Przestój

W skrócie

Przestój to przerwa w wykonywaniu pracy wynikająca z przyczyn organizacyjnych lub technicznych. Za czas przestoju niezawinionego przez pracownika przysługuje wynagrodzenie; przy przestoju z jego winy wynagrodzenie nie przysługuje.

Czym jest przestój?

Przestój to przerwa w wykonywaniu pracy wynikająca z przyczyn technicznych, organizacyjnych albo ekonomicznych, w czasie której pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy. Instytucja rozstrzyga, kto ponosi ryzyko takiej przerwy.

Zasadą jest zachowanie prawa do wynagrodzenia. Za czas przestoju niezawinionego przez pracownika przysługuje wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania, a gdy taki składnik nie został wyodrębniony — sześćdziesiąt procent wynagrodzenia, przy czym nie może być ono niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Przepis zawiera jednak wyraźną przesłankę negatywną: jeżeli przestój nastąpił z winy pracownika, wynagrodzenie nie przysługuje w ogóle.

Pracodawca może na czas przestoju powierzyć pracownikowi inną odpowiednią pracę. Przysługuje wtedy wynagrodzenie przewidziane za tę pracę, ale nie niższe niż wynagrodzenie za czas przestoju — co wyklucza obniżenie płacy przez przesunięcie do prostszych zadań.

Podstawa prawna

  • art. 81 § 1 Kodeks pracy Pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania, a gdy składnik ten nie został wyodrębniony — 60% wynagrodzenia, nie mniej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Zobacz pełny przepis
  • art. 81 § 2 Kodeks pracy Wynagrodzenie przysługuje pracownikowi za czas niezawinionego przez niego przestoju; jeżeli przestój nastąpił z winy pracownika, wynagrodzenie nie przysługuje. Zobacz pełny przepis
  • art. 81 § 3 Kodeks pracy Pracodawca może na czas przestoju powierzyć pracownikowi inną odpowiednią pracę, za której wykonanie przysługuje wynagrodzenie przewidziane za tę pracę, nie niższe jednak od wynagrodzenia za czas przestoju. Zobacz pełny przepis
  • art. 149 § 1 Kodeks pracy Czas przestoju odnotowuje się w ewidencji czasu pracy jako podstawę rozliczenia wynagrodzenia za ten okres. Zobacz w ISAP

Stan prawny na 7 sierpnia 2026

Przestój — rozliczenie

SytuacjaWynagrodzeniePodstawa
Przestój niezawinionyz osobistego zaszeregowaniaart. 81 § 1 k.p.
Brak wyodrębnionego składnika60% wynagrodzeniaart. 81 § 1 k.p.
Dolna granicaminimalne wynagrodzenieart. 81 § 1 k.p.
Przestój z winy pracownikanie przysługujeart. 81 § 2 k.p.
Inna praca na czas przestojunie niżej niż za przestójart. 81 § 3 k.p.
Ewidencjaodnotowanie czasu przestojuart. 149 § 1 k.p.

Jak to wygląda w praktyce

Awaria maszyny unieruchamia stanowisko na 6 godzin. Pracownik pozostaje w zakładzie.

Kwalifikacja: przestój niezawiniony przez pracownika.

Wynagrodzenie: z osobistego zaszeregowania, a bez takiego składnika — 60%.

Alternatywa: powierzenie innej odpowiedniej pracy.

Przy powierzeniu innej pracy przysługuje wynagrodzenie za tę pracę, ale nie niższe niż wynagrodzenie za czas przestoju — co wyklucza obniżenie płacy przez przesunięcie do prostszych zadań.

Czas przestoju odnotowuje się w ewidencji czasu pracy, ponieważ stanowi podstawę rozliczenia wynagrodzenia za ten okres.

Najczęściej zadawane pytania

Tak, za przestój niezawiniony przez pracownika. Jeżeli przestój nastąpił z jego winy, wynagrodzenie nie przysługuje.

Wynikające z osobistego zaszeregowania, a gdy taki składnik nie został wyodrębniony — 60% wynagrodzenia, nie mniej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Tak, inną odpowiednią pracę. Przysługuje wtedy wynagrodzenie za tę pracę, ale nie niższe niż wynagrodzenie za czas przestoju.

Tak. Czas przestoju odnotowuje się w ewidencji czasu pracy, ponieważ stanowi podstawę rozliczenia wynagrodzenia za ten okres.

Musi pozostawać w dyspozycji pracodawcy i być gotów do wykonywania pracy — to warunek zachowania prawa do wynagrodzenia.

Pracodawca, ale ciężar wykazania okoliczności wyłączających prawo do wynagrodzenia spoczywa na nim w razie sporu.

Gotowość to szersze pojęcie obejmujące każdą przeszkodę po stronie pracodawcy. Przestój dotyczy przerwy w normalnym toku pracy z przyczyn technicznych lub organizacyjnych.

Powiązane pojęcia

Przejdź do pełnej listy pojęć