Strona główna

Faktura zaliczkowa - darmowy wzór do pobrania

Faktura zaliczkowa - darmowy wzór do pobrania

Czym jest faktura zaliczkowa i kiedy się ją wystawia?

Faktura zaliczkowa to dokument potwierdzający otrzymanie całości lub części zapłaty przed dokonaniem dostawy towaru albo wykonaniem usługi. Jej wystawienie jest obowiązkiem sprzedawcy wynikającym wprost z art. 106f ustawy o podatku od towarów i usług. Przepis ten precyzyjnie określa, jakie dane musi zawierać faktura zaliczkowa i w jakim terminie należy ją wystawić.

W praktyce fakturę zaliczkową wystawia się zawsze wtedy, gdy nabywca wpłaca zaliczkę, zadatek lub przedpłatę — niezależnie od tego, czy jest to 10% czy 90% wartości zamówienia. Dokument ten stanowi podstawę do rozliczenia podatku VAT w okresie rozliczeniowym, w którym otrzymano wpłatę, a nie w momencie realizacji dostawy. Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej dotyczy zarówno sprzedaży towarów, jak i świadczenia usług na terenie kraju oraz w obrocie międzynarodowym.

Jakie elementy musi zawierać faktura zaliczkowa?

Zgodnie z art. 106f ust. 1 ustawy o VAT faktura zaliczkowa zawiera elementy zbliżone do standardowej faktury VAT, ale uzupełnione o dane specyficzne dla rozliczenia zaliczki. Brak któregokolwiek z wymaganych elementów może skutkować zakwestionowaniem dokumentu podczas kontroli skarbowej.

Element Opis
Data wystawienia Data sporządzenia dokumentu
Numer kolejny Unikalny numer identyfikujący fakturę w ramach serii numeracji
Dane sprzedawcy i nabywcy Imiona i nazwiska lub nazwy, adresy, numery NIP
Data otrzymania zaliczki Dzień, w którym wpłynęła zapłata częściowa (jeśli różni się od daty wystawienia)
Kwota otrzymanej zaliczki Wartość brutto wpłaconej kwoty
Kwota podatku VAT Wyliczona metodą „w stu" od kwoty brutto zaliczki
Dane dotyczące zamówienia Nazwa towaru lub usługi, cena jednostkowa netto, ilość zamówionych towarów/zakres usług
Wartość zamówienia netto Łączna wartość zamówienia pomniejszona o kwotę podatku
Stawka VAT Właściwa stawka podatku dla danego towaru lub usługi

Warto podkreślić, że jeśli zaliczka obejmuje 100% wartości zamówienia, sprzedawca nie ma obowiązku wystawiania oddzielnej faktury końcowej — faktura zaliczkowa pełni wówczas funkcję pełnej faktury sprzedażowej.

W jakim terminie należy wystawić fakturę zaliczkową?

Fakturę zaliczkową wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano zaliczkę. Jednocześnie można ją wystawić nie wcześniej niż 60 dni przed otrzymaniem zapłaty. Te same terminy obowiązują dla standardowych faktur VAT — reguluje je art. 106i ustawy o VAT.

W kontekście Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) terminy te nabierają szczególnego znaczenia. Po wejściu w życie obowiązkowego KSeF faktura zaliczkowa będzie musiała zostać przesłana do systemu w formacie ustrukturyzowanym, a data jej wystawienia zostanie automatycznie potwierdzona przez platformę. Przygotowanie się do tych wymogów już teraz pozwoli uniknąć problemów w przyszłości.

Czym różni się faktura zaliczkowa od faktury końcowej i proformy?

To jedno z najczęstszych pytań przedsiębiorców. Faktura zaliczkowa, faktura końcowa i faktura proforma pełnią odmienne funkcje — ich zamienne stosowanie jest błędem, który może prowadzić do nieprawidłowości w rozliczeniach VAT.

Cecha Faktura zaliczkowa Faktura końcowa Faktura proforma
Moment wystawienia Po otrzymaniu zaliczki Po dostawie towaru / wykonaniu usługi Przed transakcją (oferta)
Dokument księgowy Tak Tak Nie
Obowiązek VAT Tak — VAT w okresie otrzymania zaliczki Tak — VAT od pozostałej kwoty Nie rodzi obowiązku podatkowego
Prawo do odliczenia VAT Tak (nabywca) Tak (nabywca) Nie
Podstawa prawna Art. 106f ustawy o VAT Art. 106b–106e ustawy o VAT Brak regulacji ustawowej

Na fakturze końcowej pomniejsza się kwotę należności o sumę wartości zaliczek udokumentowanych wcześniejszymi fakturami zaliczkowymi. Jeśli zaliczka pokryła 100% zamówienia, faktura końcowa nie jest wymagana. Więcej o różnicach między dokumentami sprzedażowymi przeczytasz w artykule Faktura a rachunek — czym się różnią i kiedy je wystawić.

