Karta Szkolenia Wstępnego BHP - darmowy wzór do pobrania
Czym jest karta szkolenia wstępnego BHP i dlaczego jest obowiązkowa?
Karta szkolenia wstępnego BHP to urzędowy dokument potwierdzający, że pracownik odbył szkolenie wstępne w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy — czyli instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy. Bez podpisanej karty pracodawca nie może dopuścić pracownika do wykonywania obowiązków. Obowiązek ten wynika wprost z art. 2373 Kodeksu pracy, który stanowi, że pracodawca jest zobowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie BHP przed rozpoczęciem pracy.
Wzór karty szkolenia wstępnego BHP jest określony w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (z późniejszymi zmianami). Dokument składa się z dwóch zasadniczych części — instruktażu ogólnego i instruktażu stanowiskowego — oraz zawiera dane pracownika, podpisy prowadzących szkolenie i podpis samego pracownika potwierdzający zapoznanie się z przepisami BHP.
Czym różni się instruktaż ogólny od stanowiskowego?
Szkolenie wstępne BHP składa się z dwóch odrębnych części, które różnią się zakresem, osobą prowadzącą i czasem trwania. Poniższa tabela przedstawia najważniejsze różnice:
Kryterium
Instruktaż ogólny
Instruktaż stanowiskowy
Cel
Zapoznanie z podstawowymi przepisami BHP, prawami i obowiązkami pracownika, zasadami pierwszej pomocy i ochrony ppoż.
Przygotowanie do bezpiecznej pracy na konkretnym stanowisku — zagrożenia, metody ochrony, obsługa maszyn i urządzeń.
Kto prowadzi
Pracownik służby BHP, osoba wykonująca zadania tej służby lub pracodawca z odpowiednimi kwalifikacjami.
Pracodawca lub wyznaczona osoba kierująca pracownikami (np. kierownik, brygadzista) z aktualnym szkoleniem okresowym.
Minimalny czas trwania
Minimum 3 godziny lekcyjne (135 minut).
Minimum 8 godzin lekcyjnych dla stanowisk robotniczych; 2 godziny lekcyjne dla stanowisk administracyjno-biurowych.
Forma
Wykład, prezentacja, pokaz — może odbywać się w sali szkoleniowej.
Zajęcia praktyczne w miejscu pracy — pokaz przez instruktora, próbne wykonanie zadań pod nadzorem.
Sprawdzian
Brak formalnego egzaminu — wystarczy potwierdzenie podpisem.
Sprawdzian wiedzy i umiejętności — prowadzący ocenia, czy pracownik może samodzielnie wykonywać pracę.
Szkolenie wstępne musi odbyć się przed dopuszczeniem pracownika do pracy — najczęściej w pierwszym dniu zatrudnienia, jeszcze zanim pracownik przystąpi do wykonywania obowiązków. Dotyczy to nie tylko nowo zatrudnionych pracowników etatowych, ale również:
Pracowników przenoszonych na inne stanowisko — jeśli nowe stanowisko wiąże się z innymi zagrożeniami, konieczny jest co najmniej instruktaż stanowiskowy.
Uczniów i studentów na praktykach — odbywających praktyczną naukę zawodu w zakładzie pracy.
Pracowników po dłuższej przerwie — choć przepisy nie narzucają powtórzenia szkolenia wstępnego po przerwie, w praktyce wielu pracodawców je powtarza, szczególnie gdy zmieniły się warunki pracy.
Szkolenie wstępne BHP nie zastępuje szkolenia okresowego. Pierwsze szkolenie okresowe pracownik musi odbyć w ciągu 6 miesięcy od zatrudnienia (osoby kierujące pracownikami) lub 12 miesięcy (pozostali pracownicy). Szczegóły dotyczące obowiązków pracodawcy znajdziesz na stronie Państwowej Inspekcji Pracy.
Kto przeprowadza szkolenie wstępne BHP w firmie?
