Ekwiwalent za urlop = miesięczne wynagrodzenie ÷ współczynnik urlopowy (20,92 w 2026 r.) ÷ 8 godzin × liczba godzin niewykorzystanego urlopu; przy pensji 6000 zł i 5 dniach (40 godzinach) urlopu wynosi 1434 zł brutto (art. 171 KP, § 18–19 rozporządzenia w sprawie urlopów wypoczynkowych).
Przy niepełnym etacie współczynnik obniża się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy – kalkulator uwzględnia to automatycznie.
Informacje o zatrudnieniu i urlopie
Alternatywnie: oblicz z liczby dni i wynagrodzenia
Wypełnij poniższe pola, aby przeliczyć ekwiwalent z dni urlopu i przeciętnego wynagrodzenia (pełny etat, 8 h/dzień).
Ekwiwalent za urlop (brutto)
0,00 zł
Kalkulator ma charakter poglądowy. Dokładne wyliczenie zależy od ustalenia podstawy według rozporządzenia w sprawie urlopów wypoczynkowych (§ 14–21) i od składników wynagrodzenia w firmie. Przy rozliczeniu końcowym skonsultuj się z działem kadr lub księgowością.
Co to jest ekwiwalent za urlop i kiedy przysługuje?
Ekwiwalent to świadczenie pieniężne za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przy zakończeniu stosunku pracy (art. 171 KP). Przysługuje przy rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy o pracę, gdy pracownik nie mógł wykorzystać urlopu w naturze – np. z powodu krótkiego okresu wypowiedzenia. Nie przysługuje osobom na umowie zlecenie lub o dzieło.
Wzór
Jak obliczyć ekwiwalent za niewykorzystany urlop?
Wynagrodzenie miesięczne (składniki stałe w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do ekwiwalentu, zmienne – średnio z 3 miesięcy, a za okresy dłuższe niż miesiąc – z 12) dzieli się przez współczynnik urlopowy – w 2026 roku 20,92 przy pełnym etacie. Wynik dzieli się przez dobową normę czasu pracy i mnoży przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu (§ 19–21 rozporządzenia urlopowego). Przykład: 6000 zł / 20,92 = 286,81 zł; 286,81 zł / 8 h = 35,85 zł; 35,85 zł × 80 h (10 dni) = 2868,00 zł brutto.
Przepisy
Czy można stracić prawo do ekwiwalentu?
Tylko w kilku sytuacjach. Ekwiwalent przysługuje niezależnie od trybu rozwiązania umowy – także przy zwolnieniu dyscyplinarnym (art. 171 § 1 KP). Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu (art. 152 § 2 KP), więc takie oświadczenie jest nieważne. Ekwiwalentu nie będzie, gdy urlop zostanie wykorzystany w okresie wypowiedzenia (art. 167¹ KP), gdy strony uzgodnią jego wykorzystanie w kolejnej umowie z tym samym pracodawcą (art. 171 § 3 KP) albo gdy roszczenie się przedawni – po 3 latach od wymagalności (art. 291 § 1 KP).
Nowelizacja
Terminy wypłaty ekwiwalentu – zmiany od 2026
Od 27 stycznia 2026 r. ekwiwalent wypłaca się w terminie wypłaty wynagrodzenia ustalonym w firmie (art. 171 § 4 KP). Jeżeli ten termin przypada przed dniem rozwiązania lub wygaśnięcia umowy, pracodawca ma 10 dni od ustania stosunku pracy (art. 171 § 5 KP). Gdy ostatni dzień terminu jest dniem wolnym od pracy, wypłaca się w dniu poprzedzającym. Metoda obliczania się nie zmieniła – w 2026 r. współczynnik dla pełnego etatu wynosi 20,92.
Jak policzyć wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego: które składniki wchodzą do podstawy, jak uśrednić nadgodziny i dodatki z 3 miesięcy i skąd wziąć liczbę godzin.
Kiedy ostatecznie przepada zaległy urlop i jakie kary z PIP grożą za niedopilnowanie terminu 30 września? Przeczytaj poradnik i zobacz, jak systemy typu RCPonline i elektroniczne wnioski (EWU) chronią Twoją firmę przed chaosem organizacyjnym.
Sprawdź zmiany w Kodeksie pracy od 27 stycznia 2026! Dowiedz się, jak stosować postać elektroniczną (e-mail) i poznaj nowe terminy wypłaty ekwiwalentu za urlop.
