Słowniczek HR

Urlop okolicznościowy

W skrócie

Urlop okolicznościowy to płatne zwolnienie od pracy na ważne wydarzenia rodzinne: 2 dni przy ślubie pracownika, urodzeniu dziecka albo pogrzebie najbliższych, 1 dzień przy ślubie dziecka lub pogrzebie dalszej rodziny. Nie pomniejsza puli urlopu wypoczynkowego.

Czym jest urlop okolicznościowy?

Urlop okolicznościowy to potoczna nazwa zwolnienia od pracy udzielanego w związku z ważnymi wydarzeniami rodzinnymi. Formalnie nie jest urlopem — nie pomniejsza puli dwudziestu ani dwudziestu sześciu dni wypoczynkowych i nie podlega planowaniu.

Wymiar zależy od bliskości relacji. Dwa dni przysługują przy ślubie samego pracownika, urodzeniu jego dziecka oraz zgonie i pogrzebie małżonka, dziecka, rodzica, ojczyma lub macochy. Jeden dzień — przy ślubie dziecka pracownika oraz zgonie i pogrzebie rodzeństwa, teściów, dziadków, a także innej osoby pozostającej na jego utrzymaniu.

Za czas zwolnienia przysługuje wynagrodzenie liczone jak za urlop wypoczynkowy. Dni nie muszą być wykorzystane dokładnie w dniu zdarzenia, ale wymagany jest ścisły związek czasowy — sięgnięcie po nie kilka miesięcy później nie znajdzie uzasadnienia.

Dokumentowanie bywa problematyczne z perspektywy ochrony danych. Pracodawca może żądać uprawdopodobnienia zdarzenia, ale nie powinien kopiować i przechowywać aktów stanu cywilnego. Wystarczy okazanie dokumentu i adnotacja o jego weryfikacji.

Wymiar urlopu okolicznościowego

WydarzenieWymiarUwaga
Ślub pracownika2 dnizwolnienie płatne
Urodzenie dziecka pracownika2 dniniezależne od urlopu ojcowskiego
Zgon i pogrzeb małżonka, dziecka, rodzica, ojczyma lub macochy2 dni
Ślub dziecka pracownika1 dzień
Zgon i pogrzeb siostry, brata, teściów, dziadków1 dzieńtakże osoby na utrzymaniu pracownika

Jak to wygląda w praktyce

Pracownikowi rodzi się dziecko. Chce wykorzystać przysługujące dni wolne.

Urlop okolicznościowy: 2 dni — płatne, poza pulą wypoczynkową.

Urlop ojcowski: 2 tygodnie — odrębne uprawnienie, do wykorzystania w ciągu 12 miesięcy.

To dwa niezależne świadczenia. Urlop okolicznościowy jest zwolnieniem od pracy związanym z samym wydarzeniem, a urlop ojcowski — osobnym uprawnieniem rodzicielskim finansowanym z zasiłku.

Dni okolicznościowe nie muszą przypadać bezpośrednio w dniu wydarzenia, ale muszą pozostawać z nim w ścisłym związku czasowym. Wykorzystanie ich kilka miesięcy później nie zostanie uznane.

Najczęściej zadawane pytania

Dwa dni przy ślubie pracownika, urodzeniu jego dziecka oraz pogrzebie małżonka, dziecka lub rodzica. Jeden dzień przy ślubie dziecka oraz pogrzebie rodzeństwa, teściów i dziadków.

Nie. To odrębne zwolnienie od pracy, niezależne od puli 20 albo 26 dni urlopu wypoczynkowego. Nie ujmuje się go również w planie urlopów.

Tak. Za czas zwolnienia przysługuje wynagrodzenie obliczane według zasad stosowanych przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Nie muszą przypadać dokładnie w tym dniu, ale wymagany jest ścisły związek czasowy ze zdarzeniem. Wykorzystanie ich kilka miesięcy później nie znajduje uzasadnienia.

Nie. To dwa niezależne uprawnienia. Za urodzenie dziecka przysługują 2 dni okolicznościowe, a odrębnie 2 tygodnie urlopu ojcowskiego do wykorzystania w ciągu 12 miesięcy.

Przez okazanie dokumentu uprawdopodobniającego zdarzenie, na przykład aktu małżeństwa czy zgonu. Pracodawca nie powinien kopiować i przechowywać takich dokumentów — wystarczy adnotacja o ich weryfikacji.

Przepis wymienia małżonka, więc formalnie nie. Może natomiast wchodzić w grę jeden dzień z tytułu zgonu innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.