Jak prawidłowo rozliczyć fakturę zaliczkową w VAT?

Obowiązek podatkowy w VAT z tytułu otrzymanej zaliczki powstaje w dniu jej otrzymania — wynika to z art. 19a ust. 8 ustawy o VAT. Oznacza to, że sprzedawca musi wykazać podatek należny w deklaracji JPK_V7 za okres, w którym wpłynęła zaliczka, a nie za okres wystawienia faktury.

Po stronie sprzedawcy: kwotę VAT z faktury zaliczkowej ujmuje się w rejestrze sprzedaży VAT i w pliku JPK_V7M lub JPK_V7K za miesiąc otrzymania zaliczki. Kwota podatku obliczana jest metodą „w stu" — od kwoty brutto zaliczki.

Po stronie nabywcy: prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktury zaliczkowej przysługuje w rozliczeniu za okres, w którym nabywca otrzymał fakturę, lub w jednym z trzech kolejnych okresów rozliczeniowych. Warunkiem jest związek zakupu z działalnością opodatkowaną.

Szczegółowe zasady wystawiania i ewidencjonowania faktur opisuje serwis informacyjny Ministerstwa Finansów dotyczący podatku VAT.

Czy można wystawić kilka faktur zaliczkowych do jednego zamówienia?

Tak — przepisy nie ograniczają liczby faktur zaliczkowych wystawianych w ramach jednej transakcji. Jeśli nabywca wpłaca zaliczkę w kilku transzach, sprzedawca wystawia oddzielną fakturę zaliczkową po każdej wpłacie. Każda kolejna faktura powinna zawierać numery wcześniej wystawionych faktur zaliczkowych dotyczących tego samego zamówienia — wymóg ten wynika bezpośrednio z art. 106f ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT.

Przy wystawianiu faktury końcowej sumuje się wartości wszystkich faktur zaliczkowych i pomniejsza o nie kwotę do zapłaty. Jeśli suma zaliczek równa jest wartości zamówienia, fakturę końcową wystawia się z kwotą „0 zł" do zapłaty — lub nie wystawia się jej wcale (jeśli ostatnia faktura zaliczkowa obejmowała 100% należności).

Co zrobić w przypadku błędu na fakturze zaliczkowej lub rezygnacji z zamówienia?

Gdy na fakturze zaliczkowej pojawią się błędne dane (np. nieprawidłowa kwota zaliczki, zły NIP nabywcy lub niewłaściwa stawka VAT), sprzedawca wystawia fakturę korygującą. Korekta musi zawierać odwołanie do pierwotnej faktury zaliczkowej oraz wskazanie poprawianych pozycji. Nabywca może również wystawić notę korygującą — ale tylko w zakresie danych formalnych (np. literówka w nazwie firmy), a nie kwot.

W przypadku rezygnacji nabywcy z zamówienia i zwrotu zaliczki sprzedawca wystawia fakturę korygującą „do zera". Po jej wystawieniu sprzedawca koryguje VAT należny w JPK_V7 za okres, w którym nabywca otrzymał zwrot — pod warunkiem posiadania potwierdzenia odbioru korekty. Nabywca z kolei jest zobowiązany do odpowiedniego zmniejszenia VAT naliczonego.

Warto pamiętać, że od wejścia w życie nowelizowanych przepisów ustawy o VAT w ramach pakietu SLIM VAT, uproszczono niektóre zasady korygowania faktur — m.in. zniesiono w wielu przypadkach wymóg posiadania potwierdzenia odbioru faktury korygującej.

Katarzyna Grzązek

Katarzyna Grzązek

Specjalista ds. marketingu · Zaktualizowano: 21 kwiecień 2026

Najczęściej zadawane pytania

Fakturę zaliczkową należy wystawić w momencie otrzymania zaliczki od klienta, co jest zgodne z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług (VAT). Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 4 tej ustawy, faktura zaliczkowa powinna być wystawiona, gdy otrzymujemy przedpłatę na rzecz przyszłej dostawy towarów lub świadczenia usług. Jest to szczególnie istotne w kontekście transakcji, które mają być zrealizowane w przyszłości, ponieważ pozwala na prawidłowe rozliczenie podatku VAT w momencie otrzymania zaliczki.