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop przysługuje wyłącznie wtedy, gdy stosunek pracy się kończy — w trakcie zatrudnienia nie można „sprzedać" urlopu. Liczy się go, dzieląc miesięczne wynagrodzenie przez współczynnik urlopowy (w 2026 roku 20,92 przy pełnym etacie), potem przez dobową normę czasu pracy, a wynik mnożąc przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu.
Podstawa prawna
art. 171 § 1Kodeks pracyW przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.
Zobacz pełny przepis
art. 171 § 3Kodeks pracyPracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu, jeżeli strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy zawartej bezpośrednio po rozwiązaniu poprzedniej.
Zobacz pełny przepis
art. 291 § 1Kodeks pracyRoszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne.
Zobacz pełny przepis
Stan prawny na 27 sierpnia 2026
Współczynnik urlopowy 2026 według wymiaru etatu
Etat
Współczynnik
Dobowa norma
pełny etat
20,92
8 godzin
3/4 etatu
15,69
6 godzin
1/2 etatu
10,46
4 godziny
1/3 etatu
6,97
2 godziny 40 minut
1/4 etatu
5,23
2 godziny
Kiedy ekwiwalent w ogóle przysługuje
Tylko przy zakończeniu stosunku pracy — rozwiązaniu albo wygaśnięciu. Nie ma znaczenia, kto wypowiedział umowę ani z jakiego powodu; ekwiwalent należy się nawet przy zwolnieniu dyscyplinarnym.
W trakcie trwania zatrudnienia urlopu nie można zamienić na pieniądze. To przepis bezwzględnie obowiązujący: zgoda pracownika niczego tu nie zmienia, a wypłata „za urlop" zamiast jego udzielenia jest naruszeniem przepisów o urlopach.
Jest jeden wyjątek. Jeżeli bezpośrednio po rozwiązaniu umowy strony zawierają kolejną i uzgodnią, że urlop zostanie wykorzystany w czasie jej trwania, ekwiwalentu się nie wypłaca.
Jak liczy się ekwiwalent — trzy kroki
Ustal podstawę. Składniki stałe bierze się w wysokości z miesiąca nabycia prawa do ekwiwalentu. Składniki zmienne za okresy nie dłuższe niż miesiąc — jako średnia z 3 miesięcy poprzedzających. Składniki za okresy dłuższe niż miesiąc (np. premia kwartalna) — jako średnia z 12 miesięcy.
Podziel przez współczynnik. W 2026 roku przy pełnym etacie wynosi 20,92. Wynik to ekwiwalent za jeden dzień urlopu.
Przelicz na godziny. Podziel kwotę dzienną przez dobową normę czasu pracy (8 godzin przy pełnym etacie) i pomnóż przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu.
Współczynnik to średnia miesięczna liczba dni roboczych w danym roku. Liczy się go tak: od liczby dni w roku odejmuje się niedziele, święta przypadające w dni inne niż niedziela oraz dni wolne wynikające z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, a wynik dzieli przez 12.
Dla 2026 roku: 365 − 52 niedziele − 52 soboty − 10 świąt = 251 dni; 251 ÷ 12 = 20,92. Ponieważ liczba świąt wypadających w tygodniu zmienia się co rok, współczynnik również — dlatego zawsze stosuje się ten z roku wypłaty ekwiwalentu, nawet jeżeli urlop pochodzi z lat wcześniejszych.
Kiedy trzeba wypłacić
Ekwiwalent staje się wymagalny w ostatnim dniu zatrudnienia — nie w terminie najbliższej wypłaty. Opóźnienie rodzi prawo do odsetek ustawowych za opóźnienie, liczonych od dnia następnego.
Roszczenie przedawnia się po 3 latach od dnia wymagalności, więc były pracownik ma sporo czasu na upomnienie się o zaległość.
Ekwiwalent a podatki i składki
Ekwiwalent jest przychodem ze stosunku pracy: podlega składkom ZUS i zaliczce na podatek dochodowy dokładnie tak jak wynagrodzenie. Kalkulator podaje kwotę brutto — netto będzie odpowiednio niższe.
Nie należy go mylić z ekwiwalentem za pranie odzieży roboczej czy za używanie własnych narzędzi, które przy spełnieniu warunków są zwolnione ze składek i podatku.
System generuje gotowe zestawienia do wypłaty ekwiwalentu, uwzględniając historię nieobecności i dni pozostałych do wykorzystania. Każdy pracownik widzi swój aktualny limit urlopowy w czasie rzeczywistym.
