Maksymalna temperatura w pracy od 2027 r. Nowe obowiązki firm

Polskie prawo pracy po raz pierwszy określa wprost maksymalną temperaturę, przy której wolno wykonywać pracę. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 9 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2026 poz. 927) dodaje do przepisów z 1997 roku nowy § 30a i wchodzi w życie 11 stycznia 2027 r. Do tej pory rozporządzenie wskazywało wyłącznie dolne granice — § 30 wymaga co najmniej 14°C w pomieszczeniach pracy i 18°C przy pracy lekkiej oraz w biurach. Górnego limitu nie było wcale, a spory o pracę w upale rozstrzygało się na podstawie ogólnego obowiązku ochrony zdrowia z art. 207 Kodeksu pracy.

W tym artykule znajdziesz komplet progów temperatury wraz z przypisanymi im obowiązkami, listę prac wyłączonych spod zakazu, zasady wynagradzania za czas wstrzymania pracy oraz wysokość kar, jakie inspektor pracy może nakładać od lipca 2026 r. Na końcu jest lista kontrolna do przejścia przed 11 stycznia 2027 r. oraz odpowiedzi na pytania, które najczęściej pojawiają się w działach kadr.

Najważniejsze w pięciu punktach:

• Od 11 stycznia 2027 r. temperatura w pomieszczeniu pracy nie może przekraczać 35°C, a przy ciężkich pracach na otwartej przestrzeni — 32°C.
• Przekroczenie tych wartości z przyczyn atmosferycznych oznacza, że praca nie może być wykonywana.
• Progi ostrzegawcze to 28°C w pomieszczeniu, 25°C przy pracy o dużym wydatku energetycznym oraz 25°C na otwartej przestrzeni.
• Rozwiązania organizacyjne pracodawca ustala po konsultacji z pracownikami, a nie jednostronnie.
• Grzywna za wykroczenia przeciwko bhp sięga od 8 lipca 2026 r. 60 000 zł, a przy ponownym naruszeniu 90 000 zł.

Co dokładnie wprowadza rozporządzenie z 9 lipca 2026 roku?

Nowy § 30a liczy osiem ustępów i porządkuje kwestię, która przez blisko trzy dekady pozostawała nieuregulowana. Ustęp 1 brzmi: „W pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę niewyższą niż 35 °C (308 K), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają". Ten sam ustęp dodaje limit dla prac na otwartej przestrzeni związanych z wysiłkiem fizycznym, który w ciągu zmiany roboczej powoduje efektywny wydatek energetyczny powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet — tam granicą jest 32°C.

Rozporządzenie zostało ogłoszone 10 lipca 2026 r. i otrzymało półroczne vacatio legis. Państwowa Inspekcja Pracy w komunikacie o nowych obowiązkach firm podczas upałów wskazuje, że okres ten ma pozwolić pracodawcom na przegląd stanowisk i zaplanowanie inwestycji. To istotna wskazówka co do intencji ustawodawcy: przepis nie zakłada, że firma zareaguje dopiero w dniu, w którym termometr pokaże 35 stopni.

Zastrzeżenie „chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają" dotyczy procesów, w których wysoka temperatura jest nieodłączną cechą produkcji — hut, odlewni, piekarni czy suszarni. Nie jest to furtka dla biura bez klimatyzacji ani dla hali, w której nikt nie zainstalował wentylacji.

Jakie progi temperatury oznaczają jaki obowiązek?

Rozporządzenie tworzy dwa piętra wymagań: niższe progi uruchamiają obowiązek działania, a wyższe oznaczają, że pracy nie wolno kontynuować. Poniższa tabela zestawia wszystkie wartości z § 30a.

Progi ostrzegawcze nie są przypadkowe, ponieważ pokrywają się z wartościami, które od trzydziestu lat wyznaczają obowiązek wydawania napojów profilaktycznych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. — 28°C w pomieszczeniu i 25°C na otwartej przestrzeni. Nowy przepis nie zastępuje tamtego obowiązku, tylko dokłada do niego drugi, więc po przekroczeniu 28°C w hali trzeba jednocześnie zapewnić napoje profilaktyczne i wdrożyć rozwiązania obniżające temperaturę.