Warto również pamiętać, że faktura zaliczkowa powinna zawierać wszystkie wymagane elementy, takie jak dane sprzedawcy i nabywcy, numer identyfikacji podatkowej (NIP), datę wystawienia oraz szczegółowy opis towarów lub usług, których dotyczy zaliczka. Ponadto, zgodnie z art. 106e ust. 1 ustawy, na fakturze powinny znaleźć się również informacje dotyczące wysokości zaliczki oraz stawki VAT. W przypadku, gdy transakcja nie dochodzi do skutku, sprzedawca ma obowiązek wystawienia faktury korygującej, co również reguluje art. 29a ust. 15 ustawy o VAT.

Wystawienie faktury zaliczkowej jest więc kluczowym elementem w procesie sprzedaży, który wpływa na prawidłowe rozliczenie podatkowe oraz zabezpieczenie interesów obu stron transakcji.

Faktura zaliczkowa, choć nie jest pełnoprawnym dokumentem sprzedaży, odgrywa istotną rolę w procesie sprzedaży towarów lub usług. Zgodnie z przepisami prawa, szczególnie z ustawą o podatku od towarów i usług (VAT), faktura zaliczkowa stanowi dokument potwierdzający otrzymanie zaliczki na rzecz sprzedawcy. Warto zaznaczyć, że zgodnie z art. 106b ust. 2 ustawy o VAT, faktura zaliczkowa musi zawierać wszystkie obligatoryjne elementy, takie jak dane sprzedawcy i nabywcy, numer identyfikacji podatkowej (NIP), kwotę zaliczki oraz stawkę VAT.

Faktura zaliczkowa nie zastępuje jednak pełnej faktury sprzedaży, która powinna być wystawiona po zakończeniu transakcji. Pełna faktura sprzedaży uwzględnia zaliczkę, co oznacza, że kwota zaliczki zostaje odliczona od całkowitej wartości transakcji. Zgodnie z art. 106i ust. 1 ustawy o VAT, sprzedawca ma obowiązek wystawienia faktury końcowej, która odzwierciedla rzeczywisty stan transakcji po jej zakończeniu. W praktyce oznacza to, że faktura zaliczkowa jest ważnym dokumentem, ale nie zastępuje konieczności wystawienia faktury końcowej, która jest kluczowa dla prawidłowego rozliczenia podatkowego.

Fakturę zaliczkową należy wystawić nie później niż 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano zaliczkę. Zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie o podatku od towarów i usług, w przypadku otrzymania zaliczki, podatnik ma obowiązek wystawić fakturę zaliczkową, która dokumentuje otrzymanie tej zaliczki. Termin ten ma na celu zapewnienie prawidłowego rozliczenia podatku VAT. Należy także pamiętać, że faktura zaliczkowa powinna zawierać wszystkie wymagane elementy, takie jak dane sprzedawcy i nabywcy, numer faktury, datę wystawienia oraz kwotę zaliczki. Warto również zaznaczyć, że w przypadku, gdy zaliczka jest częścią większej transakcji, faktura zaliczkowa powinna być wystawiona w kontekście całej umowy, co może wpłynąć na późniejsze wystawienie faktury końcowej. Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Finansów, termin ten jest kluczowy dla zachowania płynności finansowej oraz zgodności z przepisami prawa podatkowego. Warto również pamiętać, że faktura zaliczkowa może być wystawiona w formie elektronicznej, co przyspiesza proces obiegu dokumentów.

Księgowanie faktury zaliczkowej jest istotnym elementem w procesie zarządzania finansami w firmie. Zgodnie z przepisami prawa, w szczególności z ustawą o rachunkowości, faktura zaliczkowa powinna być zaksięgowana jako przychód w momencie jej wystawienia, pod warunkiem, że zaliczka została rzeczywiście otrzymana. Oznacza to, że firma musi zarejestrować przychód na koncie 700 lub 701, w zależności od rodzaju działalności, co jest zgodne z art. 14 Ustawy o rachunkowości.