Odpowiedzialność za przeprowadzenie szkolenia wstępnego spoczywa na pracodawcy, ale faktyczne prowadzenie instruktażu jest delegowane na odpowiednie osoby. Instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby BHP, osoba wykonująca w zakładzie zadania służby BHP (np. specjalista zewnętrzny z uprawnieniami) lub sam pracodawca — jeśli ukończył szkolenie z zakresu BHP dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP.
Instruktaż stanowiskowy prowadzi pracodawca lub wyznaczona osoba kierująca pracownikami — np. kierownik zmiany, brygadzista, mistrz produkcji. Warunek: prowadzący musi posiadać aktualne szkolenie okresowe BHP dla osób kierujących pracownikami, odpowiednie doświadczenie zawodowe oraz umiejętność przekazywania wiedzy w sposób zrozumiały.
Warto pamiętać, że instruktaż stanowiskowy kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności. Prowadzący musi ocenić, czy pracownik potrafi bezpiecznie wykonywać obowiązki na danym stanowisku. Dopiero pozytywny wynik sprawdzianu pozwala na dopuszczenie do samodzielnej pracy. Więcej o wymaganiach BHP i ocenie ryzyka zawodowego publikuje Centralny Instytut Ochrony Pracy (CIOP).
Jakie są konsekwencje braku karty szkolenia wstępnego BHP?
Dopuszczenie pracownika do pracy bez szkolenia wstępnego BHP jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika. Pracodawca naraża się na:
Grzywnę od PIP — inspektor pracy może nałożyć mandat w wysokości od 2 000 zł do 5 000 zł, a w przypadku skierowania sprawy do sądu — grzywnę do 60 000 zł.
Odpowiedzialność za wypadek przy pracy — brak szkolenia wstępnego jest okolicznością obciążającą pracodawcę. W razie wypadku pracownika, który nie odbył instruktażu, pracodawca ponosi pełną odpowiedzialność odszkodowawczą.
Nakaz wstrzymania pracy — inspektor PIP może nakazać natychmiastowe odsunięcie pracownika od pracy do czasu przeprowadzenia szkolenia.
Odpowiedzialność karną — w przypadku ciężkiego naruszenia przepisów BHP, które doprowadziło do zagrożenia życia lub zdrowia, pracodawca może ponieść odpowiedzialność karną na podstawie art. 220 Kodeksu karnego.
Karta szkolenia wstępnego BHP jest dowodem, że pracodawca wypełnił swój obowiązek. Dlatego tak ważne jest jej rzetelne wypełnienie i przechowywanie w aktach osobowych. Zarządzanie dokumentacją pracowniczą — w tym terminami szkoleń BHP i badań lekarskich — ułatwiają systemy kadrowe, które automatycznie przypominają o zbliżających się terminach.
Gdzie przechowywać kartę i jak długo ją archiwizować?
Kartę szkolenia wstępnego BHP przechowuje się w części B akt osobowych pracownika — razem z innymi dokumentami dotyczącymi nawiązania stosunku pracy i przebiegu zatrudnienia. Okres przechowywania jest taki sam jak dla pozostałej dokumentacji pracowniczej:
10 lat — dla pracowników zatrudnionych od 1 stycznia 2019 roku (liczone od końca roku, w którym ustał stosunek pracy),
50 lat — dla pracowników zatrudnionych przed tą datą.
Dokumentacja może być prowadzona w formie papierowej lub elektronicznej — obie formy są prawnie równoważne od 2019 roku. Przy przejściu na formę elektroniczną pracodawca musi sporządzić odwzorowanie cyfrowe (skan) dokumentu papierowego i opatrzyć je kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną.
Szkolenie wstępne BHP jest jednym z trzech warunków dopuszczenia pracownika do pracy, obok pisemnej umowy i orzeczenia lekarskiego. Komplet formalności wraz z harmonogramem terminów opisaliśmy w przewodniku zatrudnienie pracownika krok po kroku.
