przepisy

Czy Wigilia jest dniem wolnym od pracy? Zasady na 2026 i 2027

Wigilia jest dniem wolnym od pracy. Od 2025 roku 24 grudnia należy do świąt ustawowych i jest wolny co roku, niezależnie od dnia tygodnia, na który przypada. W 2026 roku Wigilia wypada w czwartek, a drugi dzień świąt w sobotę, więc grudzień ma niższy wymiar czasu pracy, a pracodawca musi dodatkowo wyznaczyć dzień wolny za 26 grudnia.

Poniżej znajdziesz podstawę prawną wolnej Wigilii i wymiar czasu pracy w grudniu 2026 i 2027 roku. Odpowiadamy też na pytanie, które wraca co roku tuż po świętach: czy wolny jest również 27 grudnia. Zasady pracy i handlu w Wigilię omawiamy krótko, z odesłaniem do osobnych tekstów, a na końcu zebraliśmy listę kontrolną dla pracodawcy.

W skrócie

Tak. Od 1 lutego 2025 r. Wigilia jest dniem ustawowo wolnym od pracy i jest nim co roku (art. 1 pkt 1 lit. ka ustawy o dniach wolnych od pracy). Gdy nie przypada w niedzielę, obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin (art. 130 § 2 KP), dlatego grudzień 2026 r. ma 160 godzin, a grudzień 2027 r. — 168 godzin. Za pracę w Wigilię przysługuje inny dzień wolny. 27 grudnia nie jest dniem wolnym od pracy.

Czy Wigilia jest dniem wolnym od pracy co roku?

Tak. Wigilia jest dniem ustawowo wolnym od pracy od 1 lutego 2025 roku i przepis nie ma terminu obowiązywania. Zmianę wprowadziła ustawa z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o dniach wolnych od pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2024 poz. 1965). Dopisała ona 24 grudnia do katalogu świąt w art. 1 pkt 1 ustawy o dniach wolnych od pracy, tuż przed pierwszym i drugim dniem Bożego Narodzenia.

Wigilia ma więc taki sam status jak Boże Narodzenie czy Nowy Rok. Pierwszy raz była wolna 24 grudnia 2025 roku. Nie trzeba co roku czekać na osobną decyzję rządu ani pracodawcy. Ta sama nowelizacja zmieniła też zasady handlu w Wigilię i w grudniowe niedziele.

Wymiar czasu pracy w grudniu 2026 i 2027 — jak go policzyć?

Zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy każde święto przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. Wigilia jest takim świętem. W grudniu wymiar obniżają więc trzy dni: 24, 25 i 26 grudnia, o ile nie wypadają w niedzielę.

W 2026 roku Wigilia przypada w czwartek, Boże Narodzenie w piątek, a drugi dzień świąt w sobotę. Grudzień ma 23 dni od poniedziałku do piątku, z których dwa (24 i 25 grudnia) są świętami. Święto 26 grudnia przypadające w sobotę obniża wymiar o kolejne 8 godzin. Wymiar wynosi więc 20 dni, czyli 160 godzin, a za 26 grudnia pracodawca musi wyznaczyć inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym. Przy miesięcznym okresie rozliczeniowym ten dzień trzeba wyznaczyć jeszcze w grudniu 2026 r.

W 2027 roku Wigilia wypada w piątek, Boże Narodzenie w sobotę, a drugi dzień świąt w niedzielę. Grudzień 2027 ma 23 dni od poniedziałku do piątku. Wigilia obniża wymiar o 8 godzin, a święto 25 grudnia w sobotę — o kolejne 8 godzin. Wymiar wynosi 21 dni, czyli 168 godzin. Wymiar w innych miesiącach policzysz w kalkulatorze dni roboczych.

Dzień wolny za święto w sobotę to co innego niż dzień wolny za pracę w wolną sobotę wynikającą z pięciodniowego tygodnia pracy. Tę drugą sytuację omawiamy we wpisie o pracy w wolną sobotę.

Rok24 grudnia25 grudnia26 grudniaWymiar w grudniu
2026czwartekpiąteksobota — dzień wolny do wyznaczenia160 h (20 dni)
2027piąteksobota — dzień wolny do wyznaczenianiedziela168 h (21 dni)

Czy 27 grudnia jest dniem wolnym od pracy?

Nie. 27 grudnia nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Katalog w art. 1 pkt 1 ustawy o dniach wolnych od pracy kończy się na 24, 25 i 26 grudnia. Wątpliwości biorą się stąd, że od 2021 roku 27 grudnia jest świętem państwowym. Ustawa z 1 października 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 2156) ustanowiła go Narodowym Dniem Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego. Ma tylko trzy artykuły i nie zmienia ustawy o dniach wolnych od pracy. Święto państwowe oznacza dzień obchodów, a nie dzień wolny, więc 27 grudnia nie obniża wymiaru czasu pracy.

