Urlop ojcowski to dwa tygodnie płatnej przerwy przysługujące pracownikowi-ojcu, do wykorzystania najpóźniej do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia. Można go podzielić na dwie części po co najmniej tydzień. Jest niezależny od urlopu rodzicielskiego i od uprawnień matki.
Czym jest urlop ojcowski?
Urlop ojcowski jest samodzielnym uprawnieniem pracownika będącego ojcem. Nie zależy od tego, czy matka dziecka pracuje, czy korzysta z własnych urlopów — przysługuje niezależnie od jej sytuacji zawodowej.
Wymiar wynosi dwa tygodnie, a termin wykorzystania sięga ukończenia przez dziecko dwunastego miesiąca życia. Wcześniej granica przebiegała przy drugich urodzinach, ale nowelizacja z 2023 roku skróciła ten okres dla dzieci urodzonych po jej wejściu w życie.
Urlop można wykorzystać jednorazowo albo podzielić na dwie części, z których żadna nie może trwać krócej niż tydzień. Podział na trzy części czy skorzystanie z pojedynczych dni jest niedopuszczalny.
Warto odróżnić urlop ojcowski od dwóch dni urlopu okolicznościowego przysługujących z tytułu urodzenia dziecka. To odrębne uprawnienia o różnych podstawach prawnych — z obu można skorzystać niezależnie, a wykorzystanie jednego nie wyklucza drugiego.
Podstawa prawna
art. 182³ § 1Kodeks pracyPracownik-ojciec ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze do 2 tygodni, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia.
Zobacz pełny przepis
art. 182³ § 2Kodeks pracyUrlop może być wykorzystany jednorazowo albo w nie więcej niż 2 częściach, z których żadna nie może być krótsza niż tydzień.
Zobacz pełny przepis
art. 184Kodeks pracyZa czas urlopu ojcowskiego przysługuje zasiłek macierzyński na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Zobacz w ISAP
Stan prawny na 3 sierpnia 2026
Urlop ojcowski — zasady
Zagadnienie
Zasada
Podstawa
Wymiar
2 tygodnie
art. 182³ § 1 k.p.
Termin wykorzystania
do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia
art. 182³ § 1 k.p.
Podział
maks. 2 części po min. tydzień
art. 182³ § 2 k.p.
Zasiłek
100% podstawy
przepisy zasiłkowe
Zależność od uprawnień matki
brak
art. 182³ k.p.
Jak to wygląda w praktyce
Dziecko urodziło się 10 marca. Ojciec chce wykorzystać urlop w dwóch częściach.
Termin graniczny: do 10 marca następnego roku — ukończenie 12 miesiąca życia.
Podział: 1 tydzień w kwietniu + 1 tydzień w październiku — dopuszczalny.
Niedopuszczalne: podział na 3 części albo część krótsza niż tydzień.
Do 2023 roku urlop ojcowski można było wykorzystać do drugich urodzin dziecka. Skrócenie terminu do dwunastu miesięcy dotyczy dzieci urodzonych po wejściu w życie nowelizacji.
Urlop ojcowski nie ma nic wspólnego z dwoma dniami urlopu okolicznościowego z tytułu urodzenia dziecka. To dwa odrębne uprawnienia, z których można skorzystać niezależnie.
Najczęściej zadawane pytania
Dwa tygodnie. Można go wykorzystać jednorazowo albo podzielić na dwie części, z których żadna nie może być krótsza niż tydzień.
Do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia. Wcześniej termin sięgał drugich urodzin — skrócenie dotyczy dzieci urodzonych po nowelizacji z 2023 roku.
Nie. To samodzielne uprawnienie pracownika-ojca, niezależne od tego, czy matka dziecka pracuje i czy korzysta z urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego.
100% podstawy wymiaru, niezależnie od wariantu wybranego przy urlopie macierzyńskim i rodzicielskim. Urlop ojcowski rozlicza się odrębnie.
Nie. To dwa odrębne uprawnienia o różnych podstawach. Z tytułu urodzenia dziecka przysługują 2 dni urlopu okolicznościowego oraz niezależnie 2 tygodnie urlopu ojcowskiego.
Nie. Urlop przysługuje na wniosek pracownika, który pracodawca ma obowiązek uwzględnić. Wniosek składa się w terminie określonym w przepisach, nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem.
Tak. W okresie urlopu ojcowskiego pracownik podlega ochronie analogicznej do tej przysługującej podczas urlopu macierzyńskiego — z wyjątkami dotyczącymi upadłości i likwidacji pracodawcy.
Choć potocznie pojęcia te często są ze sobą mylone, w polskim prawie oznaczają dwa zupełnie niezależne od siebie uprawnienia. Zastanawiasz się, ile dni wolnego przysługuje Ci po narodzinach pociechy? Który z urlopów zagwarantuje Ci 100% wynagrodzenia, a za który otrzymasz 70% zasiłku? Jakich rygorystycznych terminów z Kodeksu pracy musisz bezwzględnie pilnować, aby Twoje dni wolne bezpowrotnie nie przepadły ? W tym eksperckim artykule krok po kroku rozwiewamy wszelkie wątpliwości młodych ojców. Przeczytaj nasz poradnik, sprawdź przejrzystą tabelę porównawczą i dowiedz się, jak mądrze oraz bezstresowo zaplanować czas ze swoim dzieckiem!
Dowiedz się, kiedy ojciec może skorzystać z urlopu tacierzyńskiego, jak długo trwa oraz jakie formalności należy spełnić. Wszystkie najważniejsze informacje w jednym miejscu!
Odkryj, jak urlop ojcowski może wspierać Ciebie i Twoją rodzinę w pierwszych miesiącach życia dziecka. Poznaj swoje prawa i możliwości, aby aktywnie uczestniczyć w opiece i wesprzeć partnerkę.
Jakie są rodzaje nieobecności w pracy? Czy posiadając umowę zlecenie mamy prawo do wykorzystania wszystkich rodzajów nieobecności w pracy? W niniejszym artykule skupimy się na analizie różnych rodzajów nieobecności w pracy, takich jak urlopy, zwolnienia lekarskie czy nieobecności okolicznościowe, oraz ich związku z umową zlecenie.
Katarzyna Grzązek
