Przepisy

Czy umowa zlecenie wlicza się do emerytury? Okres składkowy w ZUS

Umowa zlecenie wlicza się do emerytury wtedy, gdy zleceniobiorca podlega z niej ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Taki okres jest dla ZUS okresem składkowym, tak samo jak praca na etacie. Każda wpłacona składka powiększa też kapitał, od którego liczy się przyszłe świadczenie. Wątpliwości budzą zwłaszcza studenci, osoby z kilkoma umowami i zmiana z 2026 roku, odkąd zlecenie liczy się do stażu pracy.

Poniżej rozdzielamy dwa pojęcia, które w kadrach często się mylą. Okres składkowy decyduje o emeryturze z ZUS, a okres zatrudnienia z Kodeksu pracy o urlopie czy dodatku stażowym. Opisujemy też zlecenia bez składek lub z częściowymi składkami oraz zakładki w eZUS, w których widać zgłoszone umowy.

W skrócie

Zlecenie ze składkami emerytalną i rentową jest okresem składkowym, bo zleceniobiorca podlega tym ubezpieczeniom obowiązkowo (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej), a okres ubezpieczenia jest okresem składkowym (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej). Składek nie ma uczeń lub student do 26 lat, a przy zbiegu z etatem u innego pracodawcy są one dobrowolne. Do stażu pracy zlecenie wlicza się szerzej niż do emerytury.

Czy zlecenie daje okres składkowy do emerytury?

Tak, jeśli z umowy są odprowadzane składki emerytalna i rentowa. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje nimi obowiązkowo osoby pracujące na zleceniu, umowie agencyjnej i innej umowie o świadczenie usług (art. 6 ust. 1 pkt 4). Ubezpieczenie trwa od dnia rozpoczęcia pracy wskazanego w umowie do dnia jej rozwiązania lub wygaśnięcia (art. 13 pkt 2).

Ustawa emerytalna nie odróżnia przy tym etatu od zlecenia. Według ustawy o emeryturach i rentach z FUS okresem składkowym jest po prostu okres ubezpieczenia (art. 6 ust. 1 pkt 1). Liczy się więc tytuł do ubezpieczeń, a nie nazwa umowy. Miesiąc zlecenia ze składkami waży dla ZUS tyle samo co miesiąc etatu.

Ogólne zasady zawierania zlecenia opisuje wpis Umowa zlecenie w Polsce. Podstawowe informacje. Ten tekst zajmuje się tylko jednym pytaniem: co zlecenie oznacza dla przyszłej emerytury.

Ile wynoszą składki emerytalna i rentowa na zleceniu?

Stopy składek są takie same jak u pracownika. Ustawa systemowa ustala składkę emerytalną na 19,52% podstawy, a rentową na 8% (art. 22 ust. 1). Emerytalną strony finansują po połowie. Rentową zleceniobiorca płaci w wysokości 1,5%, a zleceniodawca 6,5% (art. 16 ust. 1 i 1b).

SkładkaZleceniobiorcaZleceniodawcaPodstawa
Emerytalna (19,52%)9,76%9,76%art. 16 ust. 1 i art. 22 ust. 1 pkt 1
Rentowa (8%)1,5%6,5%art. 16 ust. 1b i art. 22 ust. 1 pkt 2
Chorobowa (2,45%)dobrowolna, na wniosek—art. 11 ust. 2 i art. 22 ust. 1 pkt 3

Podstawą wymiaru jest przychód ze zlecenia (art. 18 ust. 3 ustawy systemowej). Od niskiego wynagrodzenia wpływa więc niska składka. Emerytura osób urodzonych po 1948 roku to suma zwaloryzowanych składek i kapitału początkowego podzielona przez średnie dalsze trwanie życia (art. 25 i 26 ustawy emerytalnej). Kwota na koncie przekłada się zatem na świadczenie wprost.

Zapamiętaj: zlecenie ze składkami daje okres składkowy. O wysokości emerytury decyduje jednak kwota składek, a nie liczba miesięcy.

Kiedy zlecenie nie wlicza się do emerytury?

Zlecenie bez składki emerytalnej nie tworzy okresu składkowego. Najczęściej chodzi o trzy sytuacje, w których przepisy zwalniają z obowiązku albo przenoszą go na inną umowę.

Uczeń lub student do 26 lat

Uczeń szkoły ponadpodstawowej lub student przed 26. urodzinami nie podlega na zleceniu obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (art. 6 ust. 4 ustawy systemowej). Taki okres nie zwiększa kapitału w ZUS i nie liczy się do lat składkowych. Obowiązki zleceniodawcy wobec studenta opisuje wpis Umowa zlecenie dla studentów 2026.