Drugim źródłem pytań jest kalendarz. W 2026 roku 27 grudnia przypada w niedzielę, więc dla większości pracowników i tak jest wolny — ale z racji niedzieli, nie święta. W 2027 roku wypada w poniedziałek i jest zwykłym dniem pracy, choć dzień wcześniej przypada drugi dzień świąt. Ponieważ 26 grudnia 2027 r. to niedziela, nie obniża wymiaru czasu pracy (art. 130 § 2 KP). Za to święto nie przysługuje więc żaden dzień wolny do odbioru.

W 2026 roku wolny może być za to poniedziałek 28 grudnia. Za drugi dzień świąt przypadający w sobotę pracodawca wyznacza inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym. Przepisy nie wskazują daty, więc może to być 28 grudnia, 31 grudnia albo inny dzień okresu rozliczeniowego. Dla członków korpusu służby cywilnej premier wyznaczył 28 grudnia 2026 r. w zarządzeniu nr 2 z 5 stycznia 2026 r. (M.P. 2026 poz. 36). Zarządzenie nie obejmuje innych pracodawców. Jak i kiedy wyznaczyć taki dzień, wyjaśniamy we wpisie o dniu wolnym za święto przypadające w sobotę.

Rok27 grudniaCzy dzień wolny od pracy?Handel
2026niedzielawolny jako niedziela, nie jako świętozakaz handlu — to nie jest niedziela handlowa
2027poniedziałeknie, zwykły dzień pracysklepy otwarte normalnie

Zakaz handlu 27 grudnia 2026 r. wynika z tego, że niedzielami handlowymi w grudniu są tylko trzy niedziele poprzedzające Wigilię (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o ograniczeniu handlu). Niedziela po świętach do nich nie należy. Kto pracuje 27 grudnia 2026 r. tam, gdzie praca w niedzielę jest dozwolona, rozlicza ją według zasad opisanych w artykule o pracy w niedzielę.

Czy w Wigilię można pracować?

Tak, ale tylko tam, gdzie Kodeks pracy dopuszcza pracę w święta (art. 151¹⁰ KP). Dotyczy to m.in. ruchu ciągłego, pracy zmianowej, transportu, ochrony mienia, gastronomii, hoteli i placówek ochrony zdrowia. Od 2025 roku praca 24 grudnia jest rozliczana jak praca w każde inne święto. Pracownik dostaje za nią inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym, a dodatek 100% za każdą godzinę tylko wtedy, gdy udzielenie dnia wolnego nie jest możliwe (art. 151¹¹ KP).

Pełny katalog wyjątków oraz zasady dla Sylwestra i 6 stycznia zebraliśmy we wpisie o pracy w Wigilię, Sylwestra i Trzech Króli 2026/2027. Terminy udzielania dnia wolnego i wyliczenie dodatku opisujemy w tekście o rekompensacie za pracę w święta.

Czy w Wigilię sklepy są otwarte?

Placówki objęte zakazem handlu są w Wigilię zamknięte przez cały dzień, tak jak w Boże Narodzenie. Do 2024 roku zakaz obowiązywał 24 grudnia dopiero od godziny 14:00. Nowelizacja z 6 grudnia 2024 r. usunęła ten wyjątek, a w zamian zwiększyła liczbę grudniowych niedziel handlowych z dwóch do trzech. Otwarte mogą być tylko placówki z art. 6 ust. 1 ustawy o ograniczeniu handlu, np. stacje paliw, apteki i sklepy, w których handel prowadzi osobiście przedsiębiorca będący osobą fizyczną.

Daty grudniowych niedziel handlowych i limit dwóch takich niedziel na pracownika omawiamy we wpisie o pracy w Wigilię i Sylwestra, a terminy na kolejny rok — w zestawieniu niedziel handlowych 2027.

Checklista dla pracodawcy: co zrobić przed grudniem 2026?

Przełom roku 2026/2027 wymaga kilku decyzji kadrowych. Najlepiej podjąć je jeszcze w listopadzie, zanim pracownicy dostaną grafiki na grudzień:

  1. Sprawdź kalendarz w systemie kadrowym i w ewidencji czasu pracy. 24 grudnia musi być oznaczony jako święto, a 27 grudnia — nie.
  2. Wyznacz dzień wolny za 26 grudnia. Każdemu pracownikowi w systemie podstawowym należy się za nie inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym.
  3. Zaplanuj obsadę w Wigilię tam, gdzie praca jest dozwolona. Od razu przypisz pracownikom dni wolne za pracę w święto.
  4. Poinformuj zespół o 27 i 28 grudnia. Jasny komunikat, który z tych dni jest wolny i z jakiego tytułu, oszczędzi pytań w ostatnim tygodniu roku.

