Z perspektywy kadrowej przejście na emeryturę oznacza dwa obowiązki: ochronę przedemerytalną trwającą 4 lata przed osiągnięciem wieku oraz odprawę emerytalną w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, przysługującą jednorazowo.
Przejście pracownika na emeryturę rodzi po stronie pracodawcy konkretne obowiązki, niezależne od samej decyzji pracownika o zakończeniu aktywności zawodowej.
Podstawowym jest odprawa emerytalna. Przysługuje pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na to świadczenie, i wynosi jednomiesięczne wynagrodzenie.
Istotne jest, że odprawy nie można nabyć ponownie. Pracownik, który już ją otrzymał, nie uzyska do niej prawa przy kolejnym zatrudnieniu i kolejnym odejściu — inaczej niż przy odprawie z tytułu zwolnień z przyczyn niedotyczących pracownika.
Drugim obowiązkiem jest ochrona przedemerytalna. Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, o ile okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.
Stan prawny na 7 sierpnia 2026
| Element | Zasada | Podstawa |
|---|---|---|
| Odprawa emerytalna | 1-miesięczne wynagrodzenie | art. 92¹ § 1 k.p. |
| Ponowne nabycie prawa | niemożliwe | art. 92¹ § 2 k.p. |
| Ochrona przedemerytalna | 4 lata przed wiekiem emerytalnym | art. 39 k.p. |
| Warunek ochrony | staż umożliwiający nabycie emerytury | art. 39 k.p. |
| Osiągnięcie wieku | nie kończy zatrudnienia | art. 30 k.p. |
| Świadectwo pracy | w dniu ustania stosunku pracy | art. 97 § 1 k.p. |
Pracownik z wynagrodzeniem 6 500 zł przechodzi na emeryturę po 22 latach pracy.
Odprawa emerytalna: 6 500 zł — jednomiesięczne wynagrodzenie.
Niezależnie od stażu: wysokość odprawy nie rośnie wraz z latami pracy.
Ponowne zatrudnienie i odejście: odprawa już nie przysługuje.
To odróżnia odprawę emerytalną od odprawy przy zwolnieniach z przyczyn niedotyczących pracownika, której wysokość zależy od stażu i wynosi od jednego do trzech wynagrodzeń.
Układ zbiorowy albo regulamin może przewidywać odprawę korzystniejszą — przepis ustala minimum, a nie sztywną kwotę.
Jednomiesięczne wynagrodzenie. Jej wysokość nie zależy od stażu pracy, w odróżnieniu od odprawy przy zwolnieniach z przyczyn niedotyczących pracownika.
Pracownikowi spełniającemu warunki do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na to świadczenie.
Nie. Pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa.
Tak. Układ zbiorowy albo regulamin wynagradzania może przewidywać korzystniejsze warunki — przepis określa minimum.
Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do wieku emerytalnego, jeżeli staż umożliwia uzyskanie prawa do emerytury.
Nie. Nie powoduje ustania stosunku pracy ani nie stanowi samodzielnej przyczyny wypowiedzenia umowy.
Tak. Obowiązek powstaje w związku z ustaniem stosunku pracy, niezależnie od jego przyczyny.
Szymon Mojsak
Do 30 września na rachunku funduszu socjalnego musi być cały roczny odpis wraz ze zwiększeniami. Sprawdź kwoty na 2026 rok, zasady korekty i sankcje.
Czytaj dalej →
Katarzyna Grzązek
Planujesz wcześniejszą emeryturę lub ubiegasz się o rekompensatę z tytułu pracy w trudnym środowisku? Zrozumienie różnic między pracą w szczególnych warunkach a zwykłymi warunkami szkodliwymi BHP to pierwszy krok do zabezpieczenia swojej przyszłości finansowej. W tym kompleksowym poradniku wyjaśniamy aktualne wymogi prawne, procedury ewidencjonowania dla pracodawców oraz skuteczne ścieżki odwoławcze przed sądem.
Czytaj dalej →
Sandra Nowak
Zastanawiasz się, komu przysługuje renta socjalna w 2026 roku i jak bezpiecznie łączyć ją z pracą zarobkową? Poznaj kluczowe kryteria ZUS, stawki netto oraz zasady wnioskowania o dodatek dopełniający.
Czytaj dalej →
Katarzyna Grzązek
Emerytura wcale nie musi oznaczać końca kariery! W obliczu zmian demograficznych praca seniorów staje się filarem naszej gospodarki. Już ponad 1,2 miliona emerytów w Polsce z powodzeniem łączy świadczenia z aktywnością zawodową. Zobacz, jak dorabiać w 2026 roku w pełni legalnie, jak skutecznie korzystać z ulgi PIT-0 i na co uważać, by ZUS nie zmniejszył lub nie zawiesił Twoich wypłat.
Czytaj dalej →
Szymon Mojsak
W 2026 roku 13. emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Sprawdź, ile dostaniesz na rękę, kto ma prawo do trzynastki, kiedy ZUS wypłaci pieniądze i jakie potrącenia obowiązują.
Czytaj dalej →