Strona główna
Czym jest umowa użyczenia lokalu i jakie przepisy ją regulują?
Użyczenie jest bezpłatne — to najważniejsza cecha odróżniająca je od najmu i dzierżawy. Umowa użyczenia lokalu została uregulowana w art. 710-719 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 710 KC użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy przez czas oznaczony lub nieoznaczony.
W praktyce umowa użyczenia lokalu najczęściej dotyczy sytuacji rodzinnych — rodzic użycza mieszkania dziecku, które rozpoczyna studia, lub właściciel udostępnia lokal członkowi rodziny na cele mieszkalne bądź prowadzenie działalności gospodarczej. Umowa ta może dotyczyć zarówno lokalu mieszkalnego, jak i użytkowego.
Jakie obowiązki ma użyczający, a jakie biorący do używania?
Ponieważ użyczenie jest nieodpłatne, obowiązki użyczającego są ograniczone. Odpowiada on jedynie za wady rzeczy użyczonej, o których wiedział, a nie zawiadomił biorącego — jeśli wada spowoduje szkodę, użyczający ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą (art. 711 KC). Użyczający nie ma obowiązku utrzymywania lokalu ani przeprowadzania remontów.
Biorący do używania ma znacznie szerszy zakres obowiązków. Musi korzystać z lokalu w sposób odpowiadający jego właściwościom i przeznaczeniu (art. 712 KC). Bez zgody użyczającego nie wolno mu oddawać lokalu osobie trzeciej. Biorący ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy — opłaca rachunki za media, drobne naprawy i bieżącą konserwację. Po zakończeniu umowy jest zobowiązany zwrócić lokal w stanie niepogorszonym.
| Obowiązek | Użyczający | Biorący do używania |
|---|---|---|
| Oddanie lokalu w odpowiednim stanie | Tak | — |
| Informowanie o wadach lokalu | Tak (art. 711 KC) | — |
| Pokrywanie kosztów eksploatacji (media, rachunki) | — | Tak |
| Drobne naprawy i bieżąca konserwacja | — | Tak |
| Korzystanie zgodne z przeznaczeniem | — | Tak (art. 712 KC) |
| Zwrot lokalu po zakończeniu umowy | — | Tak |
Czy biorący lokal w użyczenie musi płacić podatek dochodowy?
Tak — biorący do używania uzyskuje przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Organy podatkowe traktują bezpłatne korzystanie z cudzego lokalu jako przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Wartość tego przychodu ustala się na podstawie równowartości czynszu, jaki biorący musiałby zapłacić za wynajem porównywalnego lokalu na wolnym rynku.
Wyjątek stanowi użyczenie między osobami zaliczonymi do I i II grupy podatkowej w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn (małżonkowie, dzieci, rodzice, rodzeństwo, dziadkowie, wnuki, zięciowie, synowe, teściowie). W takim przypadku przychód jest zwolniony z podatku dochodowego. Szczegółowe informacje o zasadach opodatkowania nieodpłatnych świadczeń znajdziesz na portalu podatki.gov.pl.
Co powinna zawierać umowa użyczenia lokalu?
Przepisy nie narzucają obowiązkowej formy umowy użyczenia — może być ona zawarta nawet ustnie. Dla celów dowodowych zdecydowanie zaleca się jednak formę pisemną. Dobrze sporządzona umowa powinna obejmować następujące elementy:
| Element umowy | Opis |
|---|---|
| Strony umowy | Dane użyczającego i biorącego — imiona, nazwiska, adresy, numery PESEL lub NIP |
| Przedmiot użyczenia | Dokładny adres lokalu, powierzchnia, liczba pomieszczeń, numer księgi wieczystej |
| Stan techniczny | Opis stanu lokalu w chwili przekazania (najlepiej z protokołem zdawczo-odbiorczym) |
| Cel użyczenia | Cele mieszkalne, prowadzenie działalności gospodarczej lub inny określony cel |
| Czas trwania | Na czas oznaczony (konkretna data) lub nieoznaczony; warunki wypowiedzenia |
| Podział kosztów | Wskazanie, kto ponosi opłaty za media, czynsz administracyjny, ubezpieczenie |
| Podpisy stron | Własnoręczne podpisy obu stron z datą zawarcia umowy |
Nasz darmowy wzór do pobrania na dole strony zawiera wszystkie powyższe elementy i jest gotowy do uzupełnienia danymi stron.
