W skrócie

Zwolnienie grupowe to rozwiązanie stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, obejmujące w ciągu 30 dni określoną liczbę osób u pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 pracowników. Progi wynoszą 10, 10 procent albo 30 osób w zależności od wielkości zatrudnienia.

Czym jest zwolnienie grupowe?

Zwolnienie grupowe to szczególny tryb rozwiązywania stosunków pracy, uruchamiany gdy redukcja zatrudnienia osiąga skalę określoną ustawą. Reguluje je odrębna ustawa z 2003 roku, a nie sam Kodeks pracy.

Zastosowanie przepisów wymaga spełnienia dwóch warunków łącznie. Pracodawca musi zatrudniać co najmniej dwadzieścia osób, a zwolnienia w okresie trzydziestu dni muszą objąć określoną liczbę pracowników: dziesięć przy zatrudnieniu poniżej stu, dziesięć procent przy zatrudnieniu od stu do dwustu dziewięćdziesięciu dziewięciu, albo trzydzieści przy zatrudnieniu co najmniej trzystu osób.

Przyczyna musi leżeć poza pracownikiem — najczęściej są to względy ekonomiczne, organizacyjne, technologiczne lub produkcyjne. Zwolnienia z przyczyn dotyczących konkretnej osoby, na przykład niewłaściwego wykonywania obowiązków, do progów się nie wliczają.

Procedura obejmuje konsultacje z zakładowymi organizacjami związkowymi albo przedstawicielami pracowników, zawarcie porozumienia lub wydanie regulaminu oraz zawiadomienie powiatowego urzędu pracy. Zwalnianym przysługuje odprawa, której wysokość zależy od stażu u danego pracodawcy.

Progi zwolnienia grupowego

Liczba zatrudnionychPróg zwolnień w 30 dniSkutek
Poniżej 20przepisy o zwolnieniach grupowych nie stosują się
20–9910 pracownikówprocedura zwolnienia grupowego
100–29910% zatrudnionychprocedura zwolnienia grupowego
300 i więcej30 pracownikówprocedura zwolnienia grupowego

Jak to wygląda w praktyce

Firma zatrudnia 150 osób i planuje w ciągu miesiąca rozstać się z 14 pracownikami z przyczyn ekonomicznych.

Próg dla 150 zatrudnionych: 10% = 15 osób.

Ocena: 14 osób — próg nieosiągnięty, to zwolnienia indywidualne.

Rozróżnienie ma skutki proceduralne. Zwolnienie grupowe wymaga konsultacji ze związkami zawodowymi albo przedstawicielami pracowników oraz zawiadomienia powiatowego urzędu pracy.

Do progów wlicza się także rozwiązania za porozumieniem stron zainicjowane przez pracodawcę, pod warunkiem że dotyczą co najmniej pięciu osób. Próba obejścia procedury przez porozumienia bywa więc nieskuteczna.

Najczęściej zadawane pytania

Gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób, a w ciągu 30 dni zwalnia z przyczyn ich niedotyczących 10 pracowników przy zatrudnieniu poniżej 100, 10% przy 100–299 albo 30 przy zatrudnieniu od 300.

Tak, jeżeli zostały zainicjowane przez pracodawcę i dotyczą co najmniej 5 osób. Próba obejścia procedury przez porozumienia zwykle okazuje się więc nieskuteczna.

Nie. Ustawa o zwolnieniach grupowych nie ma zastosowania do pracodawców zatrudniających mniej niż 20 osób — obowiązują wtedy ogólne zasady Kodeksu pracy.

Konsultacje ze związkami zawodowymi albo przedstawicielami pracowników, zawarcie porozumienia lub wydanie regulaminu oraz zawiadomienie powiatowego urzędu pracy o planowanym zwolnieniu.

Tak, w wysokości zależnej od stażu u danego pracodawcy — od jednomiesięcznego do trzymiesięcznego wynagrodzenia. Odprawa jest ograniczona ustawowym limitem odniesionym do minimalnego wynagrodzenia.

Nie. Liczą się wyłącznie rozwiązania z przyczyn niedotyczących pracowników. Zwolnienia za niewłaściwe wykonywanie obowiązków pozostają poza tą kategorią.

Pracownikom w wieku przedemerytalnym nie można wypowiedzieć umowy, ale dopuszczalne jest wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy, z prawem do dodatku wyrównawczego.