PrzepisyUrlop bezpłatny a zwolnienie ze świadczenia pracy – różnice
Porównanie urlopu bezpłatnego z art. 174 i 174¹ KP oraz zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy z art. 36² KP: wynagrodzenie, staż, urlop, ZUS i NFZ.
Nagroda jubileuszowa to świadczenie przyznawane po osiągnięciu określonego stażu pracy. W sektorze prywatnym nie wynika z Kodeksu pracy — jej podstawą jest układ zbiorowy, regulamin wynagradzania albo umowa, a to przesądza o charakterze uprawnienia.
Nagroda jubileuszowa to świadczenie wypłacane po osiągnięciu określonego stażu pracy, najczęściej wielokrotności pięciu lub dziesięciu lat. Jej podstawa zależy od sektora zatrudnienia.
W sferze budżetowej nagrody jubileuszowe wynikają z przepisów szczególnych właściwych dla poszczególnych grup zawodowych. W sektorze prywatnym Kodeks pracy takiego świadczenia nie przewiduje — jego źródłem może być układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania albo postanowienie umowy.
Od miejsca zapisania zasad zależy charakter uprawnienia. Nagroda przewidziana w regulaminie z określonymi warunkami staje się roszczeniowa i pracownik może jej dochodzić. Świadczenie przyznawane każdorazowo decyzją pracodawcy pozostaje uznaniowe.
Najczęstszym źródłem sporów jest sposób liczenia stażu. Regulamin powinien jednoznacznie wskazywać, czy uwzględnia się wyłącznie okres pracy u danego pracodawcy, czy staż ogólny, a w tym drugim przypadku — które okresy się wliczają i jak się je dokumentuje.
W samorządzie i oświacie wysokość nagrody określają ustawy: po 20 latach pracy wynosi ona 75% wynagrodzenia miesięcznego, po 25 latach 100%, po 30 latach 150%, po 35 latach 200%, po 40 latach 300%, a po 45 latach 400%. Taką skalę podaje art. 38 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych oraz art. 47 ust. 1 Karty Nauczyciela.
Stan prawny na 10 listopada 2026
| Sektor | Podstawa | Charakter |
|---|---|---|
| Prywatny | układ zbiorowy, regulamin, umowa | zależy od zapisu |
| Sfera budżetowa | przepisy szczególne | zwykle ustawowy |
| Zapis z warunkami | regulamin wynagradzania | roszczeniowa |
| Bez zapisu | decyzja pracodawcy | uznaniowa |
| Sposób liczenia stażu | do ustalenia w regulaminie | częste źródło sporów |
Regulamin wynagradzania przewiduje nagrodę: 100% wynagrodzenia po 20 latach pracy.
Charakter: roszczeniowa — pracownik może dochodzić wypłaty.
Kwestia sporna: czy staż liczy się u tego pracodawcy, czy łącznie.
Rozstrzygnięcie tego w regulaminie ogranicza spory. Przy stażu ogólnym trzeba dodatkowo określić, jakie okresy się wliczają i jakimi dokumentami się je wykazuje.
Nagroda wchodzi do wynagrodzenia w rozumieniu przepisów o równym traktowaniu, więc kryteria jej przyznawania podlegają tej samej ocenie co pozostałe składniki.
W sektorze prywatnym tyle, ile przewiduje układ zbiorowy, regulamin albo umowa. U pracowników samorządowych i nauczycieli skala jest ustawowa: 75% wynagrodzenia miesięcznego po 20 latach, 100% po 25, 150% po 30, 200% po 35, 300% po 40 i 400% po 45 latach. Staż policzysz w kalkulatorze stażu pracy.
W sektorze prywatnym nie. Jej podstawą może być układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania albo umowa. W sferze budżetowej wynika z przepisów szczególnych.
Gdy zasady przyznawania zapisano w regulaminie albo układzie zbiorowym z określonymi warunkami. Świadczenie uznaniowe roszczenia nie rodzi.
Zgodnie z zapisem w regulaminie. Powinien on jednoznacznie wskazywać, czy chodzi o staż u danego pracodawcy, czy o staż ogólny.
Zasadą jest oskładkowanie i opodatkowanie przychodu ze stosunku pracy, przy czym przepisy przewidują wyjątki dla nagród wypłacanych w określonych odstępach czasu.
Kryteria muszą być obiektywne. Nagroda wchodzi do wynagrodzenia w rozumieniu przepisów o równym traktowaniu, więc podlega tej samej ocenie co inne składniki.
Zmiana regulaminu wynagradzania podlega odrębnej procedurze, a gdy uprawnienie wynika z umowy — wymaga porozumienia stron albo wypowiedzenia zmieniającego.
Świadectwami pracy z poprzednich zatrudnień. Regulamin powinien wskazywać, które okresy podlegają zaliczeniu i w jakim trybie pracownik je wykazuje.