Zasiłek macierzyński to świadczenie z ubezpieczenia chorobowego wypłacane za okres urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego i ojcowskiego. Urlop macierzyński przy jednym dziecku trwa 20 tygodni. Wysokość zasiłku zależy od wybranego wariantu — 100% przez macierzyński albo 81,5% uśrednione na cały okres.
Zasiłek macierzyński przysługuje z ubezpieczenia chorobowego za okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz ojcowskiego. Wypłaca go ZUS albo pracodawca zgłaszający do ubezpieczenia powyżej dwudziestu osób.
Wymiar urlopu macierzyńskiego zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie i zaczyna się od dwudziestu tygodni przy jednym dziecku. Do sześciu tygodni można wykorzystać jeszcze przed przewidywaną datą porodu, pozostała część przypada po urodzeniu dziecka.
Wysokość zasiłku zależy od wybranego wariantu. Wariant podstawowy to sto procent podstawy przez urlop macierzyński i siedemdziesiąt procent przez rodzicielski. Wariant uśredniony daje osiemdziesiąt jeden i pół procenta przez cały okres, ale wymaga złożenia wniosku w terminie dwudziestu jeden dni po porodzie.
Od 2023 roku dziewięć tygodni urlopu rodzicielskiego jest zarezerwowane dla drugiego rodzica i nie podlega przeniesieniu. Jeżeli ojciec z nich nie skorzysta, przepadają — rozwiązanie wprowadzone po to, by wyrównać udział obojga rodziców w opiece nad dzieckiem.
Stan prawny na 3 sierpnia 2026
| Liczba dzieci przy jednym porodzie | Wymiar urlopu | Podstawa |
|---|---|---|
| Jedno dziecko | 20 tygodni | art. 180 § 1 pkt 1 k.p. |
| Dwoje dzieci | 31 tygodni | art. 180 § 1 pkt 2 k.p. |
| Troje dzieci | 33 tygodnie | art. 180 § 1 pkt 3 k.p. |
| Czworo dzieci | 35 tygodni | art. 180 § 1 pkt 4 k.p. |
| Pięcioro i więcej | 37 tygodni | art. 180 § 1 pkt 5 k.p. |
| Wykorzystanie przed porodem | maks. 6 tygodni | art. 180 § 2 k.p. |
Pracownica rodzi jedno dziecko. Wybiera wariant uśredniony, składając wniosek w ciągu 21 dni po porodzie.
Urlop macierzyński: 20 tygodni.
Wariant uśredniony: zasiłek 81,5% podstawy przez cały okres macierzyńskiego i rodzicielskiego.
Wariant alternatywny: 100% przez macierzyński, potem 70% przez rodzicielski.
Wybór wariantu jest jednorazowy i zależy od terminu złożenia wniosku. Bez wniosku w ustawowym terminie stosuje się wariant podstawowy, czyli 100% przez urlop macierzyński i 70% przez rodzicielski.
Warto policzyć oba warianty przed decyzją. Przy zamiarze wykorzystania całego urlopu rodzicielskiego wariant uśredniony zwykle daje wyższą łączną kwotę, przy krótszym urlopie — korzystniejszy bywa wariant podstawowy.
Policz zasiłek macierzyński
Kalkulator pokazuje wysokość zasiłku dla wariantu 100% oraz uśrednionego 81,5% i rozpisuje go na kolejne miesiące urlopu.
20 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka. Przy porodach mnogich wymiar rośnie: 31 tygodni przy dwojgu dzieci, 33 przy trojgu, 35 przy czworgu i 37 tygodni przy pięciorgu lub większej liczbie.
W wariancie podstawowym 100% podstawy przez urlop macierzyński i 70% przez rodzicielski. W wariancie uśrednionym 81,5% przez cały okres, co wymaga wniosku złożonego w ciągu 21 dni po porodzie.
Tak, maksymalnie 6 tygodni przed przewidywaną datą porodu. Pozostała część urlopu przypada po urodzeniu dziecka i nie może zostać skrócona poniżej wymiaru ustawowego.
To nieprzenoszalna część urlopu rodzicielskiego przysługująca drugiemu rodzicowi, najczęściej ojcu. Jeżeli z niej nie skorzysta, tygodnie przepadają — nie można ich przekazać matce dziecka.
ZUS albo pracodawca, jeżeli zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 osób. Podmiot wypłacający ustala się według stanu zatrudnienia na 30 listopada poprzedniego roku.
Tak, jeżeli zleceniobiorca podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Przy zleceniu składka chorobowa jest dobrowolna, więc bez zgłoszenia do tego ubezpieczenia prawo do zasiłku nie powstaje.
Tak, w wymiarze nieprzekraczającym połowy etatu u pracodawcy udzielającego urlopu. Urlop ulega wtedy wydłużeniu proporcjonalnie do wymiaru wykonywanej pracy, maksymalnie do 64 lub 68 tygodni.
Sandra Nowak
Twoje dziecko jest wcześniakiem? Od 2025 r. przysługuje Ci dodatkowy urlop. Sprawdź, ile trwa, jak złożyć wniosek i jakie są Twoje nowe prawa jako rodzica.
Czytaj dalej →
Sandra Nowak
Dowiedz się, kiedy ojciec może skorzystać z urlopu tacierzyńskiego, jak długo trwa oraz jakie formalności należy spełnić. Wszystkie najważniejsze informacje w jednym miejscu!
Czytaj dalej →
Sandra Nowak
Przewodnik po urlopie rodzicielskim 2024 – odkryj kluczowe informacje dla rodziców i pracodawców. Dowiedz się, jak długo trwa urlop, jakie są zasady podziału oraz jakie świadczenia przysługują.
Czytaj dalej →
Sandra Nowak
Jakie są rodzaje nieobecności w pracy? Czy posiadając umowę zlecenie mamy prawo do wykorzystania wszystkich rodzajów nieobecności w pracy? W niniejszym artykule skupimy się na analizie różnych rodzajów nieobecności w pracy, takich jak urlopy, zwolnienia lekarskie czy nieobecności okolicznościowe, oraz ich związku z umową zlecenie.
Czytaj dalej →
Sandra Nowak
Must-read dla wszystkich rodziców, którzy chcą być na bieżąco w obszarze urlopów ojcowskich i macierzyńskich w 2024 roku!
Czytaj dalej →