W skrócie

Przerwa w pracy to czas, w którym pracownik nie wykonuje obowiązków. Przy dobowym wymiarze co najmniej 6 godzin przysługuje przerwa 15 minut wliczana do czasu pracy; dłuższy wymiar uprawnia do kolejnych przerw.

Czym jest przerwa w pracy?

Kodeks pracy przewiduje kilka rodzajów przerw różniących się warunkami i skutkami płacowymi. Podstawowe rozróżnienie przebiega między przerwami wliczanymi do czasu pracy a przerwą, która się do niego nie wlicza.

Przerwy wliczane przysługują z mocy przepisu i nie wymagają wprowadzania regulaminem. Przy dobowym wymiarze czasu pracy wynoszącym co najmniej sześć godzin pracownik ma prawo do przerwy trwającej co najmniej piętnaście minut.

Dłuższy wymiar uprawnia do kolejnych przerw: przy wymiarze przekraczającym dziewięć godzin przysługuje druga przerwa piętnastominutowa, a przy przekraczającym szesnaście godzin — trzecia. Wszystkie wlicza się do czasu pracy, więc pracownik zachowuje za nie prawo do wynagrodzenia.

Odrębną konstrukcją jest przerwa przeznaczona na spożycie posiłku lub załatwienie spraw osobistych. Pracodawca może ją wprowadzić w wymiarze nieprzekraczającym sześćdziesięciu minut, ale nie wlicza się jej do czasu pracy i nie przysługuje za nią wynagrodzenie.

Przerwy w pracy

RodzajWarunekWliczana do czasu pracy
Przerwa podstawowa 15 minwymiar ≥ 6 godzintak
Druga przerwa 15 minwymiar > 9 godzintak
Trzecia przerwa 15 minwymiar > 16 godzintak
Przerwa na posiłekdo 60 min, wprowadza pracodawcanie
Przerwy na karmieniepracownica karmiącatak

Jak to wygląda w praktyce

Pracownik w systemie równoważnym pracuje 12 godzin na dobę.

Przerwa podstawowa: 15 minut (wymiar ≥ 6 godzin).

Druga przerwa: 15 minut (wymiar > 9 godzin).

Razem: 30 minut wliczane do czasu pracy.

Obie przerwy przysługują z mocy przepisu i nie wymagają wprowadzania regulaminem. Wliczenie do czasu pracy oznacza, że pracownik zachowuje za nie prawo do wynagrodzenia.

Odrębnym rozwiązaniem jest przerwa na posiłek do 60 minut, którą pracodawca może wprowadzić — nie wlicza się jej do czasu pracy i nie jest płatna.

Najczęściej zadawane pytania

Gdy dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin. Przerwa jest wliczana do czasu pracy, więc pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Dwie po 15 minut — podstawowa przy wymiarze co najmniej 6 godzin oraz dodatkowa przy wymiarze przekraczającym 9 godzin. Obie wliczane do czasu pracy.

Nie. Przerwę do 60 minut na posiłek lub sprawy osobiste pracodawca może wprowadzić, ale nie wlicza się jej do czasu pracy.

Przerwy wliczane do czasu pracy przysługują z mocy przepisu. Regulaminem wprowadza się jedynie przerwę niewliczaną, przeznaczoną na posiłek.

Nie. To uprawnienie ochronne, którego nie da się wyłączyć zgodą pracownika ani zapisem umowy.

Przepis wskazuje minimalny nieprzerwany czas 15 minut. Dzielenie jej na krótsze odcinki nie spełnia tego wymogu.

Ewidencja obejmuje czas pracy. Przerwa niewliczana pomniejsza go, więc musi być z niej wyłączona przy rozliczeniu.