PrzepisyFinanse

Składki ZUS 2027: przedsiębiorca, mały ZUS plus i pracownik

Składki ZUS na 2027 rok wynikają z dwóch wskaźników, które są już oficjalnie ogłoszone: minimalnego wynagrodzenia 4950 zł od 1 stycznia 2027 roku i prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia 10 033 zł. Od pierwszego zależą preferencyjne składki i dolna granica małego ZUS plus, od drugiego pełny ZUS przedsiębiorcy i roczny limit podstawy. Nieznana pozostaje tylko część składki zdrowotnej, którą ryczałtowcy liczą od przeciętnego wynagrodzenia z IV kwartału 2026 roku.

W tym artykule zestawiamy kwoty składek w 2027 roku dla przedsiębiorcy na pełnym i preferencyjnym ZUS, pokazujemy, jak policzyć podstawę w małym ZUS plus, i wyjaśniamy, co wiadomo o składce zdrowotnej. Osobna sekcja dotyczy pracownika: jakie stawki płaci on, a jakie pracodawca, z przykładem dla płacy minimalnej.

W skrócie

W 2027 roku najniższa podstawa pełnego ZUS wynosi 6019,80 zł (60% z 10 033 zł), a składki społeczne z chorobowym i Funduszem Pracy to 2052,15 zł miesięcznie. Preferencyjny ZUS liczy się od 1485 zł (30% z 4950 zł) i wynosi 469,85 zł z chorobowym. W małym ZUS plus podstawa mieści się między 1485 zł a 6019,80 zł. Minimalna składka zdrowotna na skali i podatku liniowym wyniesie od lutego 2027 r. 445,50 zł, a stawki dla ryczałtowców będą znane po ogłoszeniu danych GUS za IV kwartał 2026 r.

Jakie wskaźniki decydują o składkach ZUS w 2027 roku?

Najważniejszy jest prognozowane przeciętne miesięczne wynagrodzenie na 2027 rok, czyli 10 033 zł. Kwotę tę ogłosił minister rodziny, pracy i polityki społecznej w obwieszczeniu z 3 listopada 2026 roku, a pochodzi ona z art. 24 rządowego projektu ustawy budżetowej na 2027 rok (druk sejmowy nr 3150). Budżet nie jest jeszcze uchwalony, ale art. 19 ust. 1 ustawy systemowej pozwala w takiej sytuacji oprzeć się na projekcie. Obwieszczona kwota wiąże więc ZUS i płatników przez cały 2027 rok.

Wskaźnik20262027Źródło na 2027
Minimalne wynagrodzenie4806 zł4950 złDz.U. 2026 poz. 1213
Prognozowane przeciętne wynagrodzenie9420 zł10 033 złM.P. 2026 poz. 1098
Roczny limit podstawy składek emerytalnej i rentowych (30-krotność)282 600 zł300 990 złM.P. 2026 poz. 1098
Maksymalna podstawa dobrowolnego chorobowego (250%)—25 082,50 złM.P. 2026 poz. 1120
Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w IV kw. (dla ryczałtowców)9228,64 zł (IV kw. 2025)ogłoszenie GUS w styczniu 2027 r.—

O podwyżce płacy minimalnej i jej skutkach dla wynagrodzeń piszemy szerzej w tekście o płacy minimalnej w 2027 roku.

Ile wynosi pełny ZUS przedsiębiorcy w 2027 roku?

Najniższa podstawa pełnych składek to 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (art. 18 ust. 8 ustawy systemowej), czyli 6019,80 zł. Stopy składek wynoszą 19,52% na emerytalne, 8% na rentowe i 2,45% na dobrowolne chorobowe (art. 22 ust. 1). Składkę wypadkową przedsiębiorca zgłaszający do ubezpieczenia nie więcej niż 9 osób płaci według 50% najwyższej stopy dla grup działalności, co dziś oznacza 1,67%. Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy to łącznie 2,45%, bo projekt budżetu ustala je na 1% i 1,45% (art. 25 i 26 projektu).