Kiedy i jak można wypowiedzieć umowę użyczenia?
Umowę użyczenia zawartą na czas nieoznaczony użyczający może wypowiedzieć w każdym czasie z zachowaniem okresu wypowiedzenia ustalonego w umowie. Jeżeli umowa nie określa okresu wypowiedzenia, stosuje się terminy zwyczajowo przyjęte. Zgodnie z art. 716 KC użyczający może żądać natychmiastowego zwrotu lokalu, jeśli biorący używa go w sposób sprzeczny z umową, przeznaczeniem lub oddaje go osobie trzeciej bez zgody.
Umowa zawarta na czas oznaczony wygasa z upływem terminu. Może być jednak rozwiązana wcześniej za porozumieniem stron lub z przyczyn wskazanych w art. 716 KC. Użyczający może również żądać zwrotu, gdy lokal staje się mu potrzebny z powodów nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy (art. 716 KC).
Czy użyczony lokal można wykorzystać do prowadzenia firmy?
Tak — użyczenie lokalu to popularne rozwiązanie przy zakładaniu jednoosobowej działalności gospodarczej. Przedsiębiorca rejestrujący firmę pod adresem użyczonego lokalu powinien dysponować pisemną umową użyczenia jako podstawą prawną do korzystania z nieruchomości. Adres ten można wskazać w CEIDG jako adres głównego miejsca wykonywania działalności.
Warto pamiętać, że w przypadku użyczenia lokalu osobie spoza I i II grupy podatkowej biorący musi rozpoznać przychód z nieodpłatnego świadczenia i opodatkować go. Jeśli planujesz założenie firmy i szukasz praktycznych wskazówek, przeczytaj nasz poradnik: jednoosobowa działalność gospodarcza — jak zacząć krok po kroku.
Użyczenie lokalu na cele firmowe wiąże się też z koniecznością ustalenia, kto odpowiada za ewentualne dostosowanie lokalu do wymogów prowadzonej działalności — np. przepisów przeciwpożarowych czy sanitarnych. Kwestię tę warto uregulować bezpośrednio w umowie użyczenia. Możesz także rozważyć zawarcie umowy najmu, jeśli strony wolą bardziej formalną relację z jasno określonym czynszem.
Pobierz nasz darmowy wzór umowy użyczenia lokalu w formacie PDF lub DOCX — przycisk znajdziesz poniżej. Szablon uwzględnia wszystkie wymagane elementy i jest gotowy do wykorzystania w 2026 roku.
Elektroniczna ewidencja czasu pracy
Postaw na elektroniczną ewidencję czasu pracy i pozbądź się zbędnej papierologii. Wszystkie najważniejsze informacje wymagane przez kodeks znajdą się w jednym miejscu. Dzięki temu nie tylko zaoszczędzisz czas i pieniądze, a także w prosty sposób spełnisz obowiązek ewidencji.
Katarzyna Grzązek
Specjalista ds. marketingu · Zaktualizowano: 21 kwiecień 2026
Najczęściej zadawane pytania
Umowa użyczenia, regulowana przez przepisy Kodeksu cywilnego, jest umową, na podstawie której jedna strona (użyczający) oddaje drugiej stronie (użyczającemu) rzecz do używania, a ta druga strona zobowiązuje się do jej zwrotu po zakończeniu umowy. Główne cechy umowy użyczenia obejmują jej nieodpłatny charakter, co oznacza, że użyczający nie pobiera wynagrodzenia za udostępnienie lokalu. Zgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego, umowa ta może być zawarta na czas określony lub nieokreślony, co daje stronom elastyczność w ustalaniu warunków użytkowania lokalu.