Według § 19–21 rozporządzenia w sprawie urlopów wypoczynkowych: przeciętne miesięczne wynagrodzenie dzieli się przez współczynnik urlopowy (ekwiwalent za 1 dzień), wynik dzieli się przez dobową normę czasu pracy (ekwiwalent za 1 godzinę) i mnoży przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu. Przy niepełnym etacie współczynnik obniża się proporcjonalnie. Przykład na 2026 r.: 6000 zł / 20,92 / 8 h × 80 h (10 dni) = 2868,00 zł brutto.
Współczynnik to średnia liczba dni pracy w miesiącu danego roku: od 365 dni odejmuje się niedziele, święta i dni wolne wynikające z pięciodniowego tygodnia pracy, a wynik dzieli przez 12. W 2026 r. dla pełnego etatu wynosi 20,92 (w 2025 r. – 20,83). Dla 1/2 etatu to 10,46, dla 3/4 etatu – 15,69. Kalkulator dobiera współczynnik do wybranego roku i wymiaru etatu.
Składniki stałe, np. pensję zasadniczą, przyjmuje się w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do ekwiwalentu. Składniki zmienne, np. premie miesięczne, prowizje czy wynagrodzenie za nadgodziny, uwzględnia się jako średnią z 3 miesięcy poprzedzających ten miesiąc (przy znacznych wahaniach – nawet z 12 miesięcy). Nie wlicza się m.in. jednorazowych nagród za wykonanie zadania, nagród jubileuszowych, odpraw ani wynagrodzenia za czas choroby. Kalkulator liczy z kwoty, którą wpiszesz – ustalenie podstawy należy do pracodawcy.
Tak. Ekwiwalent jest przychodem ze stosunku pracy, więc podlega składkom ZUS (społecznym i zdrowotnej) oraz zaliczce na podatek dochodowy, tak jak wynagrodzenie. Kalkulator pokazuje kwotę brutto.
Kiedy przysługuje i terminy 2026
Wyłącznie wtedy, gdy pracownik nie wykorzystał urlopu z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy (art. 171 § 1 KP). Tryb zakończenia umowy nie ma znaczenia – ekwiwalent należy się także przy zwolnieniu dyscyplinarnym. Zmiana wymiaru etatu czy nabycie prawa do emerytury bez rozwiązania umowy nie daje prawa do ekwiwalentu – urlop wykorzystuje się wtedy w naturze.
Gdy wykorzysta urlop w okresie wypowiedzenia (pracodawca może go do tego zobowiązać – art. 167¹ KP), gdy strony uzgodnią wykorzystanie urlopu w ramach kolejnej umowy z tym samym pracodawcą zawartej bezpośrednio po poprzedniej (art. 171 § 3 KP) oraz gdy roszczenie się przedawni. Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu (art. 152 § 2 KP), więc takie oświadczenie nie odbiera prawa do ekwiwalentu.
Od 27 stycznia 2026 r. termin wprost określa art. 171 KP (nowelizacja z 4 grudnia 2025 r.). Zasadą jest wypłata w dniu wypłaty wynagrodzenia ustalonym w firmie. Jeżeli ten dzień przypada przed rozwiązaniem umowy, ekwiwalent trzeba wypłacić w ciągu 10 dni od ustania stosunku pracy, a gdy 10. dzień jest dniem wolnym od pracy – w dniu go poprzedzającym. Wcześniej przepisy nie określały terminu, a przyjmowano, że ekwiwalent jest wymagalny w dniu rozwiązania umowy.
Nie. Prawo do urlopu wypoczynkowego, a więc i do ekwiwalentu, mają tylko pracownicy zatrudnieni na podstawie stosunku pracy. Zleceniobiorcy i wykonawcy dzieła mogą mieć przerwy w pracy tylko wtedy, gdy przewiduje je umowa.
Przy zmianie pracodawcy dotychczasowy pracodawca wypłaca ekwiwalent za urlop niewykorzystany do dnia rozwiązania umowy (art. 171 § 1 KP), a u nowego pracodawcy urlop w danym roku przysługuje proporcjonalnie (art. 155¹ KP). Inaczej jest przy przejściu zakładu pracy na innego pracodawcę (art. 23¹ KP): stosunek pracy trwa dalej, nowy pracodawca przejmuje niewykorzystany urlop i ekwiwalentu się nie wypłaca. Ekwiwalentu nie ma też, gdy kolejna umowa z tym samym pracodawcą zaczyna się bezpośrednio po poprzedniej.
