Ryczałt to przychód pomniejszony o składki społeczne i połowę składki zdrowotnej, pomnożony przez stawkę z art. 12 ustawy o ryczałcie.
W skrócie
Podaj przychód, stawkę i wariant składek ZUS. Kalkulator doda składkę zdrowotną według progu przychodów i pokaże, ile zostaje na rękę.
Przedsiębiorca świadczy usługi IT, ma przychód 10 000 zł netto miesięcznie i opłaca pełny ZUS z chorobową. Rocznie to 120 000 zł, więc płaci składkę zdrowotną z drugiego progu.
Od przychodu odejmuje 1788,29 zł składek na ubezpieczenia społeczne oraz połowę składki zdrowotnej, czyli 415,29 zł. Fundusz Pracy nie podlega odliczeniu, ale obniża kwotę na rękę.
Podstawa to odpowiedni procent przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału 2025 r. (9228,64 zł), a składka wynosi 9% podstawy.
| Przychód roczny | Podstawa | Składka miesięcznie |
|---|---|---|
| do 60 000 zł | 5537,18 zł (60%) | 498,35 zł |
| powyżej 60 000 zł do 300 000 zł | 9228,64 zł (100%) | 830,58 zł |
| powyżej 300 000 zł | 16 611,55 zł (180%) | 1495,04 zł |
Źródło: komunikat ZUS z 2 lutego 2026 r. Składki społeczne: komunikat ZUS o wysokości składek w 2026 r. Wartości na 2027 r. nie zostały jeszcze ogłoszone.
Ryczałt płaci się od przychodu bez odejmowania kosztów, według stawki przypisanej do rodzaju działalności. Od przychodu można odjąć zapłacone składki społeczne i połowę zapłaconej składki zdrowotnej.
Stan prawny na 10 listopada 2026
| Stawka | Rodzaj przychodów (przykłady) |
|---|---|
| 17% | wolne zawody |
| 15% | usługi wymienione w art. 12 ust. 1 pkt 2, m.in. reklamowe, finansowe, prawne i rachunkowe (poza wolnymi zawodami), doradztwo w zarządzaniu |
| 14% | usługi w zakresie opieki zdrowotnej, architektoniczne i inżynierskie, specjalistyczne projektowanie |
| 12% | usługi IT wymienione w art. 12 ust. 1 pkt 2b, m.in. oprogramowanie i doradztwo komputerowe |
| 10% | kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek |
| 8,5% / 12,5% | do 100 000 zł i od nadwyżki: m.in. najem, usługi związane z zakwaterowaniem, badania naukowe i prace rozwojowe |
| 8,5% | pozostała działalność usługowa, m.in. edukacja |
| 5,5% | działalność wytwórcza, roboty budowlane, przewóz ładunków taborem o ładowności powyżej 2 ton |
| 3% | handel, gastronomia bez sprzedaży alkoholu powyżej 1,5% |
| 2% | przychody, o których mowa w art. 6 ust. 1d ustawy |
Do podatku bierze się przychód bez VAT, odejmuje zapłacone składki społeczne oraz połowę składki zdrowotnej, a wynik mnoży przez stawkę. Podstawę i podatek zaokrągla się do pełnych złotych (art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej).
Odliczeniu podlegają składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe (art. 11 ust. 1 ustawy o ryczałcie w związku z art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT). Fundusz Pracy nie został tam wymieniony, a kalkulator pokazuje go razem ze składkami społecznymi tylko po to, by wynik „na rękę” był pełny.
Stawka wynika z rodzaju działalności, a nie z decyzji podatnika. Pomaga w tym klasyfikacja PKWiU wskazana w art. 12 ustawy. Jeżeli firma ma kilka rodzajów przychodów, każdy opodatkowuje się według właściwej stawki, ale tylko wtedy, gdy ewidencja pozwala je rozdzielić. W przeciwnym razie cały przychód opodatkowuje się stawką 8,5%, a jeśli wśród przychodów są również objęte stawką wyższą, odpowiednio tą wyższą (art. 12 ust. 3 ustawy).
Od nadwyżki przychodów ponad 100 000 zł w najmie i pozostałych usługach z art. 12 ust. 1 pkt 4 stawka rośnie z 8,5% do 12,5%. Kalkulator dla tej grupy dzieli przychód na obie części według roku, a odliczenia rozkłada proporcjonalnie, zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy.
Z ryczałtu mogą skorzystać osoby rozpoczynające działalność oraz podatnicy, których przychody z poprzedniego roku nie przekroczyły 2 000 000 euro. Wyłączenia z art. 8 ustawy obejmują m.in. prowadzenie aptek, kupno i sprzedaż wartości dewizowych oraz handel częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych.
