma swoje szczególne regulacje w Kodeksie pracy. Zgodnie z art. 25 Kodeksu pracy, umowa na zastępstwo zawierana jest w celu zastąpienia pracownika, który jest nieobecny w pracy z powodu urlopu, choroby lub innych przyczyn. Czas pracy na podstawie takiej umowy jest wliczany do ogólnego stażu pracy, co ma istotne znaczenie w kontekście budowania doświadczenia zawodowego. Warto podkreślić, że doświadczenie zdobyte w ramach umowy na zastępstwo jest traktowane na równi z innymi formami zatrudnienia, co oznacza, że pracodawcy w przyszłości mogą uwzględniać ten czas przy ocenie kwalifikacji i umiejętności kandydata.

Dodatkowo, doświadczenie zdobyte w ramach umowy na zastępstwo może być cenne, zwłaszcza jeśli dotyczy specyficznych umiejętności lub branży. Pracownicy, którzy pracowali na zastępstwie, mogą wykazać się elastycznością i umiejętnością szybkiego przystosowania się do nowych warunków, co jest często poszukiwane przez pracodawców. Warto również pamiętać, że umowy na zastępstwo są regulowane przepisami prawa pracy, co zapewnia odpowiednie zabezpieczenia dla pracowników w zakresie wynagrodzenia oraz warunków pracy.

Elektroniczna ewidencja czasu pracy

Postaw na elektroniczną ewidencję czasu pracy i pozbądź się zbędnej papierologii. Wszystkie najważniejsze informacje wymagane przez kodeks znajdą się w jednym miejscu. Dzięki temu nie tylko zaoszczędzisz czas i pieniądze, a także w prosty sposób spełnisz obowiązek ewidencji.

Darmowy wzór do pobrania

Załóż darmowe konto demonstracyjne systemu RCPonline

Darmowe materiały
do pobrania

Testuj przez 14 dni za darmo

Załóż bezpłatne konto DEMO i testuj system przez dwa tygodnie całkowicie za darmo

Zarejestruj się