Praca w Wigilię, Sylwestra i 6 stycznia 2026/2027: zasady, dodatki, handel

Wigilia Bożego Narodzenia jest od 2025 r. dniem ustawowo wolnym od pracy, Sylwester pozostaje zwykłym dniem roboczym, a 6 stycznia to święto Trzech Króli. Na przełomie 2026 i 2027 r. do tego dochodzi 26 grudnia przypadający w sobotę, za który pracodawca musi wyznaczyć inny dzień wolny. Poniżej zebraliśmy zasady pracy, rekompensaty i rozliczeń w tym okresie, z podstawą prawną, dla firm, w których praca w święta jest dopuszczalna, oraz dla handlu, gdzie obowiązują osobne ograniczenia.

Które dni na przełomie roku 2026/2027 są wolne od pracy

Dni wolne od pracy określa ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Od 1 lutego 2025 r., na mocy ustawy z dnia 6 grudnia 2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 1965), do katalogu świąt dołączył 24 grudnia.

Wymiar czasu pracy w grudniu 2026 r. wynosi 168 godzin (21 dni roboczych), a w styczniu 2027 r. 152 godziny (19 dni roboczych). Sposób obliczenia określa art. 130 Kodeksu pracy: 40 godzin za każdy pełny tydzień, 8 godzin za każdy dzień od poniedziałku do piątku pozostały po pełnych tygodniach, minus 8 godzin za każde święto przypadające w dniu innym niż niedziela.

Święto w sobotę 26 grudnia 2026 r.

Jeżeli święto przypada w dniu wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, najczęściej w sobotę, obniża wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym o 8 godzin (art. 130 § 2 Kodeksu pracy). W praktyce pracodawca musi wyznaczyć pracownikom inny dzień wolny w tym samym okresie rozliczeniowym. Przy okresie miesięcznym dzień ten trzeba oddać w grudniu 2026 r., przy okresie kwartalnym do 31 grudnia 2026 r., a przy dłuższych okresach do ich końca.

Dzień wolny może być wspólny dla całej firmy (np. 31 grudnia) albo ustalony indywidualnie w rozkładzie czasu pracy. Nie można go zastąpić wypłatą wynagrodzenia ani przenieść na kolejny okres rozliczeniowy. Pracownicy pracujący w sobotę zgodnie z rozkładem, na przykład w ochronie lub gastronomii, wykonują 26 grudnia pracę w święto i otrzymują rekompensatę na zasadach opisanych poniżej.

Kto może pracować w Wigilię, 25 i 26 grudnia oraz 6 stycznia

Praca w święta jest co do zasady zabroniona (art. 151(9) § 1 Kodeksu pracy). Katalog wyjątków zawiera art. 151(10) Kodeksu pracy. Praca w święto jest dozwolona m.in.:

• w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej lub usunięcia awarii,
• w ruchu ciągłym i przy pracy zmianowej,
• przy niezbędnych remontach,
• w transporcie i komunikacji,
• w zakładowych strażach pożarnych i służbach ratowniczych,
• przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób,
• w rolnictwie i hodowli,
• przy pracach koniecznych ze względu na użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności, w szczególności w gastronomii, hotelach, placówkach medycznych, zakładach opieki, placówkach kultury i oświaty, przy ochronie środowiska,
• w systemie weekendowym (art. 144 Kodeksu pracy),
• przy świadczeniu usług drogą elektroniczną lub z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej, odbieranych poza Polską, jeżeli w kraju odbiorcy dni te są dniami pracy.

W placówkach handlowych praca w święta jest niedozwolona (art. 151(9a) Kodeksu pracy), chyba że pozwala na to ustawa o ograniczeniu handlu w niedziele i święta.

Rekompensata za pracę w święto

Pracownikowi, który pracował w święto, pracodawca ma obowiązek zapewnić inny dzień wolny w ciągu okresu rozliczeniowego (art. 151(11) § 1 pkt 2 Kodeksu pracy). Jeżeli nie jest to możliwe, przysługuje dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w święto (art. 151(11) § 2 i § 3).

Dzień wolny udziela się w całości, niezależnie od liczby godzin przepracowanych w święto. Jeżeli praca w święto przypadła w nocy, dodatek za pracę w porze nocnej (art. 151(8) Kodeksu pracy) nalicza się niezależnie. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 15 lutego 2006 r. (II PZP 11/05) za pracę w niedzielę lub święto bez udzielenia dnia wolnego przysługuje jeden dodatek 100%, a nie dwa.

