Kalkulator odsetek ustawowych 2026

Jak kalkulator liczy odsetki

Podstawowy wzór to: odsetki = kwota × stawka roczna × liczba dni ÷ 365. Odsetki biegną od dnia następującego po terminie płatności do dnia zapłaty włącznie, więc faktura z terminem 10 marca zapłacona 12 marca oznacza dwa dni opóźnienia.

Jeżeli w tym czasie zmieniła się stawka, jeden wzór nie wystarczy. Kalkulator dzieli okres na odcinki o stałej stawce, liczy odsetki dla każdego odcinka i sumuje wyniki, które zaokrągla do pełnych groszy. Art. 359 i art. 481 KC określają stawkę w stosunku rocznym, ale nie wskazują liczby dni w roku. Domyślnie przyjęto 365 dni, a w polu „Podstawa roku” można wybrać rzeczywistą długość roku (366 dni w 2024 r.).

Odsetki w transakcjach handlowych: stawki półroczne

W transakcjach handlowych stopa referencyjna NBP jest ustalana tylko na dwa dni w roku. Stopa z 1 stycznia dotyczy okresu od stycznia do czerwca, a stopa z 1 lipca okresu od lipca do grudnia (art. 11b ustawy). Zmiana stopy NBP w połowie półrocza nie zmienia więc tej stawki, a kalkulator dzieli okres na odcinki tylko na granicy półroczy.

Źródła: obwieszczenia ministra właściwego do spraw gospodarki w Monitorze Polskim, m.in. M.P. 2026 poz. 642 i M.P. 2025 poz. 1257. Do 31 grudnia 2019 r. obie kolumny mają tę samą stawkę, bo marża wynosiła wtedy 8 punktów dla wszystkich dłużników.

Od kiedy biegną odsetki

Bieg odsetek zależy od tego, czy termin zapłaty został oznaczony. Gdy termin wynika z umowy lub faktury, opóźnienie zaczyna się po jego upływie. Gdy termin nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, dłużnik ma zapłacić niezwłocznie po wezwaniu (art. 455 KC), dlatego przy roszczeniach bez terminu pierwszym krokiem jest wezwanie do zapłaty.

Koniec terminu przypadający w sobotę albo dzień ustawowo wolny od pracy przesuwa się na następny dzień, który nie jest sobotą ani dniem wolnym (art. 115 KC). Kalkulator ostrzega o sobocie i niedzieli, a święto trzeba uwzględnić samodzielnie, wpisując właściwą datę.

W transakcjach handlowych odsetki przysługują bez wezwania, jeżeli wierzyciel spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał zapłaty w terminie z umowy (art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy). Termin zapłaty między przedsiębiorcami co do zasady nie może przekraczać 60 dni od doręczenia faktury, a podmiot publiczny ma 30 dni (60 dni, gdy jest podmiotem leczniczym).

Rekompensata za koszty odzyskiwania należności

W transakcji handlowej wierzyciel, obok odsetek, może żądać stałej rekompensaty, bez wezwania i bez wykazywania kosztów. Jej wysokość zależy od wartości świadczenia.

• 40 euro, gdy wartość świadczenia nie przekracza 5000 zł,
• 70 euro, gdy wartość jest wyższa niż 5000 zł, ale niższa niż 50 000 zł,
• 100 euro, gdy wartość wynosi co najmniej 50 000 zł.

Kwotę przelicza się po średnim kursie euro NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne (art. 10 ust. 1a ustawy). Do obciążenia dłużnika rekompensatą i odsetkami często służy nota obciążeniowa.

Odsetki maksymalne i odsetki od odsetek

Umowa może przewidywać wyższe odsetki niż ustawowe, ale ich wysokość jest ograniczona. Odsetki kapitałowe z czynności prawnej nie mogą w stosunku rocznym przekroczyć dwukrotności odsetek ustawowych (art. 359 § 2¹ KC), a odsetki za opóźnienie dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 2¹ KC).

Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy (art. 482 § 1 KC). Kalkulator nie dolicza więc odsetek od odsetek.

Przedawnienie roszczeń

Roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się co do zasady po trzech latach, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż dwa lata (art. 118 KC). Bieg przedawnienia przerywają m.in. czynność przed sądem i uznanie roszczenia przez dłużnika (art. 123 KC), natomiast sam monit nie jest na tej liście.