Składki ZUS to obowiązkowe wpłaty na ubezpieczenia społeczne finansowane częściowo przez pracownika, a częściowo przez pracodawcę. Pracownik opłaca łącznie 13,71% podstawy — emerytalną, rentową i chorobową — a pracodawca dokłada około 20,48% ponad wynagrodzenie brutto.
Składki na ubezpieczenia społeczne finansują świadczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Ich ciężar rozkłada się między pracownika a pracodawcę, przy czym podział nie jest równomierny dla wszystkich tytułów.
Pracownik finansuje łącznie 13,71% podstawy: składkę emerytalną w wysokości 9,76%, rentową 1,5% oraz chorobową 2,45%. Do tego dochodzi składka zdrowotna 9%, liczona od podstawy pomniejszonej o składki społeczne.
Pracodawca dokłada około 20,48% ponad wynagrodzenie brutto: emerytalną 9,76%, rentową 6,5%, wypadkową oraz wpłaty na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Składka wypadkowa jest jedyną, której stopa zależy od pracodawcy — waha się od 0,67% do 3,33% w zależności od rodzaju działalności i poziomu zagrożeń zawodowych.
Podstawa wymiaru składek emerytalnej i rentowej podlega rocznemu ograniczeniu, które w 2026 roku wynosi 282 600 zł. Po jego przekroczeniu tych dwóch składek nie odprowadza się do końca roku, natomiast chorobowa, wypadkowa i zdrowotna pozostają należne bez limitu.
Stan prawny na 4 sierpnia 2026
| Składka | Pracownik | Pracodawca |
|---|---|---|
| Emerytalna | 9,76% | 9,76% |
| Rentowa | 1,50% | 6,50% |
| Chorobowa | 2,45% | — |
| Wypadkowa | — | 0,67–3,33% |
| Fundusz Pracy | — | 2,45% |
| FGŚP | — | 0,10% |
| Zdrowotna | 9% od podstawy po składkach społecznych | — |
Wynagrodzenie 6000 zł brutto. Firma zatrudnia poniżej 10 osób, więc składka wypadkowa wynosi 1,67%.
Potrącenia pracownika: 13,71% = 822,60 zł składek społecznych, następnie 9% zdrowotnej od podstawy pomniejszonej.
Dopłata pracodawcy: ok. 20,48% = 1228,80 zł ponad brutto.
Koszt całkowity: ok. 7228,80 zł.
Składka wypadkowa jest jedyną, której stopa zależy od pracodawcy — waha się od 0,67% do 3,33% w zależności od rodzaju działalności i poziomu zagrożeń.
Po przekroczeniu rocznego limitu 282 600 zł składek emerytalnej i rentowej nie odprowadza się do końca roku. Limit nie dotyczy składki chorobowej, wypadkowej ani zdrowotnej.
13,71% podstawy: emerytalna 9,76%, rentowa 1,50% i chorobowa 2,45%. Dodatkowo potrącana jest składka zdrowotna 9% od podstawy pomniejszonej o składki społeczne.
Około 20,48% ponad wynagrodzenie brutto: emerytalną 9,76%, rentową 6,50%, wypadkową od 0,67% do 3,33% oraz Fundusz Pracy 2,45% i FGŚP 0,10%.
Od rodzaju działalności i poziomu zagrożeń zawodowych. Waha się od 0,67% do 3,33%, a przy zatrudnieniu do 9 osób stosuje się stopę referencyjną 1,67%.
Limitem, po przekroczeniu którego nie odprowadza się składek emerytalnej i rentowej do końca roku. W 2026 roku wynosi 282 600 zł i nie dotyczy składki chorobowej ani zdrowotnej.
Przy umowie o pracę tak. Przy umowie zlecenia jest dobrowolna — bez zgłoszenia do tego ubezpieczenia zleceniobiorca nie nabywa prawa do zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego.
Pracodawca jako płatnik. Potrąca część finansowaną przez pracownika z jego wynagrodzenia i przekazuje całość wraz z własną częścią do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Uczeń lub student do ukończenia 26. roku życia jest zwolniony ze składek z tytułu umowy zlecenia. Zwolnienie nie obejmuje osób pozostających jednocześnie w stosunku pracy ze zleceniodawcą.
Szymon Mojsak
Do 30 września na rachunku funduszu socjalnego musi być cały roczny odpis wraz ze zwiększeniami. Sprawdź kwoty na 2026 rok, zasady korekty i sankcje.
Czytaj dalej →
Szymon Mojsak
Projekt ustawy o cyfrowych platformach pracy wprowadza wzruszalne domniemanie stosunku pracy i twarde limity dla algorytmów. Termin wdrożenia dyrektywy mija 2 grudnia 2026 r.
Czytaj dalej →
Szymon Mojsak
JDG może zatrudniać bez zmiany formy prawnej. Sprawdź koszt pierwszego pracownika, właściwe druki ZUS i dwa obowiązki, które poradniki wciąż opisują błędnie.
Czytaj dalej →
Szymon Mojsak
Reforma PIP weszła w życie 8 lipca 2026 — od tej daty inspektor może decyzją administracyjną przekształcić umowę B2B w stosunek pracy. Maksymalny mandat wzrósł do 60 000 zł, a algorytmy łączące dane ZUS, KAS i PIP same typują podejrzane firmy. Sprawdź test 4 kryteriów z art. 22 KP, 10 sygnałów ostrzegawczych i praktyczny self-check, zanim zrobi to za Ciebie inspektor.
Czytaj dalej →
Sandra Nowak
Ile wynosi kuroniówka w 2025/2026? Sprawdź aktualne kwoty netto i brutto. Poznaj warunki przyznania zasiłku dla bezrobotnych i dowiedz się, co Ci przysługuje.
Czytaj dalej →