Specjalistka ds. marketingu, która koncentruje się na przekuwaniu „zawiłego” na „zrozumiałe”, dbając o to, by technologia w RCPonline miała ludzką twarz. Działa w szerokim spektrum marketingu – od treści po eventy – a w bezpośrednim kontakcie z klientem stawia na pełen profesjonalizm. W pracy łączy nieszablonowe pomysły z dbaniem o dobrego ducha zespołu, tworząc teksty proste, konkretne i pełne autentyczności.
Nota redakcyjna: Wzór został przygotowany przez zespół RCPonline. Dokument ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przed użyciem dostosuj go do realiów swojej firmy, a w razie wątpliwości skonsultuj się z radcą prawnym lub inspektorem pracy.
Jak wypełnić kartę szkolenia wstępnego BHP
Wzór odpowiada karcie z załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, a do karty dołączono ramowe programy instruktażu ogólnego i stanowiskowego. Pracownik potwierdza w niej na piśmie odbycie obu instruktaży, a karta jest przechowywana w aktach osobowych (§ 12 ust. 1 rozporządzenia).
1
Uzupełnij nagłówek karty
Wpisz nazwę pracodawcy albo przystaw pieczęć i nadaj karcie numer z wewnętrznego rejestru. W punktach 1 i 2 podaj imię i nazwisko osoby szkolonej oraz nazwę komórki organizacyjnej, w której będzie pracować.
2
Odnotuj instruktaż ogólny
W punkcie 3 wpisz datę instruktażu ogólnego oraz imię i nazwisko prowadzącego — pracownika służby BHP, osoby wykonującej jej zadania, pracodawcy albo wyznaczonego pracownika z aktualnym szkoleniem BHP (§ 10 ust. 2 rozporządzenia). Ramowy program przewiduje co najmniej 3 godziny lekcyjne, a odbycie instruktażu pracownik potwierdza podpisem.
3
Wpisz instruktaż stanowiskowy
Podaj nazwę stanowiska, daty instruktażu i prowadzącego, czyli wyznaczoną osobę kierującą pracownikami lub pracodawcę. Instruktaż stanowiskowy przeprowadza się m.in. na stanowiskach robotniczych i tam, gdzie występują czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne (§ 11 ust. 1); program ramowy przewiduje minimum 8 godzin lekcyjnych, a dla pracowników administracyjno-biurowych narażonych na czynniki uciążliwe — minimum 2.
4
Potwierdź sprawdzian i dopuszczenie do pracy
Instruktaż stanowiskowy kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności, który jest podstawą dopuszczenia do pracy (§ 11 ust. 6). Wpisz imię i nazwisko pracownika oraz stanowisko, na które go dopuszczasz, a następnie zbierz podpis pracownika oraz datę i podpis kierownika komórki organizacyjnej.
5
Wypełnij drugi blok stanowiskowy, gdy jest potrzebny
Drugi blok instruktażu stanowiskowego, oznaczony dwiema gwiazdkami, wypełniasz, gdy pracownika przeniesiono na inne stanowisko wymagające instruktażu, gdy pracuje na kilku stanowiskach albo gdy na stanowisku zmieniły się warunki techniczno-organizacyjne (§ 11 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3).
Tak — karta szkolenia wstępnego BHP jest dokumentem obowiązkowym. Art. 2373 Kodeksu pracy zabrania dopuszczenia pracownika do pracy bez szkolenia wstępnego BHP. Karta jest dowodem, że szkolenie zostało przeprowadzone. Brak tego dokumentu w aktach osobowych stanowi wykroczenie i może skutkować mandatem od inspektora PIP.
Instruktaż ogólny trwa minimum 3 godziny lekcyjne (135 minut). Instruktaż stanowiskowy — minimum 8 godzin lekcyjnych dla stanowisk robotniczych i minimum 2 godziny lekcyjne dla stanowisk administracyjno-biurowych. Łącznie szkolenie wstępne zajmuje od pół dnia do pełnego dnia pracy, w zależności od stanowiska.
