Mobbing to uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie pracownika, wywołujące zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, poniżenie, ośmieszenie albo izolowanie z zespołu. Pracodawca ma ustawowy obowiązek przeciwdziałania mu, a poszkodowanemu przysługuje zadośćuczynienie lub odszkodowanie.
Mobbing ma w Kodeksie pracy definicję ustawową i to ona rozstrzyga, czy dane zachowania kwalifikują się jako mobbing. Wymaga łącznego wystąpienia kilku elementów: nękania lub zastraszania, uporczywości, długotrwałości oraz określonego skutku po stronie pracownika.
Skutek opisano szeroko — zaniżona ocena przydatności zawodowej, poniżenie lub ośmieszenie, izolowanie albo wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Nie jest konieczne, by sprawca działał celowo; wystarczy, że zachowania taki skutek powodują.
Obowiązek przeciwdziałania spoczywa na pracodawcy i ma charakter aktywny. Nie sprowadza się do reagowania na zgłoszenia, lecz obejmuje wprowadzenie procedur, szkolenia kadry kierowniczej i realne rozpatrywanie sygnałów. W sporze sądowym to właśnie wykazanie takich działań stanowi linię obrony pracodawcy.
Poszkodowanemu przysługują dwa odrębne roszczenia. Zadośćuczynienie za krzywdę wymaga wykazania rozstroju zdrowia wywołanego mobbingiem. Odszkodowanie należy się pracownikowi, który doznał mobbingu albo z tego powodu rozwiązał umowę, a jego dolna granica to minimalne wynagrodzenie za pracę.
Stan prawny na 3 sierpnia 2026
| Element | Wymóg | Podstawa |
|---|---|---|
| Charakter działań | nękanie lub zastraszanie | art. 94³ § 2 k.p. |
| Uporczywość | działania powtarzalne | art. 94³ § 2 k.p. |
| Długotrwałość | rozciągnięte w czasie | art. 94³ § 2 k.p. |
| Skutek | zaniżona ocena przydatności, poniżenie, izolacja | art. 94³ § 2 k.p. |
| Zadośćuczynienie | przy rozstroju zdrowia | art. 94³ § 3 k.p. |
| Odszkodowanie | min. minimalne wynagrodzenie | art. 94³ § 4 k.p. |
Przełożony jednorazowo ostro skrytykował pracownika przy zespole.
Ocena: zachowanie naganne, ale nie mobbing — brak uporczywości i długotrwałości.
Mobbing wymaga: działań powtarzalnych, rozciągniętych w czasie, wywołujących opisany skutek.
Wszystkie przesłanki muszą wystąpić łącznie. Pojedynczy incydent, nawet dotkliwy, nie wypełnia definicji — może natomiast naruszać godność pracownika i rodzić inne roszczenia.
Ciężar dowodu spoczywa na pracowniku. Musi wykazać zarówno zachowania, jak i ich skutek. Pracodawca broni się, wykazując, że podjął realne działania przeciwdziałające — samo posiadanie procedury bez jej stosowania nie wystarcza.
Nękanie lub zastraszanie o charakterze uporczywym i długotrwałym, wywołujące zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, poniżenie, ośmieszenie albo izolowanie z zespołu. Wszystkie muszą wystąpić łącznie.
Nie. Definicja wymaga uporczywości i długotrwałości. Pojedyncze zachowanie, nawet dotkliwe, nie wypełnia jej znamion, choć może naruszać godność pracownika i rodzić inne roszczenia.
Zadośćuczynienie za krzywdę, jeżeli mobbing wywołał rozstrój zdrowia, oraz odszkodowanie w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie, gdy pracownik doznał mobbingu lub z tego powodu rozwiązał umowę.
Pracownik. Musi wykazać zarówno zachowania spełniające przesłanki ustawowe, jak i ich skutek. Pracodawca broni się, wykazując realne działania przeciwdziałające mobbingowi.
Na aktywnych działaniach: wprowadzeniu procedur zgłaszania, szkoleniu kadry kierowniczej i rzetelnym rozpatrywaniu sygnałów. Sama procedura bez jej stosowania nie stanowi wystarczającej obrony.
Tak. Definicja nie ogranicza się do zachowań przełożonych. Odpowiedzialność pracodawcy wynika z obowiązku przeciwdziałania, niezależnie od tego, kto dopuszcza się mobbingu.
Dyskryminacja wiąże się z cechą chronioną, na przykład płcią czy wiekiem, i może wystąpić jednorazowo. Mobbing nie wymaga takiej cechy, ale wymaga uporczywości i długotrwałości działań.
Poradnik pracownikaCzym jest compliance, jakie obszary obejmuje w polskiej firmie, co wynika z niego dla pracownika i jak chroni go ustawa o sygnalistach. Przykłady z codziennej pracy.
Szymon Mojsak
PrzepisyKto może zorganizować staż według ustawy o rynku pracy, ilu stażystów przyjąć, ile wynosi stypendium od czerwca 2026 r. i jakie obowiązki ma organizator.
Sandra Nowak
BiznesAtmosfera w pracy to także obowiązek pracodawcy z Kodeksu pracy. Sprawdź, co realnie ją poprawia i kiedy konflikt w zespole staje się problemem prawnym.
Szymon Mojsak
PrzepisyKto dostanie zasiłek dla bezrobotnych w 2026 roku, ile wynosi po waloryzacji od 1 czerwca i dlaczego własne wypowiedzenie umowy wyklucza prawo do zasiłku.
Szymon Mojsak
BiznesDowiedz się, jak nowa Ustawa o Ochronie Sygnalistów w Polsce wzmacnia ochronę osób zgłaszających nieprawidłowości.
Sandra Nowak