Gwarancja zatrudnienia to zobowiązanie pracodawcy do nierozwiązywania umów przez określony czas, wynikające z układu zbiorowego, porozumienia ze związkami albo umowy indywidualnej. Nie jest instytucją kodeksową — Kodeks przewiduje natomiast odrębną ochronę przed wypowiedzeniem dla wskazanych grup.
Czym jest gwarancja zatrudnienia?
Gwarancja zatrudnienia to zobowiązanie pracodawcy do niewypowiadania umów przez uzgodniony czas. Nie wynika z Kodeksu pracy, lecz z układu zbiorowego, porozumienia ze stroną związkową albo indywidualnego postanowienia umowy — wszystkie te źródła Kodeks uznaje za źródła prawa pracy.
W praktyce gwarancje pojawiają się najczęściej przy przejściu zakładu pracy, restrukturyzacji albo przy zatrudnianiu specjalistów, których pozyskanie wiązało się z rezygnacją z dotychczasowej pracy. Ich treść, w tym okres obowiązywania i wysokość odszkodowania za naruszenie, zależy wyłącznie od uzgodnień stron.
Zakres wyłączeń wymaga uważnego czytania. Porozumienia zwykle nie obejmują rozwiązania umowy z winy pracownika, więc powołanie się na gwarancję po zwolnieniu dyscyplinarnym zwykle nie odnosi skutku.
Od gwarancji umownej należy odróżnić ochronę ustawową, przysługującą niezależnie od woli stron. Obejmuje ona pracowników w wieku przedemerytalnym, osoby w czasie urlopu i usprawiedliwionej nieobecności oraz wskazanych imiennie działaczy związkowych. Obie ochrony działają równolegle.
Podstawa prawna
- art. 23¹ § 1 Kodeks pracy Przy przejściu zakładu pracy nowy pracodawca staje się stroną dotychczasowych stosunków pracy — gwarancje zatrudnienia bywają elementem porozumień towarzyszących transakcji. Zobacz pełny przepis
- art. 39 Kodeks pracy Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Zobacz w ISAP
- art. 41 Kodeks pracy Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy w czasie urlopu pracownika ani w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności, jeżeli nie upłynął okres uprawniający do rozwiązania bez wypowiedzenia. Zobacz w ISAP
- art. 9 § 1 Kodeks pracy Źródłami prawa pracy są także układy zbiorowe pracy i inne oparte na ustawie porozumienia zbiorowe, regulaminy i statuty. Zobacz w ISAP
Stan prawny na 6 sierpnia 2026
Gwarancja umowna a ochrona ustawowa
| Rodzaj | Źródło | Zakres |
|---|---|---|
| Gwarancja zatrudnienia | układ zbiorowy, porozumienie, umowa | określony czas, uzgodniony |
| Ochrona przedemerytalna | art. 39 k.p. | 4 lata do wieku emerytalnego |
| Ochrona w czasie nieobecności | art. 41 k.p. | urlop, usprawiedliwiona absencja |
| Ochrona działaczy związkowych | ustawa o związkach zawodowych | wskazani imiennie |
Jak to wygląda w praktyce
Porozumienie przy przejęciu zakładu gwarantuje zatrudnienie przez 24 miesiące.
Skutek wypowiedzenia w tym okresie: naruszenie zobowiązania — odszkodowanie w wysokości ustalonej w porozumieniu.
Zwolnienie dyscyplinarne: zwykle poza zakresem gwarancji.
Zakres gwarancji zależy wyłącznie od treści dokumentu. Porozumienia zwykle wyłączają rozwiązanie z winy pracownika, co warto sprawdzić przed powołaniem się na gwarancję.
Gwarancja umowna działa równolegle do ochrony ustawowej. Pracownik w wieku przedemerytalnym korzysta z obu, a każda z nich ma odrębną podstawę i odrębne skutki naruszenia.
Najczęściej zadawane pytania
Nie. Wynika z układu zbiorowego, porozumienia ze związkami albo umowy indywidualnej. Kodeks przewiduje natomiast odrębną ochronę ustawową dla wskazanych grup.
Przy przejściu zakładu pracy, restrukturyzacji oraz przy zatrudnianiu specjalistów, dla których zmiana pracy wiązała się z rezygnacją z dotychczasowego zatrudnienia.
Zwykle nie. Porozumienia najczęściej wyłączają rozwiązanie umowy z winy pracownika, dlatego przed powołaniem się na gwarancję trzeba sprawdzić jej treść.
Odszkodowanie w wysokości ustalonej w porozumieniu albo umowie. Wysokość nie wynika z przepisu, lecz z treści dokumentu przyznającego gwarancję.
Ochrona przedemerytalna wynika z ustawy i obejmuje okres 4 lat do wieku emerytalnego. Gwarancja jest uzgodnieniem stron o dowolnie ustalonym okresie.
Przy przejściu zakładu pracy nowy pracodawca wstępuje w dotychczasowe stosunki pracy, a wraz z nimi zwykle także w zobowiązania wynikające z porozumień zbiorowych.
Tak. Gwarancja wiąże pracodawcę, a nie ogranicza prawa pracownika do wypowiedzenia umowy na zasadach ogólnych.