Jakie rozwiązania techniczne i organizacyjne spełniają nowy wymóg?

Rozporządzenie nie zawiera zamkniętego katalogu. Wskazuje jedynie kategorię działań i pozostawia pracodawcy wybór konkretnego narzędzia, co ma sens przy stanowiskach tak różnych jak dach kryty papą w lipcu i open space na ostatnim piętrze biurowca. Wybór powinien wynikać z oceny ryzyka zawodowego, którą i tak nakazuje art. 226 Kodeksu pracy.

W praktyce firmy sięgają po dwie grupy środków:

• Techniczne — klimatyzacja, wentylacja mechaniczna, kurtyny powietrzne, rolety zewnętrzne, folie przeciwsłoneczne na oknach, zadaszenia i namioty na placu budowy.
• Organizacyjne — przesunięcie godzin pracy na chłodniejszą część doby, rotacja pracowników między stanowiskami, dodatkowe przerwy wliczane do czasu pracy, ograniczenie prac o największym wysiłku do godzin porannych, praca zdalna tam, gdzie charakter zadań na to pozwala.

Rozwiązań organizacyjnych nie da się wprowadzić zarządzeniem z dnia na dzień. Zgodnie z § 30a pracodawca ustala je po konsultacji z pracownikami — w komisji bezpieczeństwa i higieny pracy albo w trybie art. 237^11a Kodeksu pracy, z opinią lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną. Następnie informuje załogę o przyjętych zasadach, a same uzgodnienia warto zaplanować na jesień 2026 roku, a nie na czerwiec, gdy sezon upałów już trwa.

Jeśli w firmie funkcjonują już procedury dotyczące gorących dni, dobrym punktem wyjścia jest zestawienie ich z aktualnym stanem prawnym opisanym w artykule o ochronie pracowników przed upałami. Część rozwiązań, które dotąd były dobrą praktyką, po 11 stycznia 2027 r. staje się wymogiem.

Które prace zostały wyłączone z nowych limitów?

Ustęp 8 § 30a przewiduje wyłączenia. Obejmują one prace, których przerwanie zagrażałoby życiu lub zdrowiu ludzi, mieniu albo środowisku — akcje ratownicze, usuwanie awarii oraz procesy technologiczne prowadzone w ruchu ciągłym. Z limitów wyłączeni są także funkcjonariusze służb mundurowych i żołnierze, a doniesienia prasowe wskazują również na pracowników instytucji opieki nad dziećmi do lat 3.

Wyłączenie spod zakazu nie oznacza zwolnienia z troski o pracownika. Art. 207 § 2 Kodeksu pracy nadal nakłada na pracodawcę obowiązek ochrony zdrowia i życia zatrudnionych przez zapewnienie bezpiecznych warunków. W praktyce oznacza to, że przy pracach objętych wyjątkiem trzeba wzmocnić pozostałe środki: skrócić czas ekspozycji, wprowadzić rotację, zwiększyć częstotliwość przerw i zadbać o dostęp do napojów. Zasady udzielania przerw omawia szerzej wpis o tym, ile trwa przerwa w pracy.

Czy pracownik zachowa wynagrodzenie za czas wstrzymania pracy?

Tak. Wstrzymanie pracy z powodu przekroczenia temperatury granicznej stanowi przestój z przyczyn niedotyczących pracownika, więc zastosowanie ma art. 81 § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia wynikającego z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a gdy taki składnik nie został wyodrębniony — do 60% wynagrodzenia, przy czym kwota nie może być niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Dwie rzeczy są tu niedopuszczalne. Pierwsza to polecenie wykorzystania urlopu wypoczynkowego bez zgody pracownika — termin urlopu ustala się w porozumieniu, a nie decyzją przełożonego wydaną w upalne popołudnie. Druga to potraktowanie przestoju jako nieobecności nieusprawiedliwionej i obcięcie wynagrodzenia. Mechanizm rozliczania przestoju opisuje wpis o wynagrodzeniu postojowym.

