Wigilia jest dniem wolnym od pracy. Od 2025 roku 24 grudnia należy do świąt ustawowych i jest wolny co roku, niezależnie od dnia tygodnia, na który przypada. W 2026 roku Wigilia wypada w czwartek, a drugi dzień świąt w sobotę, więc grudzień ma niższy wymiar czasu pracy, a pracodawca musi dodatkowo wyznaczyć dzień wolny za 26 grudnia.
Poniżej znajdziesz podstawę prawną wolnej Wigilii i wymiar czasu pracy w grudniu 2026 i 2027 roku. Odpowiadamy też na pytanie, które wraca co roku tuż po świętach: czy wolny jest również 27 grudnia. Zasady pracy i handlu w Wigilię omawiamy krótko, z odesłaniem do osobnych tekstów, a na końcu zebraliśmy listę kontrolną dla pracodawcy.
W skrócie
Tak. Od 1 lutego 2025 r. Wigilia jest dniem ustawowo wolnym od pracy i jest nim co roku (art. 1 pkt 1 lit. ka ustawy o dniach wolnych od pracy). Gdy nie przypada w niedzielę, obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin (art. 130 § 2 KP), dlatego grudzień 2026 r. ma 160 godzin, a grudzień 2027 r. — 168 godzin. Za pracę w Wigilię przysługuje inny dzień wolny. 27 grudnia nie jest dniem wolnym od pracy.
Podstawa prawna
- art. 1 pkt 1 ustawy o dniach wolnych od pracy (t.j. Dz.U. 2025 poz. 296) — katalog dni wolnych, w tym 24 grudnia (lit. ka)
- ustawa z 6 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1965) — nowelizacja wprowadzająca wolną Wigilię i zmiany w zakazie handlu, w mocy od 1 lutego 2025 r.
- art. 130 § 2 i art. 151¹⁰–151¹¹ KP (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245) — obniżenie wymiaru za święto, dopuszczalność pracy w święto i rekompensata
- ustawa z 1 października 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 2156) — 27 grudnia jako święto państwowe, bez statusu dnia wolnego od pracy
- art. 5–7 ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta (t.j. Dz.U. 2025 poz. 301) — zakaz handlu w święta, wyjątki i grudniowe niedziele handlowe
Stan prawny na: 20 listopada 2026 r.
Czy Wigilia jest dniem wolnym od pracy co roku?
Tak. Wigilia jest dniem ustawowo wolnym od pracy od 1 lutego 2025 roku i przepis nie ma terminu obowiązywania. Zmianę wprowadziła ustawa z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o dniach wolnych od pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2024 poz. 1965). Dopisała ona 24 grudnia do katalogu świąt w art. 1 pkt 1 ustawy o dniach wolnych od pracy, tuż przed pierwszym i drugim dniem Bożego Narodzenia.
Wigilia ma więc taki sam status jak Boże Narodzenie czy Nowy Rok. Pierwszy raz była wolna 24 grudnia 2025 roku. Nie trzeba co roku czekać na osobną decyzję rządu ani pracodawcy. Ta sama nowelizacja zmieniła też zasady handlu w Wigilię i w grudniowe niedziele.
Wymiar czasu pracy w grudniu 2026 i 2027 — jak go policzyć?
Zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy każde święto przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. Wigilia jest takim świętem. W grudniu wymiar obniżają więc trzy dni: 24, 25 i 26 grudnia, o ile nie wypadają w niedzielę.
W 2026 roku Wigilia przypada w czwartek, Boże Narodzenie w piątek, a drugi dzień świąt w sobotę. Grudzień ma 23 dni od poniedziałku do piątku, z których dwa (24 i 25 grudnia) są świętami. Święto 26 grudnia przypadające w sobotę obniża wymiar o kolejne 8 godzin. Wymiar wynosi więc 20 dni, czyli 160 godzin, a za 26 grudnia pracodawca musi wyznaczyć inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym. Przy miesięcznym okresie rozliczeniowym ten dzień trzeba wyznaczyć jeszcze w grudniu 2026 r.