Zlecenie obok etatu u innego pracodawcy

Pracownik, który bierze zlecenie od innej firmy, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom tylko z umowy o pracę (art. 9 ust. 1). Ze zlecenia może się ubezpieczyć dobrowolnie, na wniosek. Gdy pensja z etatu jest niższa od minimalnego wynagrodzenia, składki ze zlecenia stają się obowiązkowe (art. 9 ust. 1a).

Kilka umów zlecenia jednocześnie

Przy kilku zleceniach obowiązkowe ubezpieczenie powstaje z umowy zawartej najwcześniej (art. 9 ust. 2). Jeśli jej podstawa w danym miesiącu nie sięga minimalnego wynagrodzenia, składki są obowiązkowe także z kolejnych umów. Obowiązek kończy się, gdy łączna podstawa osiągnie minimalne wynagrodzenie (art. 9 ust. 2c). Powyżej tej kwoty składki są dobrowolne.

Zbieg tytułów: etat u własnego pracodawcy i emeryt

Inaczej wygląda zlecenie zawarte z własnym pracodawcą albo wykonywane na jego rzecz. Ustawa systemowa uznaje takiego zleceniobiorcę za pracownika (art. 8 ust. 2a). Składki liczy się wtedy od wynagrodzenia z obu umów. Zlecenie w całości powiększa więc kapitał emerytalny.

Emeryt lub rencista na zleceniu podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeśli nie ma równocześnie etatu (art. 9 ust. 4a). Limity dorabiania omawia wpis Praca na emeryturze w 2026 r.

Czy okresy składkowe ze zlecenia liczą się do minimalnej emerytury?

Lata pracy mają znaczenie przede wszystkim dla gwarancji najniższej emerytury. ZUS podwyższa świadczenie do kwoty minimalnej, gdy kobieta ma co najmniej 20, a mężczyzna 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych (art. 87 ust. 1 ustawy emerytalnej). Zlecenie ze składkami się do tego liczy, ale nie zawsze w pełni.

Art. 87 ust. 3 wprowadza zasadę proporcji. Miesiąc z podstawą niższą od minimalnego wynagrodzenia liczy się tylko w części odpowiadającej tej proporcji. Podstawa równa połowie minimalnej płacy daje więc pół miesiąca. Kto przez lata pracował na małych zleceniach, powinien sprawdzać nie tylko liczbę umów, ale też wysokość podstaw.

Czym okres składkowy różni się od stażu pracy z art. 302¹ KP?

Od 2026 roku zlecenie liczy się także do okresu zatrudnienia z Kodeksu pracy. To nie to samo co wliczenie do emerytury. Staż pracy wpływa na wymiar urlopu, dodatek stażowy czy nagrodę jubileuszową. Okres składkowy liczy się przy emeryturze, w tym przy gwarancji emerytury minimalnej.

Art. 302¹ § 2 Kodeksu pracy wlicza do okresu zatrudnienia zlecenie, przy którym zleceniobiorca podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Paragraf 3 wlicza też udokumentowane zlecenia, przy których odrębne przepisy wyłączały ubezpieczenia. Zlecenie studenta bez składek może więc liczyć się do stażu, choć do emerytury się nie wlicza.

SytuacjaOkres składkowy (emerytura)Okres zatrudnienia (KP)
Zlecenie ze składkami emerytalną i rentowątak (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej)tak (art. 302¹ § 2 KP)
Zlecenie studenta do 26 lat, bez składeknie (art. 6 ust. 4 ustawy systemowej)tak, jeśli jest udokumentowane (art. 302¹ § 3 KP)
Zlecenie z podstawą poniżej minimalnego wynagrodzeniatak, przy minimalnej emeryturze proporcjonalnie (art. 87 ust. 3 ustawy emerytalnej)tak (art. 302¹ § 2 KP)

Dokumenty potrzebne do zaliczenia zlecenia do stażu opisuje wpis Zlecenie i JDG wliczane do stażu pracy od 2026 roku. Zaświadczenie z ZUS o okresach ubezpieczenia służy kadrom do stażu. O emeryturze ZUS rozstrzyga dopiero przy ustalaniu świadczenia.

Jak sprawdzić okresy składkowe na koncie w ZUS?