Warto również zauważyć, że użyczający ma prawo do wypowiedzenia umowy w przypadku naruszenia warunków umowy przez użyczającego, co jest zgodne z art. 711 Kodeksu cywilnego. Użyczający powinien dbać o lokal oraz korzystać z niego zgodnie z jego przeznaczeniem, co jest istotnym obowiązkiem wynikającym z umowy. Warto również pamiętać o przepisach dotyczących ochrony danych osobowych, które mogą mieć zastosowanie w przypadku gromadzenia danych osobowych związanych z umową, zgodnie z RODO.
Umowa użyczenia nie wymaga formy pisemnej, jednak sporządzenie takiego dokumentu może pomóc w uniknięciu nieporozumień i zapewnieniu jasnych warunków współpracy między stronami. Warto zatem przygotować wzór umowy użyczenia lokalu, który będzie zawierał wszystkie istotne postanowienia dotyczące użytkowania lokalu oraz odpowiedzialności stron.
Użyczający, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, ma szereg obowiązków, które są kluczowe dla prawidłowego wykonania umowy użyczenia. Przede wszystkim, zgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego, użyczający jest zobowiązany do oddania lokalu w stanie nadającym się do użytkowania. Oznacza to, że lokal powinien być wolny od wad prawnych i fizycznych, które mogłyby uniemożliwić jego używanie zgodnie z przeznaczeniem. Ponadto, użyczający ma obowiązek utrzymania lokalu w stanie niepogorszonym przez cały okres trwania umowy. W praktyce oznacza to, że wszelkie naprawy i konserwacje, które są niezbędne do zachowania lokalu w dobrym stanie, powinny być realizowane przez użyczającego. Warto również zaznaczyć, że użyczający powinien informować biorącego o wszelkich istotnych okolicznościach dotyczących lokalu, które mogą wpłynąć na jego użytkowanie. Dodatkowo, użyczający powinien umożliwić biorącemu korzystanie z lokalu w sposób zgodny z umową oraz niezakłócony przez osoby trzecie. Należy pamiętać, że niewykonanie tych obowiązków może rodzić odpowiedzialność cywilną użyczającego, co może prowadzić do roszczeń ze strony biorącego. W przypadku sporów związanych z umową użyczenia, biorący ma prawo dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej, co dodatkowo podkreśla znaczenie przestrzegania obowiązków przez użyczającego.
Umowa użyczenia, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, może być zawarta w dowolnej formie, co oznacza, że nie ma wymogu, aby była sporządzona na piśmie. Zgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego, umowa użyczenia polega na tym, że użyczający oddaje użyczającemu rzecz do używania, a użytkownik zobowiązuje się do jej zwrotu po upływie czasu, na jaki umowa została zawarta. Mimo że umowa ta nie wymaga formy pisemnej, zaleca się jej sporządzenie w formie pisemnej dla celów dowodowych. W przypadku ewentualnych sporów, posiadanie pisemnej umowy może znacznie ułatwić udowodnienie warunków umowy oraz praw i obowiązków stron.
Warto również zwrócić uwagę na to, że w przypadku umowy użyczenia dotyczącej nieruchomości, zgodnie z art. 158 Kodeksu cywilnego, umowa ta powinna być zawarta w formie aktu notarialnego, aby była ważna. Dlatego, jeżeli przedmiotem użyczenia jest lokal mieszkalny lub użytkowy, zaleca się skorzystanie z formy pisemnej, a nawet notarialnej, aby uniknąć późniejszych komplikacji prawnych.
