Wymiar czasu pracy to liczba godzin do przepracowania w danym okresie rozliczeniowym. Oblicza się go, mnożąc 40 godzin przez liczbę tygodni, dodając 8 godzin za każdy pozostały dzień od poniedziałku do piątku i odejmując 8 godzin za każde święto przypadające w dniu roboczym.
Czym jest wymiar czasu pracy?
Wymiar czasu pracy odpowiada na pytanie, ile godzin pracownik ma przepracować w danym okresie rozliczeniowym. Nie jest to liczba dowolna ani ustalana przez pracodawcę — wynika ze sztywnego algorytmu zapisanego w Kodeksie pracy.
Algorytm ma trzy kroki. Najpierw mnoży się 40 godzin przez liczbę pełnych tygodni w okresie. Następnie dolicza 8 godzin za każdy dzień wystający poza pełne tygodnie, ale tylko wtedy, gdy przypada od poniedziałku do piątku. Na końcu odejmuje 8 godzin za każde święto, które wypada w dniu innym niż niedziela.
Ostatni element jest źródłem większości pomyłek. Święto w niedzielę nie obniża wymiaru, bo niedziela i tak jest dniem wolnym. Święto w sobotę natomiast wymiar obniża — mimo że sobota również bywa wolna — ponieważ przepis mówi o dniu innym niż niedziela.
Wymiar pomniejsza się też o usprawiedliwione nieobecności. Pracownik przebywający tydzień na zwolnieniu lekarskim ma obniżony wymiar o godziny, które miał w tym czasie przepracować zgodnie z grafikiem. Różnica między wymiarem a faktycznie przepracowanym czasem wskazuje albo na nadgodziny, albo na niedopracowanie okresu, które nie może obciążać pracownika, jeśli wynika z braku pracy po stronie pracodawcy.
Podstawa prawna
art. 130 § 1Kodeks pracyWymiar oblicza się mnożąc 40 godzin przez liczbę tygodni w okresie rozliczeniowym, a następnie dodając iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu przypadających od poniedziałku do piątku.
Zobacz pełny przepis
art. 130 § 2Kodeks pracyKażde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin.
Zobacz pełny przepis
art. 130 § 3Kodeks pracyWymiar obniża się o liczbę godzin usprawiedliwionej nieobecności, przypadających do przepracowania zgodnie z przyjętym rozkładem.
Zobacz pełny przepis
art. 129 § 1Kodeks pracyNormy wyjściowe to 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy.
Zobacz w ISAP
Stan prawny na 3 sierpnia 2026
Jak liczy się wymiar czasu pracy
Krok
Działanie
Podstawa
1. Pełne tygodnie
40 godzin × liczba tygodni
art. 130 § 1 k.p.
2. Dni wystające
+ 8 godzin × dni od poniedziałku do piątku
art. 130 § 1 k.p.
3. Święta
− 8 godzin za każde święto poza niedzielą
art. 130 § 2 k.p.
4. Nieobecności usprawiedliwione
− godziny do przepracowania w tych dniach
art. 130 § 3 k.p.
Jak to wygląda w praktyce
Okres rozliczeniowy: maj o 31 dniach, zaczynający się w piątek. W miesiącu wypadają dwa święta w dni robocze.
Krok 1: 4 pełne tygodnie × 40 h = 160 h.
Krok 2: 3 dni wystające przypadające pon.–pt. × 8 h = +24 h.
Krok 3: 2 święta w dni robocze × 8 h = −16 h.
Wymiar: 160 + 24 − 16 = 168 godzin.
Święto przypadające w niedzielę wymiaru nie obniża — obniżają go wyłącznie święta w pozostałe dni tygodnia. To najczęstsze źródło rozbieżności między działem kadr a pracownikami przy planowaniu grafiku.
Sprawdź wymiar czasu pracy w okresie
Kalkulator liczy nominalny wymiar godzin dla dowolnego okresu rozliczeniowego, z uwzględnieniem świąt przypadających w dni robocze.
Mnoży się 40 godzin przez liczbę pełnych tygodni w okresie rozliczeniowym, dodaje 8 godzin za każdy dzień wystający przypadający od poniedziałku do piątku, a następnie odejmuje 8 godzin za każde święto poza niedzielą.
Tak. Przepis mówi o święcie przypadającym w dniu innym niż niedziela, więc święto w sobotę obniża wymiar o 8 godzin i wymaga oddania dnia wolnego w okresie rozliczeniowym.
Nie. Niedziela jest dniem wolnym niezależnie od święta, dlatego wymiar czasu pracy pozostaje bez zmian. To najczęstsze źródło nieporozumień przy planowaniu grafiku.
Usprawiedliwiona nieobecność obniża wymiar o liczbę godzin, które pracownik miał w tym czasie przepracować zgodnie z obowiązującym go rozkładem. Dotyczy to między innymi choroby i urlopu.
Proporcjonalny do wymiaru pełnoetatowego. Przy połowie etatu jest to połowa godzin wyliczonych dla pełnego etatu w danym okresie rozliczeniowym, z zachowaniem tych samych zasad obniżania o święta.
Godziny przepracowane ponad wymiar w okresie rozliczeniowym to nadgodziny średniotygodniowe, za które przysługuje dodatek 100%. Rozliczenie następuje po zakończeniu okresu rozliczeniowego.
Nie jednostronnie — wymiar wynika z ustawy. Obniżenie etatu wymaga porozumienia stron albo wypowiedzenia zmieniającego, a nie samej decyzji o zmniejszeniu liczby godzin do przepracowania.
Co w sytuacji, gdy pracownik przepracował część lub całość dniówki, a tego samego dnia udał się do lekarza i otrzymał e-ZLA? Rozliczenie takiego dnia wymaga właściwej kwalifikacji przepracowanych godzin oraz określenia prawa do świadczeń chorobowych. Poznaj obowiązujące warianty płacowe, sprawdź ich wpływ na limit 33 dni i zobacz, jak automatyzacja ewidencji w RCPonline eliminuje ryzyko błędów w kadrach.
Szkolenie po godzinach, przebieranie się, przejazd z bazy, podróż służbowa i dyżur — co jest czasem pracy według Kodeksu pracy, PIP, Sądu Najwyższego i TSUE.
Powiadomienia dla Ukraińców po wygaszeniu specustawy, procedura oświadczeniowa, zmiany od 22 sierpnia 2026 r. dla Gruzji, Kolumbii i Wenezueli oraz kary.
Od długości okresu rozliczeniowego zależy, kiedy powstają nadgodziny średniotygodniowe i jak swobodnie układasz grafik. Sprawdź limity w każdym systemie czasu pracy i procedurę wydłużenia do 12 miesięcy.
Katarzyna Grzązek