Kartę podpisują trzy osoby: prowadzący instruktaż ogólny (pracownik służby BHP), prowadzący instruktaż stanowiskowy (kierownik, brygadzista) oraz sam pracownik. Pracownik składa podpis dwukrotnie — potwierdzając odbycie instruktażu ogólnego i oświadczając na dole karty, że zapoznał się z przepisami BHP dotyczącymi jego stanowiska.
Oryginał karty przechowuje się w części B akt osobowych pracownika. Okres przechowywania wynosi 10 lat dla pracowników zatrudnionych od 1 stycznia 2019 roku lub 50 lat dla zatrudnionych wcześniej. Wielu pracodawców zachowuje kopię w dokumentacji działu BHP dla celów wewnętrznych.
Instruktaż ogólny może być prowadzony w formie zdalnej (np. wideokonferencja), jeśli pracodawca zapewni odpowiednie warunki techniczne. Natomiast instruktaż stanowiskowy musi odbywać się stacjonarnie, w miejscu pracy — obejmuje on pokaz praktyczny i próbne wykonanie zadań pod nadzorem prowadzącego, co wyklucza formę zdalną.
Tak, ale nie w całości. Przy przeniesieniu na stanowisko z innymi zagrożeniami konieczne jest przeprowadzenie instruktażu stanowiskowego dla nowego stanowiska. Instruktaż ogólny nie musi być powtórzony, chyba że pracodawca zdecyduje inaczej. Na karcie szkolenia wstępnego odnotowuje się kolejne instruktaże stanowiskowe.
Inspektor PIP może nałożyć mandat od 2 000 zł do 5 000 zł lub skierować sprawę do sądu, gdzie grzywna może wynieść do 60 000 zł. Dodatkowo, w razie wypadku przy pracy pracownika bez szkolenia, pracodawca ponosi pełną odpowiedzialność odszkodowawczą. W skrajnych przypadkach grozi odpowiedzialność karna z art. 220 Kodeksu karnego.
Formalnie pracownik może odmówić złożenia podpisu, ale jest to równoznaczne z brakiem potwierdzenia odbycia szkolenia. Pracodawca nie może wówczas dopuścić go do pracy, co może stanowić podstawę do rozwiązania umowy o pracę. Odmowa podpisania karty świadczy o braku gotowości do przestrzegania przepisów BHP.
Szkolenie wstępne nie ma daty ważności w tradycyjnym sensie — obowiązuje przez cały okres zatrudnienia na danym stanowisku. Natomiast pracownik musi odbyć pierwsze szkolenie okresowe BHP w ciągu 6 miesięcy (osoby kierujące pracownikami) lub 12 miesięcy (pozostali) od daty zatrudnienia. Szkolenie okresowe jest następnie powtarzane cyklicznie.
Na tej stronie udostępniamy darmowy wzór karty szkolenia wstępnego BHP w formatach PDF i DOCX. Wzór jest zgodny z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy i zawiera wszystkie wymagane elementy: dane pracownika i pracodawcy, sekcję instruktażu ogólnego, sekcję instruktażu stanowiskowego oraz oświadczenie końcowe. Wystarczy pobrać, wydrukować i wypełnić.
Zapisz się do newslettera i pobierz materiał. Otrzymasz dostęp do ekskluzywnych treści i aktualności.
Elektroniczna ewidencja czasu pracy
Skorzystaj ze szczegółowej analizy czasu pracy i monitoruj bieżący status obecności w swojej firmie. Możesz dowolnie filtrować dane i przeglądać raporty w interesującym Cię zakresie czasu.
Postaw na elektroniczną ewidencję czasu pracy i pozbądź się zbędnej papierologii. Wszystkie najważniejsze informacje wymagane przez kodeks znajdą się w jednym miejscu. Dzięki temu nie tylko zaoszczędzisz czas i pieniądze, a także w prosty sposób spełnisz obowiązek ewidencji.