Pracownikowi wychowującemu dziecko do 14 lat przysługuje w roku kalendarzowym 16 godzin albo 2 dni zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Wybór formy następuje w pierwszym wniosku złożonym w danym roku.
Czym jest zwolnienie na opiekę nad dzieckiem?
Zwolnienie na opiekę nad dzieckiem przysługuje pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do czternastu lat. Wymiar wynosi szesnaście godzin albo dwa dni w roku kalendarzowym, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
Wyboru formy dokonuje pracownik w pierwszym wniosku złożonym w danym roku. Decyzja wiąże na cały rok kalendarzowy, więc nie można w jego trakcie przejść z rozliczenia dziennego na godzinowe.
Przy zatrudnieniu w niepełnym wymiarze zwolnienie godzinowe ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, przy czym niepełną godzinę zaokrągla się w górę do pełnej godziny.
Uprawnienie jest jedną pulą na rok, niezależnie od liczby dzieci. Warto odróżnić je od odrębnej ochrony przysługującej rodzicom dzieci do ośmiu lat, którzy bez swojej zgody nie mogą być zatrudniani w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej ani delegowani poza stałe miejsce pracy.
Podstawa prawna
art. 188 § 1Kodeks pracyPracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
Zobacz pełny przepis
art. 188 § 2Kodeks pracyO sposobie wykorzystania zwolnienia w danym roku kalendarzowym decyduje pracownik w pierwszym wniosku o jego udzielenie złożonym w danym roku.
Zobacz pełny przepis
art. 188 § 3Kodeks pracyZwolnienie udzielane w wymiarze godzinowym dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze ustala się proporcjonalnie, a niepełną godzinę zaokrągla się w górę do pełnej godziny.
Zobacz pełny przepis
art. 178 § 2Kodeks pracyPracownika opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 8 roku życia nie wolno bez jego zgody zatrudniać w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej ani delegować poza stałe miejsce pracy.
Zobacz w ISAP
Stan prawny na 7 sierpnia 2026
Zwolnienie na opiekę nad dzieckiem
Zagadnienie
Zasada
Podstawa
Wymiar
16 godzin albo 2 dni rocznie
art. 188 § 1 k.p.
Wiek dziecka
do 14 lat
art. 188 § 1 k.p.
Wynagrodzenie
zachowane
art. 188 § 1 k.p.
Wybór formy
w pierwszym wniosku w roku
art. 188 § 2 k.p.
Niepełny etat
proporcjonalnie, zaokrąglenie w górę
art. 188 § 3 k.p.
Ochrona do 8 lat
zakaz nadgodzin i nocy bez zgody
art. 178 § 2 k.p.
Jak to wygląda w praktyce
Pracownik na pół etatu, dziecko w wieku 9 lat, wybiera rozliczenie godzinowe.
Wymiar proporcjonalny: 16 godzin × 1/2 = 8 godzin.
Niepełna godzina: zaokrąglana w górę.
Wynagrodzenie: zachowane za czas zwolnienia.
Wyboru formy — godziny albo dni — dokonuje pracownik w pierwszym wniosku złożonym w danym roku kalendarzowym. Decyzja wiąże na cały rok.
Uprawnienie przysługuje niezależnie od liczby dzieci: jest to jedna pula na rok, a nie wymiar przypadający na każde dziecko.
Najczęściej zadawane pytania
16 godzin albo 2 dni w roku kalendarzowym, na pracownika wychowującego przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat.
Tak. Przysługuje z zachowaniem prawa do wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy.
Nie. To jedna pula na rok kalendarzowy niezależnie od liczby wychowywanych dzieci.
W pierwszym wniosku o udzielenie zwolnienia złożonym w danym roku. Wybór wiąże na cały rok kalendarzowy.
Proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, z zaokrągleniem niepełnej godziny w górę do pełnej godziny.
Do ukończenia przez dziecko 14 lat. Odrębna ochrona przed nadgodzinami i pracą nocną dotyczy rodziców dzieci do 8 roku życia.
Nie. Uprawnienie przysługuje w danym roku kalendarzowym i nie przechodzi na rok następny.
Polecenie służbowe to podstawowe narzędzie menedżera, ale czy wiesz, jakie ma granice prawne? Dowiedz się, w jakiej formie obowiązuje polecenie służbowe, kiedy pracownik ma prawo legalnie odmówić jego wykonania i jak bezbłędnie rozliczać nadgodziny z nim związane. Przeczytaj poradnik!
Luka w życiorysie to częsty element ścieżki zawodowej, który wcale nie musi przekreślać Twoich szans na wymarzoną pracę. Rekruterzy pytają o przerwę w zatrudnieniu nie po to, by Cię oceniać, ale by upewnić się o Twojej gotowości do powrotu na rynek. Sprawdź, jak zastosować prostą zasadę 3 kroków (Fakt → Działanie → Gotowość) i przekuć nieobecność w swój atut.
Praca na akord to świetny sposób na zmotywowanie zespołu – pracownicy wiedzą, że każda dodatkowo wykonana sztuka lub operacja przekłada się bezpośrednio na wyższą pensję. Jednak prowadzenie firmy w tym systemie wymaga od działów kadr i kierowników produkcji dużej precyzji. Czy wiesz, że jeśli maszyna ulegnie awarii i pracownik nie z własnej winy nie wyrobi normy, musisz wyrównać jego pensję do minimalnego wynagrodzenia? Albo że praca ponad 8 godzin na dobę na akordzie to wciąż nadgodziny, za które należy się dodatkowa opłata?
ZUS ZLA logowanie i sprawdzanie e-zwolnień krok po kroku. Sprawdź, jak zweryfikować L4 pracownika w PUE ZUS i zautomatyzować import danych do systemu RCPonline.