Oświadczenie o wyborze składa się naczelnikowi urzędu skarbowego do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnięto pierwszy przychód w roku podatkowym (art. 9 ust. 1). Ryczałt wpłaca się do 20. dnia następnego miesiąca, a za grudzień do 20 stycznia (art. 21 ust. 1). Rozliczanie kwartalne jest dostępne przy przychodach do 200 000 euro w roku poprzednim lub po rozpoczęciu działalności (art. 21 ust. 1a i 1b).
Pełny ZUS obejmuje najniższe składki liczone od 5652,00 zł, a preferencyjny składki od 1441,80 zł, czyli od 30% minimalnego wynagrodzenia. Oba warianty zakładają wypadkową 1,67%. W wariancie „Własna kwota” wpisz sumę składek podlegających odliczeniu, na przykład przy Małym ZUS Plus.
Limit przychodów dla składki zdrowotnej dotyczy całego roku, dlatego kalkulator przyjmuje przychód roczny i stosuje jedną stawkę miesięczną dla wszystkich miesięcy. W praktyce składkę opłaca się według przychodów narastająco, a roczne rozliczenie wyrównuje ewentualne różnice.
Wynik dotyczy jednej stawki i równego przychodu w każdym miesiącu. Narzędzie nie obejmuje innych odliczeń z art. 11 ustawy, ulg oraz korekty przychodów, zaś rozliczenie z tytułu współpracujących i kilku źródeł przychodu wymaga osobnego wyliczenia.
Ekspert automatyzacji procesów biznesowych
Współwłaściciel RCPonline — systemu, z którego korzystają setki firm w Polsce do rejestracji czasu pracy i zarządzania grafikami. Na blogu dzielę się praktyczną wiedzą z pogranicza prawa pracy, HR i technologii, łącząc doświadczenie we wdrażaniu rozwiązań kadrowych z codzienną pracą nad produktem.
Zaktualizowano: 10 listopada 2026
RCPonline prowadzi ewidencję czasu pracy i wnioski urlopowe, więc dokumentacja kadrowa nie rośnie razem z firmą.
Umów się na bezpłatną prezentację systemu
BiznesKluczowe informacje o współpracy między firmami. Dowiedz się, jakie są różnice między umową B2B a umową o pracę oraz jakie korzyści i wyzwania niesie ze sobą ten rodzaj umowy.
Sandra Nowak
PrzepisyPrzejście na samozatrudnienie daje finansową wolność, ale niesie za sobą pułapkę w postaci braku Kodeksu pracy.
Katarzyna Grzązek
PrzepisyReforma PIP weszła w życie 8 lipca 2026 — od tej daty inspektor może decyzją administracyjną przekształcić umowę B2B w stosunek pracy.
Szymon Mojsak
Od przychodu bez VAT odejmij zapłacone składki społeczne (bez Funduszu Pracy) oraz 50% zapłaconej składki zdrowotnej, zaokrąglij wynik do pełnych złotych i pomnóż przez stawkę. Podatek także zaokrągla się do pełnych złotych.
Nie. Odliczenie dotyczy składek emerytalnych, rentowych, chorobowych i wypadkowych. Składka na Fundusz Pracy nie obniża podstawy ryczałtu, ale zmniejsza kwotę, która zostaje przedsiębiorcy.
Kalkulator przyjmuje równy przychód w każdym miesiącu i jeden próg dla całego roku. Rzeczywista składka zależy od przychodów narastająco od początku roku, a różnice wyrównuje rozliczenie roczne.
Składka to 9% podstawy zależnej od przychodów: 498,35 zł przy przychodach do 60 000 zł, 830,58 zł przy przychodach powyżej 60 000 zł do 300 000 zł oraz 1495,04 zł powyżej 300 000 zł.
Usługi związane z oprogramowaniem i doradztwem komputerowym wymienione w art. 12 ust. 1 pkt 2b mają stawkę 12%. O przypisaniu decyduje rzeczywisty rodzaj usługi i klasyfikacja PKWiU.
Do 2 000 000 euro przychodów z poprzedniego roku podatkowego (art. 6 ust. 4 ustawy o ryczałcie). Osoby rozpoczynające działalność mogą wybrać ryczałt bez względu na wysokość przychodów.
Oświadczenie składa się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnięto pierwszy przychód w roku podatkowym, a jeżeli pierwszy przychód przypada w grudniu – do końca roku podatkowego.
Stawki ryczałtu wynikają z ustawy i obowiązują do czasu jej zmiany. Kwoty składek na 2027 r. zostaną ustalone na podstawie danych, które nie zostały jeszcze ogłoszone.