Pracodawca może natomiast powierzyć pracownikowi na czas przestoju inną odpowiednią pracę, za którą przysługuje wynagrodzenie przewidziane za jej wykonanie. Przeniesienie brygady z placu do chłodniejszej hali albo do zadań magazynowych jest więc dopuszczalne, o ile praca odpowiada kwalifikacjom.

Jak zmierzyć temperaturę, żeby pomiar był wiarygodny?

Rozporządzenie nie narzuca metodyki pomiaru ani nie wymaga certyfikowanej aparatury. Liczą się rzeczywiste warunki w miejscu wykonywania obowiązków, co oznacza pomiar na stanowisku pracy lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Odczyt z aplikacji pogodowej albo ze stacji meteorologicznej oddalonej o kilkanaście kilometrów nie jest dowodem — pod blachą hali potrafi być o kilka stopni więcej niż na zewnątrz.

Trzy zasady ułatwiają obronę stanowiska w razie kontroli:

• Mierz tam, gdzie pracownik faktycznie przebywa, na wysokości strefy oddychania, z dala od nawiewu i od źródeł ciepła.
• Wyznacz punkty pomiarowe dla stanowisk krytycznych i zapisuj odczyty razem z godziną.
• Przy pracach o dużym wysiłku ustal wcześniej wydatek energetyczny — to on decyduje, czy stosuje się próg 25°C i 32°C, czy 28°C i 35°C.

Rejestr odczytów nie jest wymagany przepisem, ale bez niego trudno wykazać, kiedy i dlaczego praca została wstrzymana, a przy sporze o wynagrodzenie postojowe albo przy kontroli inspektora to na pracodawcy spoczywa ciężar dowodu.

Jak nowe limity wpływają na grafik i ewidencję czasu pracy?

Skutki organizacyjne sięgają dalej niż zakup klimatyzatorów. Przesunięcie startu zmiany z 8:00 na 6:00 w okresie upałów wymaga zmiany harmonogramu, a ten — poza zadaniowym i ruchomym czasem pracy — sporządza się z wyprzedzeniem i podaje pracownikom do wiadomości co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, którego dotyczy. Zasady układania grafików w zgodzie z Kodeksem pracy zebrano w osobnym poradniku o układaniu harmonogramu pracy.

Druga konsekwencja dotyczy dokumentacji. Godziny przestoju spowodowanego upałem trzeba odróżnić od zwykłej pracy, bo rozlicza się je inaczej. Dodatkowe przerwy wliczane do czasu pracy również muszą znaleźć odzwierciedlenie w zapisach. Karta ewidencji ma zawierać informacje o dniach i godzinach pracy oraz o rodzaju i wymiarze zwolnień od pracy — co dokładnie, opisuje wpis o prawidłowej karcie ewidencji czasu pracy.

Przy dwóch stanowiskach wystarczy arkusz kalkulacyjny, ale przy kilkudziesięciu osobach rozproszonych na kilku budowach ręczne oznaczanie godzin przestoju szybko staje się źródłem rozbieżności między grafikiem a listą płac. System rejestracji czasu pracy taki jak RCPonline pozwala oznaczyć te godziny odrębnym kodem, powiązać je z konkretnym dniem i miejscem oraz wyeksportować do programu płacowego bez ręcznego przepisywania. Więcej o wymogach samej ewidencji znajdziesz we wpisie o tym, czym jest ewidencja czasu pracy.

Ile wynoszą kary za zignorowanie przepisów o temperaturze?

Naruszenie zasad bhp jest wykroczeniem z art. 283 Kodeksu pracy. Nowelizacja obowiązująca od 8 lipca 2026 r. podniosła sankcje w sposób, którego nie da się przemilczeć w budżecie.