Zleceniodawca ma 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczenia na zgłoszenie zleceniobiorcy do ZUS (art. 36 ust. 2 i 4 ustawy systemowej). Czy to zrobił, sprawdzisz sam na platformie eZUS (dawniej PUE ZUS), w panelu ubezpieczonego.

  1. Okno „Ubezpieczenia i płatnicy” pokazuje okresy i rodzaje ubezpieczeń, do których zgłosił Cię każdy płatnik.
  2. Okno „Informacje o podstawach i składkach” pokazuje podstawy wymiaru oraz składki należne i opłacone.
  3. Okno „Informacje o stanie konta” zawiera roczne zestawienia zwaloryzowanych składek.

Płatnik przekazuje ubezpieczonemu informację o składkach za poprzedni rok do 28 lutego (art. 41 ust. 8 ustawy systemowej). Na żądanie robi to także za poprzedni miesiąc, nie częściej niż raz na miesiąc (art. 41 ust. 8b). ZUS do 31 sierpnia udostępnia informację o stanie konta osobom urodzonym po 1948 roku (art. 50 ust. 1). Gdy brakuje umowy albo podstawa nie zgadza się z rachunkami, poproś zleceniodawcę o korektę dokumentów.

Po stronie firmy pomaga rzetelna ewidencja godzin zleceniobiorców, bo z niej wynika wynagrodzenie i podstawa składek. Zasady opisuje wpis Ewidencja godzin na umowie zlecenie.

Podsumowanie

Umowa zlecenie wlicza się do emerytury, jeżeli zleceniobiorca podlega z niej ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Składki są wtedy takie same jak na etacie, a okres ubezpieczenia jest okresem składkowym. Wyjątkiem jest uczeń lub student do 26 lat. Przy zbiegu z etatem u innego pracodawcy albo kilku zleceniach składki mogą być dobrowolne lub obowiązkowe tylko do poziomu minimalnego wynagrodzenia.

Staż pracy z art. 302¹ KP i okres składkowy to dwie różne miary. Zaliczenie zlecenia do stażu nie przesądza więc o emeryturze. Zleceniobiorca powinien raz w roku przejrzeć konto w eZUS i porównać okresy oraz podstawy z umowami. Zleceniodawca powinien pilnować terminu zgłoszenia i dokumentować godziny, od których zależy podstawa składek.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Nie. Okresem składkowym jest okres ubezpieczenia (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej). Zlecenie bez składki emerytalnej, na przykład studenta do 26 lat, nie zwiększa kapitału w ZUS. Nie liczy się też do lat wymaganych przy minimalnej emeryturze. Może jednak liczyć się do stażu pracy, jeśli zostało udokumentowane.
Tak, jeśli były z niego odprowadzane składki emerytalna i rentowa. Przy podstawie niższej od minimalnego wynagrodzenia miesiąc liczy się jednak proporcjonalnie (art. 87 ust. 1 i 3 ustawy emerytalnej). Podstawa równa połowie minimalnej płacy daje pół miesiąca do wymaganych 20 lat (kobiety) lub 25 lat (mężczyźni).
Zależy od zleceniodawcy. Zlecenie z własnym pracodawcą traktuje się jak etat i składki płaci się od obu wynagrodzeń (art. 8 ust. 2a ustawy systemowej). Zlecenie z inną firmą daje składkę emerytalną tylko dobrowolnie. Wyjątek dotyczy pensji z etatu niższej od minimalnego wynagrodzenia (art. 9 ust. 1a).
Na profilu eZUS, w panelu ubezpieczonego. Okno „Ubezpieczenia i płatnicy” pokazuje okresy zgłoszenia przez każdego płatnika. Okno „Informacje o podstawach i składkach” pokazuje składki należne i opłacone (pomoc eZUS). Zleceniodawca musi też do 28 lutego przekazać informację o składkach za poprzedni rok (art. 41 ust. 8 ustawy systemowej).
Szymon Mojsak

Ekspert automatyzacji procesów biznesowych

Współwłaściciel RCPonline — systemu, z którego korzystają setki firm w Polsce do rejestracji czasu pracy i zarządzania grafikami. Na blogu dzielę się praktyczną wiedzą z pogranicza prawa pracy, HR i technologii, łącząc doświadczenie we wdrażaniu rozwiązań kadrowych z codzienną pracą nad produktem.

Nota redakcyjna: Artykuł został przygotowany przez zespół RCPonline. Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. W sprawach dotyczących prawa pracy zalecamy konsultację z radcą prawnym lub inspektorem pracy.

Darmowe wzory dokumentów

Wszystkie materiały do pobrania