Naruszenie warunków umowy użyczenia lokalu może prowadzić do szeregu konsekwencji prawnych, które są określone w Kodeksie cywilnym, w szczególności w artykułach dotyczących umowy użyczenia (art. 710-719). W przypadku, gdy jedna ze stron nie przestrzega postanowień umowy, druga strona ma prawo do jej wypowiedzenia. Zgodnie z art. 713 Kodeksu cywilnego, użyczający może wypowiedzieć umowę, jeżeli biorący w użyczenie narusza jej warunki, a w szczególności, gdy nie używa lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem lub nie płaci ustalonego wynagrodzenia, jeśli takie zostało przewidziane. Dodatkowo, w przypadku szkód powstałych z winy biorącego w użyczenie, użyczający może dochodzić roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 471 Kodeksu cywilnego, co oznacza, że biorący w użyczenie odpowiada za szkodę, którą wyrządził, chyba że udowodni, iż szkoda powstała bez jego winy. Warto również zwrócić uwagę na przepisy dotyczące ochrony danych osobowych, które mogą mieć zastosowanie, jeśli w lokalu przetwarzane są dane osobowe, co regulowane jest przez RODO. W przypadku naruszenia przepisów dotyczących ochrony danych, mogą grozić dodatkowe sankcje administracyjne. Dlatego tak istotne jest, aby obie strony umowy użyczenia były świadome swoich praw i obowiązków oraz konsekwencji, jakie mogą wynikać z ich niewypełnienia.
Umowa użyczenia, regulowana przepisami Kodeksu cywilnego, może być zawarta zarówno na czas określony, jak i nieokreślony. Zgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego, użyczenie polega na tym, że użyczający oddaje rzecz do używania, a biorący w użyczenie zobowiązuje się do zwrotu rzeczy po upływie umówionego czasu lub po zakończeniu korzystania z niej. Strony umowy mają swobodę w ustalaniu warunków, co oznacza, że mogą zdecydować o długości trwania umowy, co powinno być jasno określone w treści dokumentu.
W przypadku umowy na czas określony, warto wskazać w umowie datę rozpoczęcia oraz zakończenia użyczenia. Tego rodzaju umowa wygasa automatycznie po upływie ustalonego terminu, co może być korzystne dla obu stron, ponieważ zapewnia pewność co do czasu trwania zobowiązań. Warto jednak pamiętać, że umowa użyczenia na czas określony może być rozwiązana przed upływem terminu, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę lub w przypadku zaistnienia okoliczności, które uniemożliwiają dalsze korzystanie z rzeczy. Przy sporządzaniu umowy, zaleca się również uwzględnienie zapisów dotyczących odpowiedzialności za ewentualne uszkodzenia rzeczy oraz warunków zwrotu.
Użytkowanie lokalu w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych. Przede wszystkim, zgodnie z art. 659 Kodeksu cywilnego, umowa użyczenia zobowiązuje użyczającego do oddania lokalu do używania, a użytkownika do korzystania z niego zgodnie z umową. Jeśli użytkownik narusza warunki umowy, na przykład używając lokalu do celów, które są sprzeczne z jego przeznaczeniem, użyczający ma prawo żądać zwrotu lokalu. Dodatkowo, w przypadku szkód powstałych na skutek niewłaściwego użytkowania, użyczający może dochodzić roszczeń odszkodowawczych. Zgodnie z art. 471 Kodeksu cywilnego, dłużnik, w tym przypadku użytkownik, odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, co może skutkować koniecznością naprawienia szkody. Warto również zwrócić uwagę na przepisy dotyczące odpowiedzialności cywilnej, które mogą wprowadzać dodatkowe sankcje w przypadku naruszenia prawa. Użytkownik powinien być świadomy, że takie działania mogą również wpłynąć na jego reputację oraz przyszłe możliwości wynajmu lokalu.
Tak, zmiany warunków umowy użyczenia są możliwe, ale wymagają zgody obu stron. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 77 Kodeksu cywilnego, umowy mogą być zmieniane w sposób, w jaki zostały zawarte, co oznacza, że zmiany powinny być dokonane w formie pisemnej, aby uniknąć późniejszych nieporozumień. Zmiana umowy użyczenia może dotyczyć różnych aspektów, takich jak okres użyczenia, wysokość opłat czy zasady korzystania z lokalu. Warto również pamiętać, że w przypadku umowy użyczenia, która została zawarta na czas określony, zmiana warunków może wymagać także dostosowania do przepisów dotyczących najmu, zawartych w Kodeksie cywilnym, zwłaszcza jeśli zmiana dotyczy wynagrodzenia za użyczenie. Wszelkie zmiany powinny być dokładnie opisane w aneksie do umowy, aby były prawnie wiążące. Należy również pamiętać o ewentualnych konsekwencjach podatkowych, które mogą wynikać z wprowadzenia zmian w umowie. W przypadku wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie cywilnym.
