Emerytura (aspekt HR)

W skrócie

Z perspektywy kadrowej przejście na emeryturę oznacza dwa obowiązki: ochronę przedemerytalną trwającą 4 lata przed osiągnięciem wieku oraz odprawę emerytalną w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, przysługującą jednorazowo.

Czym jest emerytura w aspekcie HR?

Przejście pracownika na emeryturę rodzi po stronie pracodawcy konkretne obowiązki, niezależne od samej decyzji pracownika o zakończeniu aktywności zawodowej.

Podstawowym jest odprawa emerytalna. Przysługuje pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na to świadczenie, i wynosi jednomiesięczne wynagrodzenie.

Istotne jest, że odprawy nie można nabyć ponownie. Pracownik, który już ją otrzymał, nie uzyska do niej prawa przy kolejnym zatrudnieniu i kolejnym odejściu — inaczej niż przy odprawie z tytułu zwolnień z przyczyn niedotyczących pracownika.

Drugim obowiązkiem jest ochrona przedemerytalna. Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, o ile okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.

Podstawa prawna

  • art. 92¹ § 1 Kodeks pracy Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Zobacz pełny przepis
  • art. 92¹ § 2 Kodeks pracy Pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa. Zobacz pełny przepis
  • art. 39 Kodeks pracy Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Zobacz w ISAP
  • art. 97 § 1 Kodeks pracy W związku z ustaniem stosunku pracy pracodawca wydaje świadectwo pracy, także przy przejściu na emeryturę. Zobacz w ISAP

Stan prawny na 7 sierpnia 2026

Przejście na emeryturę — obowiązki pracodawcy

ElementZasadaPodstawa
Odprawa emerytalna1-miesięczne wynagrodzenieart. 92¹ § 1 k.p.
Ponowne nabycie prawaniemożliweart. 92¹ § 2 k.p.
Ochrona przedemerytalna4 lata przed wiekiem emerytalnymart. 39 k.p.
Warunek ochronystaż umożliwiający nabycie emeryturyart. 39 k.p.
Osiągnięcie wiekunie kończy zatrudnieniaart. 30 k.p.
Świadectwo pracyw dniu ustania stosunku pracyart. 97 § 1 k.p.

Jak to wygląda w praktyce

Pracownik z wynagrodzeniem 6 500 zł przechodzi na emeryturę po 22 latach pracy.

Odprawa emerytalna: 6 500 zł — jednomiesięczne wynagrodzenie.

Niezależnie od stażu: wysokość odprawy nie rośnie wraz z latami pracy.

Ponowne zatrudnienie i odejście: odprawa już nie przysługuje.

To odróżnia odprawę emerytalną od odprawy przy zwolnieniach z przyczyn niedotyczących pracownika, której wysokość zależy od stażu i wynosi od jednego do trzech wynagrodzeń.

Układ zbiorowy albo regulamin może przewidywać odprawę korzystniejszą — przepis ustala minimum, a nie sztywną kwotę.

Najczęściej zadawane pytania

Jednomiesięczne wynagrodzenie. Jej wysokość nie zależy od stażu pracy, w odróżnieniu od odprawy przy zwolnieniach z przyczyn niedotyczących pracownika.

Pracownikowi spełniającemu warunki do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na to świadczenie.

Nie. Pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa.

Tak. Układ zbiorowy albo regulamin wynagradzania może przewidywać korzystniejsze warunki — przepis określa minimum.

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do wieku emerytalnego, jeżeli staż umożliwia uzyskanie prawa do emerytury.

Nie. Nie powoduje ustania stosunku pracy ani nie stanowi samodzielnej przyczyny wypowiedzenia umowy.

Tak. Obowiązek powstaje w związku z ustaniem stosunku pracy, niezależnie od jego przyczyny.

Powiązane pojęcia

Przejdź do pełnej listy pojęć