Składka (podstawa 6019,80 zł)Stopa20272026 (podstawa 5652 zł)
Emerytalna19,52%1175,06 zł1103,27 zł
Rentowe8%481,58 zł452,16 zł
Chorobowa (dobrowolna)2,45%147,49 zł138,47 zł
Wypadkowa1,67%100,53 zł94,39 zł
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy2,45%147,49 zł138,47 zł
Razem z chorobowym2052,15 zł1926,76 zł
Razem bez chorobowego1904,66 zł1788,29 zł

Kwoty za 2027 rok to nasze wyliczenie: każdą składkę liczymy osobno i zaokrąglamy do grosza. Tą samą metodą z podstawy 5652 zł wychodzą dokładnie kwoty, które ZUS opublikował dla 2026 roku. Komunikat z kwotami na 2026 rok ZUS opublikował 30 grudnia 2025 roku, więc analogicznego dokumentu na 2027 rok można się spodziewać pod koniec grudnia. Wzrost wobec 2026 roku wynosi 125,39 zł miesięcznie przy składkach z chorobowym.

Preferencyjny ZUS i ulga na start w 2027 roku

Przez pierwsze 24 miesiące kalendarzowe działalności przedsiębiorca może płacić składki od zadeklarowanej kwoty nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia (art. 18a ustawy systemowej). W 2027 roku to 1485 zł. Wcześniej, przez 6 miesięcy, może korzystać z ulgi na start, kiedy płaci tylko składkę zdrowotną. Z preferencji nie skorzysta osoba, która w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadziła działalność albo świadczy usługi na rzecz byłego pracodawcy w zakresie dawnych obowiązków.

Składka (podstawa 1485 zł)Stopa2027
Emerytalna19,52%289,87 zł
Rentowe8%118,80 zł
Chorobowa (dobrowolna)2,45%36,38 zł
Wypadkowa1,67%24,80 zł
Razem z chorobowym469,85 zł
Razem bez chorobowego433,47 zł

Funduszu Pracy przy preferencyjnej podstawie nie płacisz, bo art. 259 ust. 1 ustawy o rynku pracy wymaga go dopiero od podstawy co najmniej równej minimalnemu wynagrodzeniu. Cały proces zakładania firmy i kolejność ulg opisujemy w poradniku o jednoosobowej działalności gospodarczej.

Mały ZUS plus w 2027 roku: kto może i jak policzyć podstawę?

Mały ZUS plus przysługuje przedsiębiorcy, którego przychód z działalności w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł (art. 18c ust. 1 ustawy systemowej). Na 2027 rok liczy się więc przychód i dochód z 2026 roku. Podstawa to połowa przeciętnego miesięcznego dochodu, ale nie mniej niż 30% minimalnego wynagrodzenia i nie więcej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. W 2027 roku mieści się zatem między 1485 zł a 6019,80 zł.

  1. Ustal roczny dochód z działalności za 2026 rok według przepisów o PIT. Jeżeli składki społeczne zaliczałeś do kosztów, dolicz je z powrotem (art. 18c ust. 4a).
  2. Podziel dochód przez liczbę dni prowadzenia działalności w 2026 roku i pomnóż przez 30 (ust. 4).
  3. Wynik pomnóż przez 0,5 (ust. 3) i porównaj z widełkami 1485–6019,80 zł.
  4. Informację o formie opodatkowania, przychodzie, dochodzie i podstawie przekaż w dokumentach rozliczeniowych za styczeń 2027 roku (ust. 9).

Przykład: przedsiębiorca na skali podatkowej prowadził firmę przez cały 2026 rok i osiągnął 60 000 zł dochodu, a przychód nie przekroczył 120 000 zł. Przeciętny miesięczny dochód to 60 000 zł / 365 × 30 = 4931,51 zł, a podstawa wynosi 2465,76 zł. Od niej zapłaci 481,32 zł emerytalnej, 197,26 zł rentowych, 41,18 zł wypadkowej i, jeśli chce, 60,41 zł chorobowej. Razem z chorobowym to 780,17 zł miesięcznie, bez Funduszu Pracy, bo podstawa jest niższa od płacy minimalnej.