Zasady te dotyczą również pracowników ochrony, personelu medycznego i gastronomii, którzy pracują w Wigilię lub 25 grudnia zgodnie z rozkładem. Praca ta nie jest nadgodziną, jeżeli mieści się w wymiarze, ale wymaga rekompensaty jak za święto. Więcej o rozliczaniu przekroczeń w tym okresie piszemy w artykule o nadgodzinach na przełomie roku.

Sylwester 31 grudnia: dzień roboczy

Sylwester nie jest świętem i nie obniża wymiaru czasu pracy. Praca 31 grudnia odbywa się na zwykłych zasadach, a nadgodziny w tym dniu w porze dziennej są płatne z dodatkiem 50%.

Wielu pracodawców skraca pracę w Sylwestra lub ogłasza go dniem wolnym. Takie zwolnienie jest decyzją pracodawcy i nie obniża wynagrodzenia pracownika. Zwolniony z pracy czas nie podlega odpracowaniu, chyba że pracodawca przed decyzją ustalił inaczej w rozkładzie czasu pracy. Dzień wolny w Sylwestra bywa także wykorzystywany jako dzień oddawany za święto w sobotę 26 grudnia, co jest rozwiązaniem zgodnym z art. 130 § 2 Kodeksu pracy.

Handel: zakaz handlu w Wigilię i niedziele handlowe w grudniu 2026 r.

Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni zakazuje handlu i wykonywania czynności związanych z handlem w święta. Od 2025 r. dotyczy to również 24 grudnia, w którym wcześniej sklepy mogły być otwarte do godziny 14:00. Ograniczenie czasu handlu do 14:00 obowiązuje nadal w Wielką Sobotę.

W zamian ustawodawca wprowadził trzy niedziele handlowe poprzedzające Wigilię. W 2026 r. są to:

• 6 grudnia 2026 r.,
• 13 grudnia 2026 r.,
• 20 grudnia 2026 r.

Pracownik placówki handlowej może pracować najwyżej w dwóch z tych trzech niedziel. Za pracę w niedzielę przysługuje dzień wolny w okresie 6 dni przed lub po tej niedzieli, a jeśli to niemożliwe, do końca okresu rozliczeniowego; brak dnia wolnego oznacza dodatek 100% za każdą godzinę (art. 151(11) Kodeksu pracy).

W Wigilię handel pozostaje dozwolony w placówkach wymienionych w art. 6 ustawy, m.in. na stacjach paliw, w aptekach, piekarniach i cukierniach, w placówkach gastronomicznych, na dworcach oraz w sklepach, w których handel prowadzi osobiście przedsiębiorca. Powierzenie pracownikowi pracy w handlu wbrew zakazowi jest wykroczeniem zagrożonym grzywną od 1 000 zł do 100 000 zł (art. 10 ustawy).

Układanie grafików sklepu na grudzień z uwzględnieniem niedziel handlowych i limitu dwóch niedziel na pracownika opisujemy szerzej w artykule o ewidencji czasu pracy w handlu.

Jak zaplanować grafik na przełom roku

1. Oblicz wymiar czasu pracy na grudzień 2026 r. i styczeń 2027 r. zgodnie z art. 130 Kodeksu pracy, z uwzględnieniem Wigilii i święta w sobotę.
2. Wyznacz dzień wolny za 26 grudnia i wpisz go do rozkładu czasu pracy z oznaczeniem tytułu udzielenia.
3. W firmach pracujących w święta ustal, kto pracuje 24, 25 i 26 grudnia oraz 1 i 6 stycznia, i zaplanuj dni wolne w zamian jeszcze w tym samym okresie rozliczeniowym.
4. W handlu rozpisz niedziele 6, 13 i 20 grudnia tak, aby żaden pracownik nie pracował więcej niż w dwóch.
5. Przekaż rozkład na styczeń co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem pracy w tym miesiącu (art. 129 § 3 Kodeksu pracy).
6. Zachowaj w ewidencji czasu pracy odrębne oznaczenie pracy w święto, dni wolnych udzielonych w zamian oraz dodatków.

Elektroniczny grafik pracy automatycznie nalicza wymiar po uwzględnieniu świąt i sygnalizuje brak dnia wolnego za święto w sobotę. Ewidencja czasu pracy w RCPonline odrębnie wykazuje godziny przepracowane w święto i niedzielę, co ułatwia naliczenie dodatków oraz przygotowanie dokumentacji na kontrolę PIP.