W momencie wystawienia faktury końcowej, kwotę zaliczki należy odjąć od całkowitej wartości transakcji. Na przykład, jeśli całkowita wartość usługi wynosi 1000 zł, a zaliczka wyniosła 300 zł, to przy wystawieniu faktury końcowej należy zaksięgować tylko pozostałą kwotę 700 zł jako przychód. Warto również pamiętać, że faktura zaliczkowa powinna zawierać wszystkie wymagane elementy, takie jak dane sprzedawcy i nabywcy, numer NIP, datę wystawienia oraz opis towaru lub usługi, zgodnie z ustawą o VAT. Dobrze jest także prowadzić szczegółową ewidencję wszystkich zaliczek, aby uniknąć problemów w przyszłości związanych z rozliczeniami.

Tak, możliwe jest wystawienie więcej niż jednej faktury zaliczkowej dla tej samej transakcji, o ile transakcja jest rozliczana w częściach. Zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie o podatku od towarów i usług (VAT), faktura zaliczkowa powinna dokumentować rzeczywistą zaliczkę, która została otrzymana od nabywcy. W praktyce oznacza to, że każda faktura zaliczkowa powinna odpowiadać konkretnej wpłacie zaliczki, a jej kwota powinna być zgodna z wysokością dokonanej płatności.

Warto również pamiętać, że na każdej fakturze zaliczkowej należy wskazać, że jest to faktura zaliczkowa, a także podać informacje dotyczące przedmiotu transakcji oraz jej wartości. W przypadku, gdy całkowita wartość transakcji jest podzielona na kilka zaliczek, każda z nich powinna być odpowiednio udokumentowana oddzielną fakturą.

Warto zaznaczyć, że zgodnie z art. 106b ustawy o VAT, faktura zaliczkowa powinna być wystawiona nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaliczka została otrzymana. Dodatkowo, po zakończeniu transakcji, należy wystawić fakturę końcową, która podsumowuje całość transakcji, uwzględniając wcześniej wystawione faktury zaliczkowe. W ten sposób zapewniamy pełną przejrzystość i zgodność z przepisami prawa.

Faktury zaliczkowe, podobnie jak inne dokumenty księgowe, powinny być przechowywane przez co najmniej 5 lat od końca roku, w którym miała miejsce transakcja. Zgodnie z art. 74 ustawy o rachunkowości, przedsiębiorcy zobowiązani są do archiwizacji dokumentacji księgowej przez ten okres, co ma na celu zapewnienie możliwości kontroli przez organy skarbowe oraz inne instytucje. Warto jednak zaznaczyć, że w przypadku faktur zaliczkowych, które są częścią większej transakcji, okres przechowywania może być uzależniony od terminu zakończenia całej transakcji, a więc może wydłużyć się do momentu zakończenia rozliczeń. Przechowywanie tych dokumentów jest istotne również w kontekście przepisów dotyczących RODO, które nakładają obowiązek ochrony danych osobowych, a także w przypadku ewentualnych sporów dotyczących realizacji umowy. Z tego powodu zaleca się, aby faktury były przechowywane w formie papierowej lub elektronicznej w sposób zapewniający ich integralność i dostępność przez cały okres wymagany przepisami prawa.

W przypadku anulowania transakcji, sprzedawca ma obowiązek prawidłowego ujęcia tego zdarzenia w swojej dokumentacji księgowej. Zgodnie z przepisami prawa, w szczególności z ustawą o VAT, sprzedawca powinien wystawić notę korygującą do faktury zaliczkowej. Nota korygująca jest dokumentem, który pozwala na skorygowanie wcześniej wystawionej faktury, a w przypadku anulowania transakcji, jest to niezbędne dla zachowania zgodności z przepisami podatkowymi.

W notach korygujących należy uwzględnić powód anulowania transakcji oraz wszelkie dane dotyczące pierwotnej faktury, takie jak numer, data wystawienia oraz kwota. Warto również pamiętać, że w przypadku zwrotu zaliczki, sprzedawca powinien wystawić odpowiedni dokument potwierdzający zwrot, co jest istotne z punktu widzenia ewidencji księgowej. Zgodnie z art. 29a ust. 15 ustawy o VAT, w przypadku zwrotu zaliczki, sprzedawca ma obowiązek obniżenia podstawy opodatkowania oraz kwoty VAT.

