Słowniczek HR

Dobra osobiste pracownika

W skrócie

Dobra osobiste pracownika to wartości niemajątkowe podlegające ochronie — godność, prywatność, wizerunek, dobre imię i tajemnica korespondencji. Pracodawca ma obowiązek je szanować, a ich naruszenie może uzasadniać roszczenie o zadośćuczynienie.

Czym są dobra osobiste pracownika?

Dobra osobiste pracownika to wartości niemajątkowe związane z osobą — godność, prywatność, wizerunek, dobre imię oraz tajemnica korespondencji. Kodeks pracy formułuje obowiązek pracodawcy wprost: ma on szanować godność i inne dobra osobiste pracownika.

Obowiązek obejmuje także zachowania osób działających w imieniu pracodawcy, przede wszystkim przełożonych. Naruszenie ocenia się na podstawie pojedynczego zachowania, w odróżnieniu od mobbingu, który wymaga uporczywości i długotrwałości.

Najwyraźniejsze granice wyznaczają przepisy o monitoringu. Monitoring poczty elektronicznej nie może naruszać tajemnicy korespondencji ani innych dóbr osobistych, a monitoring wizyjny co do zasady nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek i palarni.

Naruszenie dobra osobistego może uzasadniać roszczenie o zadośćuczynienie, a w skrajnych przypadkach — rozwiązanie umowy przez pracownika bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków przez pracodawcę.

Dobra osobiste w stosunku pracy

DobroTypowe naruszeniePodstawa ochrony
Godnośćpubliczne ośmieszanieart. 11¹ k.p.
Prywatnośćmonitoring w szatniart. 22² § 2 k.p.
Tajemnica korespondencjiczytanie prywatnych wiadomościart. 22³ § 2 k.p.
Dobre imięnieprawdziwe zarzuty wobec zespołuart. 11¹ k.p.
Wizerunekpublikacja zdjęcia bez zgodyart. 11¹ k.p. i przepisy k.c.

Jak to wygląda w praktyce

Pracodawca wprowadza monitoring poczty służbowej w celu kontroli wykorzystania czasu pracy.

Dopuszczalne: weryfikacja użytkowania narzędzi pracy, po zapisaniu zasad w regulaminie.

Niedopuszczalne: naruszenie tajemnicy korespondencji prywatnej.

Przepis wskazuje tę granicę wprost. Monitoring poczty elektronicznej nie może naruszać tajemnicy korespondencji ani innych dóbr osobistych pracownika, nawet gdy odbywa się na służbowym koncie.

Podobnie działa ograniczenie monitoringu wizyjnego. Objęcie nim szatni czy pomieszczeń sanitarnych jest wyjątkiem wymagającym niezbędności i technik uniemożliwiających rozpoznanie osób.

Najczęściej zadawane pytania

Godność, prywatność, wizerunek, dobre imię oraz tajemnicę korespondencji. Kodeks nakazuje pracodawcy szanować godność i inne dobra osobiste pracownika.

Sam w sobie nie, jeśli spełnia warunki ustawowe. Nie może jednak naruszać tajemnicy korespondencji ani innych dóbr osobistych pracownika.

Tak. Obowiązek poszanowania dóbr osobistych obciąża pracodawcę, a działania osób kierujących pracownikami w jego imieniu obciążają go bezpośrednio.

Naruszenie ocenia się na podstawie pojedynczego zachowania, mobbing wymaga uporczywego i długotrwałego nękania wywołującego określone skutki.

Przede wszystkim zadośćuczynienie za naruszenie dobra osobistego, a przy ciężkim naruszeniu obowiązków przez pracodawcę — rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia.

Wizerunek podlega ochronie, więc publikacja wymaga podstawy — zwykle zgody pracownika, która musi być dobrowolna i możliwa do wycofania.

Wyjątkowo, gdy jest niezbędny do realizacji celu i nie narusza godności — w szczególności przy zastosowaniu technik uniemożliwiających rozpoznanie osób.