Pozostałe obowiązki na koniec roku zebraliśmy w checkliście zamknięcia roku w kadrach. Co sprawdzić w samej ewidencji, opisujemy we wpisie o zamknięciu roku w ewidencji czasu pracy. Rozliczenie nadgodzin z grudnia omawiamy w tekście o nadgodzinach na przełomie roku.

Podsumowanie

Wigilia jest dniem ustawowo wolnym od pracy od 2025 roku i pozostaje nim co roku. Gdy przypada w dniu innym niż niedziela, obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin, a praca tego dnia wymaga rekompensaty jak za każde święto. Inaczej jest z 27 grudnia. To święto państwowe, ale nie dzień wolny od pracy, więc o tym, czy pracownik ma wolne, decyduje kalendarz i rozkład czasu pracy.

  • Grudzień 2026: 27 grudnia to niedziela, a dzień wolny za sobotnie 26 grudnia pracodawca może wyznaczyć np. na 28 grudnia.
  • Grudzień 2027: 27 grudnia to zwykły poniedziałek, a za 26 grudnia przypadający w niedzielę nie ma dnia wolnego do odbioru.
  • Handel: w Wigilię zakaz obowiązuje przez cały dzień, a 27 grudnia 2026 r. — jak w każdą niedzielę niehandlową.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Tak. W 2026 roku Wigilia wypada w czwartek i jest dniem ustawowo wolnym, podobnie jak piątek 25 grudnia. Przy pracy od poniedziałku do piątku daje to razem z weekendem cztery wolne dni z rzędu, od 24 do 27 grudnia. Jeżeli pracodawca wyznaczy dzień wolny za sobotnie święto na poniedziałek 28 grudnia, przerwa wydłuży się do pięciu dni. Pracownicy, którzy zgodnie z grafikiem pracują w Wigilię, dostają za ten dzień inny dzień wolny.

Nie. W 2027 roku 27 grudnia przypada w poniedziałek i jest zwykłym dniem roboczym. Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego nie daje prawa do wolnego. Pracownik, który chce przedłużyć święta, może złożyć wniosek o urlop wypoczynkowy. Pracodawca może też z własnej inicjatywy zwolnić zespół z pracy tego dnia z zachowaniem wynagrodzenia, ale nie ma takiego obowiązku.

Tylko wtedy, gdy Wigilia przypada w sobotę — dzień wolny za święto wyznacza się wyłącznie za święta sobotnie. W 2026 roku Wigilia wypada w czwartek, a w 2027 roku w piątek. Obniża więc po prostu wymiar czasu pracy w grudniu o 8 godzin. Dodatkowy dzień wolny trzeba wyznaczyć za 26 grudnia 2026 i za 25 grudnia 2027 roku, bo te święta przypadają w sobotę.

Nie. Wigilia jest dniem ustawowo wolnym od pracy, traktowanym na równi z innymi świętami, i obniża wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym. Grafik na grudzień układa się więc od razu dla niższego wymiaru, a pracodawca nie może wymagać odpracowania Wigilii w innym terminie, na przykład w sobotę przed świętami.

Nie. 31 grudnia nie jest wymieniony w ustawie o dniach wolnych od pracy, więc jest zwykłym dniem roboczym. Pracodawca może dać pracownikom wolne albo skrócić pracę tego dnia, ale to jego decyzja, a nie obowiązek. Może też wyznaczyć 31 grudnia jako dzień wolny za święto przypadające w sobotę.

Nie ma takiej potrzeby, bo urlopu udziela się na dni, które są dla pracownika dniami pracy zgodnie z rozkładem czasu pracy. Wigilia przypadająca w dniu roboczym jest świętem, więc nie odlicza się jej z puli urlopu. Pracownik, który pracuje w Wigilię zgodnie z grafikiem, dostaje za ten dzień inny dzień wolny.

Źródła

Sandra Nowak

Expert Content Writer & Client Success

W codziennej pracy zajmuje się prowadzeniem prezentacji systemu, przygotowywaniem ofert oraz bezpośrednią pomocą użytkownikom w procesach wdrożeniowych. Dzięki setkom godzin spędzonych na rozmowach tam, gdzie kodeksowa teoria zderza się z żywym organizmem firmy, doskonale rozumie realne pożary i wyzwania działów kadr. Na blogu unika podręcznikowych definicji; przekłada skomplikowane przepisy prawa pracy i automatyzację ewidencji czasu pracy na język czystej, biznesowej praktyki.

Nota redakcyjna: Artykuł został przygotowany przez zespół RCPonline. Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. W sprawach dotyczących prawa pracy zalecamy konsultację z radcą prawnym lub inspektorem pracy.

Darmowe wzory dokumentów

Wszystkie materiały do pobrania