W 2027 roku Wigilia wypada w piątek, Boże Narodzenie w sobotę, a drugi dzień świąt w niedzielę. Grudzień 2027 ma 23 dni od poniedziałku do piątku. Wigilia obniża wymiar o 8 godzin, a święto 25 grudnia w sobotę — o kolejne 8 godzin. Wymiar wynosi 21 dni, czyli 168 godzin. Wymiar w innych miesiącach policzysz w kalkulatorze dni roboczych.
Dzień wolny za święto w sobotę to co innego niż dzień wolny za pracę w wolną sobotę wynikającą z pięciodniowego tygodnia pracy. Tę drugą sytuację omawiamy we wpisie o pracy w wolną sobotę.
| Rok | 24 grudnia | 25 grudnia | 26 grudnia | Wymiar w grudniu |
|---|---|---|---|---|
| 2026 | czwartek | piątek | sobota — dzień wolny do wyznaczenia | 160 h (20 dni) |
| 2027 | piątek | sobota — dzień wolny do wyznaczenia | niedziela | 168 h (21 dni) |
Czy 27 grudnia jest dniem wolnym od pracy?
Nie. 27 grudnia nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Katalog w art. 1 pkt 1 ustawy o dniach wolnych od pracy kończy się na 24, 25 i 26 grudnia. Wątpliwości biorą się stąd, że od 2021 roku 27 grudnia jest świętem państwowym. Ustawa z 1 października 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 2156) ustanowiła go Narodowym Dniem Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego. Ma tylko trzy artykuły i nie zmienia ustawy o dniach wolnych od pracy. Święto państwowe oznacza dzień obchodów, a nie dzień wolny, więc 27 grudnia nie obniża wymiaru czasu pracy.
Drugim źródłem pytań jest kalendarz. W 2026 roku 27 grudnia przypada w niedzielę, więc dla większości pracowników i tak jest wolny — ale z racji niedzieli, nie święta. W 2027 roku wypada w poniedziałek i jest zwykłym dniem pracy, choć dzień wcześniej przypada drugi dzień świąt. Ponieważ 26 grudnia 2027 r. to niedziela, nie obniża wymiaru czasu pracy (art. 130 § 2 KP). Za to święto nie przysługuje więc żaden dzień wolny do odbioru.
W 2026 roku wolny może być za to poniedziałek 28 grudnia. Za drugi dzień świąt przypadający w sobotę pracodawca wyznacza inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym. Przepisy nie wskazują daty, więc może to być 28 grudnia, 31 grudnia albo inny dzień okresu rozliczeniowego. Dla członków korpusu służby cywilnej premier wyznaczył 28 grudnia 2026 r. w zarządzeniu nr 2 z 5 stycznia 2026 r. (M.P. 2026 poz. 36). Zarządzenie nie obejmuje innych pracodawców. Jak i kiedy wyznaczyć taki dzień, wyjaśniamy we wpisie o dniu wolnym za święto przypadające w sobotę.
| Rok | 27 grudnia | Czy dzień wolny od pracy? | Handel |
|---|---|---|---|
| 2026 | niedziela | wolny jako niedziela, nie jako święto | zakaz handlu — to nie jest niedziela handlowa |
| 2027 | poniedziałek | nie, zwykły dzień pracy | sklepy otwarte normalnie |
Zakaz handlu 27 grudnia 2026 r. wynika z tego, że niedzielami handlowymi w grudniu są tylko trzy niedziele poprzedzające Wigilię (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o ograniczeniu handlu). Niedziela po świętach do nich nie należy. Kto pracuje 27 grudnia 2026 r. tam, gdzie praca w niedzielę jest dozwolona, rozlicza ją według zasad opisanych w artykule o pracy w niedzielę.
Czy w Wigilię można pracować?
