Pracownik zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ma prawo do 10 dni roboczych dodatkowego urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym, ponad wymiar wynikający z Kodeksu pracy. Uprawnienie wynika z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i dotyczy w takim samym zakresie osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. W praktyce kadrowej najwięcej pytań budzi moment nabycia prawa do pierwszego urlopu dodatkowego oraz wyjątki, w których ten urlop nie przysługuje.
W artykule wyjaśniamy, czym jest umiarkowany stopień niepełnosprawności, ile dni urlopu łącznie przysługuje takiemu pracownikowi, kiedy powstaje prawo do urlopu dodatkowego i komu ten urlop nie przysługuje. Na końcu znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.
W skrócie
Osobie zaliczonej do umiarkowanego (lub znacznego) stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym (art. 19 ust. 1 ustawy o rehabilitacji). Łącznie daje to 30 dni przy stażu poniżej 10 lat i 36 dni przy stażu co najmniej 10 lat. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego powstaje po przepracowaniu roku od dnia zaliczenia do stopnia niepełnosprawności. Urlop nie przysługuje, gdy pracownik ma ponad 26 dni urlopu lub inny urlop dodatkowy.
Podstawa prawna
- art. 19 ust. 1–3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych — dodatkowy urlop 10 dni roboczych, nabycie prawa po roku, wyłączenia
- art. 4 ust. 2 tej ustawy — definicja umiarkowanego stopnia niepełnosprawności
- art. 154 § 1 KP — podstawowy wymiar urlopu: 20 lub 26 dni
Stan prawny na: 29 września 2026 r.
Czym jest umiarkowany stopień niepełnosprawności?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych (art. 4 ust. 2 ustawy o rehabilitacji). Oznacza to, że pracodawcy muszą uwzględnić te szczególne potrzeby w zakresie organizacji pracy oraz przyznawania urlopów.
Prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego
Na mocy Ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, pracownikom o umiarkowanym (a także znacznym) stopniu niepełnosprawności przysługuje prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 10 dni roboczych w każdym roku kalendarzowym (art. 19 ust. 1). Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego pracownik nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia go do jednego z tych stopni niepełnosprawności.
Zasadniczy wymiar urlopu wypoczynkowego określony przez Art. 154 § 1 Kodeksu pracy wynosi:
- 20 dni – dla pracowników zatrudnionych krócej niż 10 lat,
- 26 dni – dla pracowników zatrudnionych co najmniej 10 lat.
W przypadku pracowników o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wymiar urlopu wypoczynkowego powiększa się o dodatkowe dni, co daje:
- 30 dni – jeżeli pracownik ma mniej niż 10 lat stażu pracy,
- 36 dni – jeżeli pracownik ma minimum 10 lat stażu pracy.
Proporcjonalny wymiar urlopu dla pracowników zatrudnionych na niepełny etat
Urlop pracowników zatrudnionych na niepełny etat, którzy posiadają orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, oblicza się proporcjonalnie do czasu pracy. Zwykle oznacza to, że dodatkowe dni urlopu przyznawane są w stosunku do wymiaru etatu, na którym dana osoba pracuje. Dodatkowe dni urlopu przysługują po przepracowaniu roku od daty uzyskania orzeczenia.
Wyjątki od regulacji dotyczących urlopu
Warto zauważyć, że nie każdemu pracownikowi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop. Wyjątkiem są osoby, które w wyniku odrębnych przepisów, takich jak nauczyciele, mogą mieć przyznane więcej niż 26 dni roboczych urlopu wypoczynkowego rocznie. Urlop z ustawy nie przysługuje też osobie uprawnionej do urlopu dodatkowego na podstawie odrębnych przepisów – chyba że ten urlop jest krótszy niż 10 dni roboczych; wtedy zamiast niego przysługuje 10 dni z ustawy (art. 19 ust. 2–3).
Podsumowanie
Prawo do urlopu wypoczynkowego dla pracowników o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności jest istotnym elementem polityki zatrudnienia, który ma na celu wsparcie tych osób w integracji zawodowej. Pracodawcy powinni zwracać uwagę na dostosowanie warunków pracy do ich potrzeb oraz zapewnić łatwy dostęp do należnych praw.