Tak, umowa użyczenia jest regulowana przez przepisy Kodeksu cywilnego, a dokładniej w art. 710-719. Umowa ta dotyczy sytuacji, w której jedna strona (użyczający) oddaje drugiej stronie (użyczającemu) rzecz do używania na czas oznaczony lub nieoznaczony, przy czym nie pobiera za to wynagrodzenia. Zgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego, użyczenie jest umową, na mocy której użyczający zobowiązuje się oddać rzecz do używania, a biorący w użyczenie zobowiązuje się do jej zwrotu po zakończeniu umowy. Warto zauważyć, że umowa użyczenia różni się od najmu, gdzie wynajmujący otrzymuje wynagrodzenie za używanie rzeczy. Ponadto, umowa użyczenia może być zarówno ustna, jak i pisemna, jednak w przypadku użyczenia lokalu zaleca się formę pisemną dla celów dowodowych. Zgodnie z art. 713 Kodeksu cywilnego, biorący w użyczenie jest zobowiązany do dbania o rzecz oraz zwrotu jej w stanie niepogorszonym, chyba że pogorszenie wynika z normalnego używania. Warto również pamiętać o przepisach dotyczących ochrony danych osobowych, które mogą mieć zastosowanie w kontekście umowy użyczenia, zwłaszcza jeśli dotyczy to lokalu, w którym przetwarzane są dane osobowe. W takiej sytuacji należy przestrzegać przepisów RODO oraz ustawy o ochronie danych osobowych.
Umowa użyczenia, regulowana przez przepisy Kodeksu cywilnego, wymaga kilku istotnych dokumentów i informacji, które powinny być zgromadzone przed jej zawarciem. Przede wszystkim, niezbędne są dane identyfikacyjne obu stron umowy, czyli imię i nazwisko lub nazwa firmy, adres zamieszkania lub siedziby oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) w przypadku przedsiębiorców. Warto również dołączyć kopie dowodów osobistych lub innych dokumentów tożsamości stron.
Oprócz tego, kluczowy jest szczegółowy opis lokalu, który ma być użyczony. Powinien on zawierać informacje dotyczące jego lokalizacji, powierzchni oraz stanu technicznego. W przypadku użyczenia lokalu, który jest częścią większej nieruchomości, warto załączyć mapkę lub inny dokument, który jednoznacznie określi granice użyczonej przestrzeni.
W niektórych sytuacjach, zwłaszcza gdy lokal jest przedmiotem najmu lub innego obciążenia, mogą być wymagane dodatkowe dokumenty, takie jak zgoda właściciela nieruchomości na użyczenie lub zaświadczenia potwierdzające brak zaległości w opłatach. Warto również pamiętać o przepisach RODO, które mogą wymagać zgody na przetwarzanie danych osobowych stron umowy. W związku z tym, dobrze jest przygotować odpowiednie klauzule dotyczące ochrony danych osobowych w umowie użyczenia.
Odstąpienie od umowy użyczenia jest możliwe, jednakże jego zasady regulowane są zarówno przez przepisy Kodeksu cywilnego, jak i przez postanowienia samej umowy. Zgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego, umowa użyczenia jest umową, na mocy której użyczający oddaje drugiej stronie rzecz do używania, a biorący w zamian nie jest zobowiązany do płacenia czynszu. W przypadku, gdy umowa nie zawiera szczegółowych postanowień dotyczących odstąpienia, można sięgnąć po ogólne przepisy dotyczące umów. Warto zaznaczyć, że w przypadku umowy użyczenia, która jest umową nieodpłatną, odstąpienie może być dokonane w każdym czasie, chyba że umowa stanowi inaczej.