Wymiar urlopu, przedawnienie i roszczenia
Tak. Zaległy urlop pracodawca powinien udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego (art. 168 KP), ale po tym dniu urlop nie przepada. Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności (art. 291 § 1 KP). Roszczenie o ekwiwalent staje się wymagalne w terminie jego wypłaty.
Pracownik może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie i złożyć pozew do sądu pracy albo skargę do Państwowej Inspekcji Pracy. Niewypłacenie w terminie świadczenia należnego pracownikowi jest wykroczeniem zagrożonym grzywną od 2000 zł do 60 000 zł (art. 282 § 1 pkt 1 KP).
Niewykorzystany urlop nie przepada, tylko staje się zaległy i pracodawca musi go udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku (art. 168 KP). Nieudzielenie urlopu jest wykroczeniem z art. 282 § 1 pkt 2 KP, a roszczenie o urlop przedawnia się po 3 latach od wymagalności. Pracownik nie może zrzec się urlopu (art. 152 § 2 KP), a zamiana go na pieniądze w trakcie zatrudnienia jest niedopuszczalna – ekwiwalent należy się dopiero po ustaniu stosunku pracy.
Wymiar urlopu wynosi 20 dni przy stażu krótszym niż 10 lat i 26 dni przy co najmniej 10 latach (art. 154 § 1 KP). Do stażu wlicza się jeden, najkorzystniejszy okres nauki: zasadnicza szkoła zawodowa do 3 lat, średnia zawodowa do 5, ogólnokształcąca 4, policealna 6, wyższa 8 lat (art. 155 KP). Od 2026 r. wlicza się też m.in. okresy zlecenia i działalności gospodarczej (ustawa z 26 września 2025 r.). Przy niepełnym etacie wymiar ustala się proporcjonalnie.
Limit urlopu wynika ze stażu: 20 dni poniżej 10 lat i 26 dni przy co najmniej 10 latach (art. 154 KP). Przy niepełnym etacie wymiar ustala się proporcjonalnie i zaokrągla w górę do pełnego dnia, np. na pół etatu 10 albo 13 dni. W pierwszej pracy urlop narasta o 1/12 z każdym miesiącem, a przy zmianie pracodawcy liczy się go proporcjonalnie. Urlop rozlicza się w godzinach: dzień urlopu to 8 godzin (art. 154² KP).
Urlopu trzeba udzielić w roku, w którym pracownik nabył do niego prawo (art. 161 KP); niewykorzystany przechodzi na następny rok jako zaległy i należy go udzielić najpóźniej do 30 września (art. 168 KP). Termin urlopu można przesunąć na wniosek pracownika z ważnych przyczyn albo z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, gdy nieobecność pracownika poważnie zakłóciłaby tok pracy (art. 164 KP). Po 30 września urlop nie przepada – roszczenie przedawnia się po 3 latach.
Pracownik podejmujący pierwszą pracę nabywa urlop z upływem każdego miesiąca, w wymiarze 1/12 urlopu rocznego (art. 153 KP) – przy 20 dniach to 1,67 dnia miesięcznie. W kolejnych latach prawo do całego urlopu powstaje z góry 1 stycznia. Przy zmianie pracodawcy w ciągu roku urlop u każdego z nich liczy się proporcjonalnie do okresu zatrudnienia (art. 155¹ KP). Kto w trakcie roku osiągnie 10 lat stażu, otrzymuje urlop uzupełniający do 26 dni (art. 158 KP).
Nie, pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu (art. 152 § 2 KP), a oświadczenie o rezygnacji z urlopu jest nieważne. Pracodawca musi udzielić urlopu w roku jego nabycia, a zaległego – do 30 września następnego roku. Zamiana urlopu na pieniądze w trakcie zatrudnienia jest niedopuszczalna, bo ekwiwalent przysługuje tylko przy rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku pracy (art. 171 KP). Pracownik może natomiast wnioskować o przesunięcie urlopu z ważnych przyczyn.
Pojęcia
Urlopu udziela się zgodnie z planem urlopów, a gdy planu nie ma – po porozumieniu z pracownikiem (art. 163 KP). Plan nie jest obowiązkowy, jeśli zgodził się na to związek zawodowy albo w firmie go nie ma. Na wniosek pracownika urlop można podzielić, ale jedna część powinna trwać co najmniej 14 kolejnych dni (art. 162 KP). Pracownik może żądać do 4 dni urlopu w roku, a zaległy urlop trzeba udzielić do 30 września następnego roku.