W praktyce oznacza to, że sprzedawca powinien skorygować swoje rozliczenia VAT w deklaracji za okres, w którym dokonano zwrotu zaliczki. Dzięki temu, zarówno sprzedawca, jak i nabywca, będą mieli jasność co do stanu swoich zobowiązań podatkowych oraz finansowych. Warto również skonsultować się z księgowym, aby upewnić się, że wszystkie kroki zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W przypadku stwierdzenia błędu na fakturze zaliczkowej, przedsiębiorca powinien niezwłocznie podjąć kroki w celu jego skorygowania. Kluczowym dokumentem w takiej sytuacji jest nota korygująca, która ma na celu poprawienie błędnych danych. Zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie o podatku od towarów i usług, nota korygująca powinna zawierać odwołanie do pierwotnej faktury oraz szczegółowe informacje o wprowadzonych zmianach. Warto pamiętać, że każda nota korygująca musi być odpowiednio udokumentowana i archiwizowana, co jest istotne w kontekście ewentualnych kontroli skarbowych. Ponadto, w przypadku korekty kwoty, należy również zwrócić uwagę na obowiązki związane z odprowadzeniem podatku VAT, co reguluje artykuł 29a ustawy o VAT. W sytuacji, gdy błąd dotyczy danych identyfikacyjnych kontrahenta, zaleca się również skontaktowanie się z nim w celu potwierdzenia poprawności danych, co pomoże uniknąć przyszłych nieporozumień. Warto również pamiętać, że w przypadku istotnych błędów, takich jak błędna stawka VAT, konieczne może być wystawienie nowej faktury, co jest regulowane przez przepisy Kodeksu cywilnego.

W przypadku rezygnacji klienta po wystawieniu faktury zaliczkowej, ważne jest, aby podjąć kilka kluczowych kroków, aby prawidłowo uregulować tę sytuację. Przede wszystkim, warto skontaktować się z klientem, aby ustalić powody rezygnacji oraz uzyskać jego zgodę na zwrot zaliczki. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 491, w przypadku odstąpienia od umowy, strony mogą ustalić warunki zwrotu zaliczki.

Po uzyskaniu zgody, przedsiębiorca powinien wystawić odpowiedni dokument księgowy, który może być notą korygującą lub fakturą zwrotną, w zależności od sytuacji. Nota korygująca jest stosunkowo prostym dokumentem, który umożliwia korektę błędów w fakturze, natomiast faktura zwrotna jest bardziej formalnym dokumentem, który potwierdza zwrot zaliczki. Warto również pamiętać o obowiązkach wynikających z RODO, jeśli przetwarzane są dane osobowe klienta. Należy je odpowiednio zabezpieczyć oraz zaktualizować wszelkie rejestry dotyczące przetwarzania danych osobowych. W przypadku sporów, warto również zasięgnąć porady prawnej, aby upewnić się, że wszystkie działania są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Faktura zaliczkowa, podobnie jak inne rodzaje faktur, nie musi być podpisana przez sprzedawcę, aby była uznawana za ważny dokument księgowy. Zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie o podatku od towarów i usług (VAT), faktura zaliczkowa powinna zawierać określone elementy, takie jak: numer i datę wystawienia, dane sprzedawcy i nabywcy, opis towarów lub usług, kwotę zaliczki oraz stawkę VAT. Ważne jest, aby wszystkie te informacje były prawidłowe i zgodne z rzeczywistością, co pozwala na prawidłowe ujęcie transakcji w księgach rachunkowych.

Warto również zauważyć, że faktura zaliczkowa pełni funkcję potwierdzenia dokonania zaliczki na przyszłą dostawę towarów lub usług. W przypadku ewentualnych sporów dotyczących wykonania umowy, faktura ta może stanowić istotny dowód w sprawie. Z perspektywy przepisów prawa cywilnego, w tym Kodeksu cywilnego, istotne jest, aby dokument ten był wystawiony zgodnie z obowiązującymi normami, co zapewnia jego ważność i możliwość dochodzenia roszczeń w przyszłości.

Podsumowując, brak wymogu podpisu na fakturze zaliczkowej nie zwalnia sprzedawcy z obowiązku staranności w jej wystawieniu oraz przechowywaniu, co jest istotne zarówno z perspektywy podatkowej, jak i prawnej.

Darmowy wzór do pobrania

Elektroniczna ewidencja czasu pracy

Postaw na elektroniczną ewidencję czasu pracy i pozbądź się zbędnej papierologii. Wszystkie najważniejsze informacje wymagane przez kodeks znajdą się w jednym miejscu. Dzięki temu nie tylko zaoszczędzisz czas i pieniądze, a także w prosty sposób spełnisz obowiązek ewidencji.

Załóż darmowe konto demonstracyjne systemu RCPonline

Darmowe materiały
do pobrania

Testuj przez 14 dni za darmo

Załóż bezpłatne konto DEMO i testuj system przez dwa tygodnie całkowicie za darmo

Zarejestruj się