Ustawa stawia trzy ograniczenia. Z małego ZUS plus można korzystać najwyżej przez 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy działalności (ust. 11a). Nie skorzysta z niego osoba, która w 2026 roku prowadziła firmę krócej niż 60 dni, ani ta, która pracuje dla byłego pracodawcy w zakresie dawnych obowiązków (ust. 11). Wyklucza go też ulga z art. 18a, więc najpierw kończy się okres preferencyjny.

Ile wyniesie składka zdrowotna w 2027 roku?

Składka zdrowotna przedsiębiorcy zależy od formy opodatkowania i biegnie w roku składkowym od 1 lutego do 31 stycznia. Na skali podatkowej płacisz 9% dochodu, na podatku liniowym 4,9%, a w obu przypadkach podstawa nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia z pierwszego dnia roku składkowego (art. 79 i 81 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej). Oznacza to dwie kwoty minimalne w 2027 roku.

OkresMinimalna podstawaMinimalna składka (skala, liniowy)
Styczeń 2027 (koniec roku składkowego 2026/2027)4806 zł432,54 zł
Luty 2027 – styczeń 20284950 zł445,50 zł

Kwota dla stycznia 2027 roku pochodzi z komunikatu ZUS o składce zdrowotnej w 2026 roku, a 445,50 zł to 9% z 4950 zł. Ryczałtowcy płacą 9% od 60%, 100% albo 180% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału poprzedniego roku, zależnie od tego, czy przychód przekroczył 60 000 zł lub 300 000 zł (art. 81 ust. 2f). Dla 2027 roku tej kwoty jeszcze nie ma. W 2026 roku GUS ogłosił dane za IV kwartał 2025 roku 22 stycznia (M.P. 2026 poz. 117, 9228,64 zł), więc stawki ryczałtowe na 2027 rok poznamy najpewniej w drugiej połowie stycznia 2027 roku.

Jakie składki ZUS płaci pracownik i pracodawca w 2027 roku?

Stopy składek za pracowników w 2027 roku się nie zmieniają, rośnie tylko płaca minimalna. Składkę emerytalną pracownik i pracodawca dzielą po połowie, rentowe w proporcji 1,5% do 6,5%, chorobową płaci pracownik, a wypadkową pracodawca (art. 16 ustawy systemowej). Pracodawca opłaca też Fundusz Pracy z Funduszem Solidarnościowym oraz FGŚP 0,10%, a Fundusz Pracy dopiero przy wynagrodzeniu co najmniej równym płacy minimalnej.

Składka (wynagrodzenie 4950 zł brutto)PracownikPracodawca
Emerytalna (9,76% + 9,76%)483,12 zł483,12 zł
Rentowe (1,5% + 6,5%)74,25 zł321,75 zł
Chorobowa (2,45%)121,28 zł—
Wypadkowa (przykładowo 1,67%)—82,67 zł
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy (2,45%)—121,28 zł
FGŚP (0,10%)—4,95 zł
Razem678,65 zł1013,77 zł

Do tego pracownik płaci składkę zdrowotną 9% od wynagrodzenia pomniejszonego o swoje składki społeczne, czyli 384,42 zł przy płacy minimalnej. Stopa wypadkowa pracodawcy zależy od liczby ubezpieczonych i danych z ZUS IWA, dlatego w tabeli to tylko przykład. Jak ją ustalić, wyjaśniamy w tekście o ZUS IWA za 2026 rok. Pełny koszt zatrudnienia z PPK i innymi składnikami policzysz w kalkulatorze kosztów pracodawcy, a dane o godzinach pracy do listy płac przygotujesz w ewidencji czasu pracy RCPonline.

Jak sprawdzić własne składki ZUS na 2027 rok?

Najprościej wpisać własne dane do kalkulatora składek ZUS, który obsługuje pełny ZUS, preferencyjny, mały ZUS plus i składkę zdrowotną. Przed styczniową wpłatą upewnij się, czy w 2027 roku nadal przysługują Ci preferencje albo mały ZUS plus. Sprawdź też, czy płacisz dobrowolne chorobowe. Składkę zdrowotną za styczeń liczysz jeszcze od płacy minimalnej z 2026 roku. Pozostałe terminy wpłat znajdziesz w kalendarzu terminów US, ZUS i PFRON.