Tak, ale tylko tam, gdzie Kodeks pracy dopuszcza pracę w święta (art. 151¹⁰ KP). Dotyczy to m.in. ruchu ciągłego, pracy zmianowej, transportu, ochrony mienia, gastronomii, hoteli i placówek ochrony zdrowia. Od 2025 roku praca 24 grudnia jest rozliczana jak praca w każde inne święto. Pracownik dostaje za nią inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym, a dodatek 100% za każdą godzinę tylko wtedy, gdy udzielenie dnia wolnego nie jest możliwe (art. 151¹¹ KP).
Pełny katalog wyjątków oraz zasady dla Sylwestra i 6 stycznia zebraliśmy we wpisie o pracy w Wigilię, Sylwestra i Trzech Króli 2026/2027. Terminy udzielania dnia wolnego i wyliczenie dodatku opisujemy w tekście o rekompensacie za pracę w święta.
Czy w Wigilię sklepy są otwarte?
Placówki objęte zakazem handlu są w Wigilię zamknięte przez cały dzień, tak jak w Boże Narodzenie. Do 2024 roku zakaz obowiązywał 24 grudnia dopiero od godziny 14:00. Nowelizacja z 6 grudnia 2024 r. usunęła ten wyjątek, a w zamian zwiększyła liczbę grudniowych niedziel handlowych z dwóch do trzech. Otwarte mogą być tylko placówki z art. 6 ust. 1 ustawy o ograniczeniu handlu, np. stacje paliw, apteki i sklepy, w których handel prowadzi osobiście przedsiębiorca będący osobą fizyczną.
Daty grudniowych niedziel handlowych i limit dwóch takich niedziel na pracownika omawiamy we wpisie o pracy w Wigilię i Sylwestra, a terminy na kolejny rok — w zestawieniu niedziel handlowych 2027.
Checklista dla pracodawcy: co zrobić przed grudniem 2026?
Przełom roku 2026/2027 wymaga kilku decyzji kadrowych. Najlepiej podjąć je jeszcze w listopadzie, zanim pracownicy dostaną grafiki na grudzień:
- Sprawdź kalendarz w systemie kadrowym i w ewidencji czasu pracy. 24 grudnia musi być oznaczony jako święto, a 27 grudnia — nie.
- Wyznacz dzień wolny za 26 grudnia. Każdemu pracownikowi w systemie podstawowym należy się za nie inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym.
- Zaplanuj obsadę w Wigilię tam, gdzie praca jest dozwolona. Od razu przypisz pracownikom dni wolne za pracę w święto.
- Poinformuj zespół o 27 i 28 grudnia. Jasny komunikat, który z tych dni jest wolny i z jakiego tytułu, oszczędzi pytań w ostatnim tygodniu roku.
Pozostałe obowiązki na koniec roku zebraliśmy w checkliście zamknięcia roku w kadrach. Co sprawdzić w samej ewidencji, opisujemy we wpisie o zamknięciu roku w ewidencji czasu pracy. Rozliczenie nadgodzin z grudnia omawiamy w tekście o nadgodzinach na przełomie roku.
Podsumowanie
Wigilia jest dniem ustawowo wolnym od pracy od 2025 roku i pozostaje nim co roku. Gdy przypada w dniu innym niż niedziela, obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin, a praca tego dnia wymaga rekompensaty jak za każde święto. Inaczej jest z 27 grudnia. To święto państwowe, ale nie dzień wolny od pracy, więc o tym, czy pracownik ma wolne, decyduje kalendarz i rozkład czasu pracy.
- Grudzień 2026: 27 grudnia to niedziela, a dzień wolny za sobotnie 26 grudnia pracodawca może wyznaczyć np. na 28 grudnia.
- Grudzień 2027: 27 grudnia to zwykły poniedziałek, a za 26 grudnia przypadający w niedzielę nie ma dnia wolnego do odbioru.
- Handel: w Wigilię zakaz obowiązuje przez cały dzień, a 27 grudnia 2026 r. — jak w każdą niedzielę niehandlową.