Zmiana widełek nie jest jedyną nowością, bo ta sama nowelizacja rozszerzyła uprawnienia inspektora pracy, dając mu między innymi możliwość wydania nakazu przekształcenia umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę. Szerzej o skutkach naruszeń pisaliśmy we wpisie o konsekwencjach naruszania przepisów prawa pracy. Zestawienie tych kwot z kosztem rolet zewnętrznych zwykle rozstrzyga dyskusję o budżecie.

Dlaczego ten przepis pojawia się akurat teraz?

Powód jest klimatyczny, a nie wyłącznie prawny. Z analiz Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej wynika, że liczba dni upalnych w Polsce rośnie z dekady na dekadę. Dekada 2015–2024 przyniosła ich najwięcej w historii pomiarów: około 210 dni z temperaturą co najmniej 30°C we Wrocławiu i Opolu, około 160 w Poznaniu, około 150 w Warszawie i około 100 w Białymstoku. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu takich dni bywało w roku cztery lub pięć.

Dla pracodawcy oznacza to, że upał przestał być zdarzeniem nadzwyczajnym, które da się przeczekać. Stał się powtarzalnym elementem sezonu, który planuje się tak samo jak urlopy czy szczyt zamówień, i właśnie dlatego regulator zastąpił ogólną klauzulę ochrony zdrowia konkretnymi liczbami w rozporządzeniu.

Jak przygotować firmę do 11 stycznia 2027 roku?

Do wejścia przepisów w życie zostało kilka miesięcy, a większość działań wymaga albo decyzji budżetowych, albo uzgodnień z załogą, dlatego kolejność poniżej odpowiada temu, co blokuje następne kroki.

1. Zinwentaryzuj stanowiska. Wypisz miejsca, w których latem temperatura przekracza 28°C w pomieszczeniu lub 25°C na zewnątrz. Osobno oznacz prace o dużym wydatku energetycznym.
2. Zaktualizuj ocenę ryzyka zawodowego. Dodaj czynnik obciążenia termicznego i przypisz do niego konkretne środki, a nie ogólne zalecenia.
3. Zdecyduj: technika czy organizacja. Dla każdego stanowiska wybierz wariant i oszacuj koszt. Inwestycje techniczne wymagają wpisania do budżetu na 2027 rok.
4. Przeprowadź konsultacje. Rozwiązania organizacyjne uzgodnij w komisji bhp albo w trybie art. 237^11a Kodeksu pracy i zbierz opinię lekarza medycyny pracy.
5. Opisz procedurę wstrzymania pracy. Kto mierzy temperaturę, kto podejmuje decyzję, jak informowani są pracownicy i jak godziny przestoju trafiają do ewidencji.
6. Poinformuj załogę i przeszkol przełożonych. To brygadzista podejmie decyzję o przerwaniu prac na dachu, więc musi znać progi i procedurę.
7. Sprawdź wyposażenie. Napoje profilaktyczne, dostęp do cienia, odpowiednia odzież robocza — te obowiązki działają niezależnie od nowego paragrafu.

Podsumowanie

Rozporządzenie z 9 lipca 2026 r. zamyka lukę, która ciągnęła się od 1997 roku. Od 11 stycznia 2027 r. praca w pomieszczeniu o temperaturze powyżej 35°C oraz ciężka praca na otwartej przestrzeni powyżej 32°C nie mogą być wykonywane, a przekroczenie progów 28°C i 25°C uruchamia obowiązek zastosowania rozwiązań technicznych albo organizacyjnych. Za czas wstrzymania pracy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie przestojowe na zasadach art. 81 Kodeksu pracy.

Trzy wnioski warte zapamiętania przed sezonem 2027:

• Półroczne vacatio legis to czas na inwestycje i konsultacje, a nie na odkładanie tematu — konsultacje z załogą i budżet na klimatyzację trzeba domknąć jeszcze w 2026 roku.
• Przepis dotyka nie tylko bhp, lecz także harmonogramów i ewidencji, bo przesunięte godziny i przestoje muszą znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji.
• Koszt zaniechania wzrósł skokowo: grzywna sięga 60 000 zł, a przy ponownym naruszeniu 90 000 zł.