Podsumowanie

Najważniejsze kwoty składek ZUS na 2027 rok są już znane, bo opierają się na płacy minimalnej 4950 zł i prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniu 10 033 zł z obwieszczenia ministra. Pełny ZUS przedsiębiorcy rośnie do 2052,15 zł z chorobowym, a preferencyjny do 469,85 zł. Mały ZUS plus trzeba przeliczyć na nowo z dochodu za 2026 rok i zgłosić w dokumentach za styczeń.

  • Pełny ZUS: podstawa 6019,80 zł, składki 2052,15 zł z chorobowym i Funduszem Pracy.
  • Preferencyjny ZUS: podstawa 1485 zł, składki 469,85 zł z chorobowym.
  • Składka zdrowotna: minimum 445,50 zł od lutego 2027 r. na skali i liniowym; stawki ryczałtowe po ogłoszeniu danych GUS w styczniu.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Pełne składki społeczne przedsiębiorcy w 2027 roku liczone od najniższej podstawy 6019,80 zł wynoszą 2052,15 zł miesięcznie z dobrowolnym chorobowym i Funduszem Pracy albo 1904,66 zł bez chorobowego. Do tego dochodzi składka zdrowotna, której minimum na skali i podatku liniowym wynosi od lutego 2027 roku 445,50 zł.

Mały ZUS plus nie ma jednej kwoty, bo podstawa zależy od dochodu z 2026 roku. Wynosi połowę przeciętnego miesięcznego dochodu, ale nie mniej niż 1485 zł i nie więcej niż 6019,80 zł. Składki społeczne z chorobowym wahają się więc od 469,85 zł do 2052,15 zł miesięcznie. Górna kwota obejmuje Fundusz Pracy, który dochodzi od podstawy równej co najmniej 4950 zł.

Wszystkie wskaźniki potrzebne do składek społecznych są już opublikowane: płaca minimalna w Dzienniku Ustaw i prognozowane przeciętne wynagrodzenie w Monitorze Polskim z 4 listopada 2026 roku. Zbiorczy komunikat z kwotami na 2026 rok ZUS opublikował 30 grudnia 2025 roku, więc podobnego dokumentu na 2027 rok można się spodziewać pod koniec grudnia. Stawki zdrowotne dla ryczałtowców zależą od danych GUS za IV kwartał 2026 roku, ogłaszanych w styczniu.

Nie, na skali podatkowej i podatku liniowym styczeń 2027 roku zamyka rok składkowy rozpoczęty 1 lutego 2026 roku. Minimalna składka za styczeń 2027 roku to więc 432,54 zł, liczona od 4806 zł. Nowe minimum 445,50 zł, czyli 9% z 4950 zł, obowiązuje od składki za luty 2027 roku do stycznia 2028 roku.

Informację o przychodzie, dochodzie, formie opodatkowania i wyliczonej podstawie przekazujesz w dokumentach rozliczeniowych za styczeń 2027 roku. Przedsiębiorca opłacający składki tylko za siebie składa je do 20. dnia następnego miesiąca. 20 lutego 2027 roku wypada w sobotę, dlatego termin przesuwa się na poniedziałek 22 lutego 2027 roku.

Źródła

Szymon Mojsak

Ekspert automatyzacji procesów biznesowych

Współwłaściciel RCPonline — systemu, z którego korzystają setki firm w Polsce do rejestracji czasu pracy i zarządzania grafikami. Na blogu dzielę się praktyczną wiedzą z pogranicza prawa pracy, HR i technologii, łącząc doświadczenie we wdrażaniu rozwiązań kadrowych z codzienną pracą nad produktem.

Nota redakcyjna: Artykuł został przygotowany przez zespół RCPonline. Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. W sprawach dotyczących prawa pracy zalecamy konsultację z radcą prawnym lub inspektorem pracy.

Darmowe wzory dokumentów

Wszystkie materiały do pobrania