Słowniczek HR

Gminny Urząd Pracy (GUP)

W skrócie

W Polsce nie funkcjonują gminne urzędy pracy. Skrót GUP oznacza Grodzki Urząd Pracy — jednostkę działającą w mieście na prawach powiatu i pełniącą zadania powiatowego urzędu pracy. Struktura obejmuje 340 urzędów powiatowych i 16 wojewódzkich.

Czym jest Gminny Urząd Pracy (GUP)?

Pojęcie gminnego urzędu pracy nie ma odpowiednika w polskim systemie służb zatrudnienia. Urzędy pracy działają na dwóch poziomach: wojewódzkim i powiatowym, a jednostki te nie są wobec siebie hierarchicznie podporządkowane i realizują odrębny zakres zadań.

Skrót GUP odnosi się w praktyce do Grodzkiego Urzędu Pracy — nazwy używanej w niektórych miastach na prawach powiatu. Jednostka taka jest powiatowym urzędem pracy pod inną nazwą, o tym samym zakresie kompetencji.

W kraju funkcjonuje 340 powiatowych i 16 wojewódzkich urzędów pracy. Dyrektorów powołują odpowiednio starostowie oraz marszałkowie województw, a same urzędy są jednostkami organizacyjnymi samorządu powiatowego i wojewódzkiego.

Podstawą prawną organizacji i zadań tych jednostek jest ustawa z 20 marca 2025 roku o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która zastąpiła wcześniejsze przepisy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Poziomy urzędów pracy w Polsce

PoziomLiczbaKto powołuje dyrektora
Wojewódzki (WUP)16marszałek województwa
Powiatowy (PUP)340starosta
Grodzki (GUP)PUP w mieście na prawach powiatuprezydent miasta
Gminnynie istnieje

Jak to wygląda w praktyce

Pracownik z Krakowa rejestruje się jako bezrobotny.

Właściwa jednostka: Grodzki Urząd Pracy w Krakowie.

Status prawny: powiatowy urząd pracy dla miasta na prawach powiatu.

Gminny urząd pracy: nie istnieje w polskim systemie.

Nazwa „grodzki” występuje w kilku dużych miastach i bywa mylona z nieistniejącym poziomem gminnym. Zakres zadań jest identyczny jak w każdym powiatowym urzędzie pracy.

Dla pracodawcy oznacza to, że zgłoszenia i wnioski kieruje się zawsze do urzędu powiatowego właściwego dla siedziby albo miejsca wykonywania pracy — poziom gminny w tej strukturze nie występuje.

Najczęściej zadawane pytania

Nie. Urzędy pracy działają wyłącznie na poziomie powiatowym i wojewódzkim. Poziom gminny w strukturze służb zatrudnienia nie występuje.

Grodzki Urząd Pracy — nazwę używaną w niektórych miastach na prawach powiatu. To powiatowy urząd pracy o identycznym zakresie zadań.

340 powiatowych oraz 16 wojewódzkich. Nie są wobec siebie hierarchicznie podporządkowane i realizują odrębny zakres zadań.

Dyrektora powiatowego urzędu pracy powołuje starosta, a wojewódzkiego — marszałek województwa. Urzędy są jednostkami samorządowymi.

Powiatowy urząd pracy właściwy dla siedziby pracodawcy albo miejsca wykonywania pracy, w zależności od rodzaju sprawy.

Ustawa z 20 marca 2025 roku o rynku pracy i służbach zatrudnienia, ogłoszona w Dzienniku Ustaw z 2025 roku pod pozycją 620.

Zakresem zadań. Powiatowy obsługuje bezpośrednio osoby bezrobotne i pracodawców, wojewódzki zajmuje się koordynacją regionalną i programami rynku pracy.