Jeżeli umowa użyczenia zawiera klauzule dotyczące wypowiedzenia, należy je przestrzegać. Przykładowo, może być wymagane zachowanie określonego terminu wypowiedzenia. W przypadku, gdy jedna ze stron narusza postanowienia umowy, druga strona ma prawo do jej rozwiązania. Warto również pamiętać o zapisach dotyczących zwrotu przedmiotu użyczenia oraz o ewentualnych roszczeniach odszkodowawczych, które mogą wynikać z niewłaściwego korzystania z przedmiotu umowy. W sytuacji spornych, pomocne mogą być porady prawne, aby dokładnie ocenić sytuację i podjąć odpowiednie kroki.
Darmowy wzór do pobrania
Darmowe materiały
do pobrania
- Karta ewidencji czasu pracy -darmowy wzór
- Grafik pracy -darmowy wzór
- Karta urlopowa -darmowy wzór
- Lista obecności -darmowy wzór
- Lista Płac
- Świadectwo Pracy
- Zaświadczenie O Zatrudnieniu I Zarobkach
- Skierowanie Na Badania Lekarskie
- Oświadczenie BHP
- Polecenie Wyjazdu Służbowego
- List Referencyjny
- Karta Szkolenia Wstępnego BHP
- Kwestionariusz Osobowy Dla Pracownika
- Oświadczenie O Monitorowaniu Poczty Elektronicznej
- Oświadczenie Pracownika O Zapoznaniu Się Z Informacją Dotyczącą Monitoringu Wizyjnego
- Wzór nagany dla pracownika (wymierzenie kary porządkowej)
- Wzór umowy o pracę -darmowy wzór
- Wzór umowy zlecenie -darmowy wzór
- Wzór umowy o dzieło -darmowy wzór
- Umowa Na Zastępstwo
- Wypowiedzenie umowy o pracę - darmowy wzór
- Aneks do Umowy o Pracę
- Umowa Agencyjna
- Umowa Uaktywniająca dla Niani
- Zakaz konkurencji
- Umowa Spółki Cywilnej
- Umowa Darowizny
- Umowa Sprzedaży Samochodu
- Wniosek O Urlop Ojcowski
- Wniosek O Urlop Z Powodu Siły Wyższej
- Wniosek O Ekwiwalent Za Urlop
- Wniosek O Wczasy Pod Gruszą
- Wniosek Odbior Godzin Nadliczbowych
- Wniosek O Przerwy Na Karmienie Piersią
- Wynagrodzenie Do Rąk Własnych
- Informacja O Przedłużeniu Umowy Z Mocy Prawa Do Dnia Porodu
- Oświadczenie Dla Cudzoziemców Do Celów Podatkowych
- Upoważnienie Do Odbioru Zaświadczenia
- Zgoda Na Przetwarzanie Danych
- Odwołanie Od Decyzji Ubezpieczyciela
- Odstąpienie Od Umowy - reklamacja wadliwego towaru
Darmowe narzędzia
- Kreator CV
- Generator listu motywacyjnego
- Kalkulator nadgodzin
- Kalkulator ekwiwalentu za urlop
- Kalkulator umowy o pracę
- Kalkulator umowy zlecenie
- Kalkulator umowy o dzieło
- Kalkulator zasiłku chorobowego
- Kalkulator zasiłku macierzyńskiego
- Kalkulator wymiaru urlopu
- Kalkulator okresu wypowiedzenia
- Kalkulator stażu pracy
- Kalkulator godzin roboczych 2026
- Kalendarz terminów US, ZUS, PFRON
- Quiz: Jakim typem pracownika jesteś?
- Quiz: Test wiedzy HR
Testuj przez 14 dni za darmo
Załóż bezpłatne konto DEMO i testuj system przez dwa tygodnie całkowicie za darmo
Zarejestruj się