Spóźnienie to rozpoczęcie pracy po godzinie wynikającej z rozkładu. Stanowi naruszenie porządku pracy, za które pracodawca może zastosować upomnienie lub naganę — ale nie karę pieniężną, która przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w ustawie.
Czym jest spóźnienie do pracy?
Spóźnienie polega na rozpoczęciu pracy po godzinie wynikającej z obowiązującego rozkładu czasu pracy. Stanowi naruszenie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy oraz przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności.
Pracodawca może zastosować karę porządkową, ale wyłącznie upomnienie albo naganę. Kara pieniężna jest dopuszczalna tylko w przypadkach wskazanych wprost w ustawie — przy naruszeniu przepisów bezpieczeństwa, opuszczeniu pracy bez usprawiedliwienia oraz w sytuacjach związanych ze stanem nietrzeźwości.
Odrębną kwestią jest wynagrodzenie. Przysługuje ono za pracę wykonaną, więc nieobliczenie go za czas nieprzepracowany nie stanowi kary, lecz konsekwencję ogólnej zasady.
Zastosowanie kary porządkowej wymaga zachowania procedury: uprzedniego wysłuchania pracownika oraz terminów dwóch tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i trzech miesięcy od jego popełnienia.
Podstawa prawna
- art. 108 § 1 Kodeks pracy Za nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy, pracodawca może stosować karę upomnienia lub karę nagany. Zobacz pełny przepis
- art. 108 § 2 Kodeks pracy Karę pieniężną można stosować za nieprzestrzeganie przepisów BHP lub przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia oraz w przypadkach związanych ze stanem nietrzeźwości. Zobacz pełny przepis
- art. 109 § 1 Kodeks pracy Kara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia. Zobacz w ISAP
- art. 80 Kodeks pracy Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną; za czas jej niewykonywania pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wtedy, gdy przepisy tak stanowią. Zobacz w ISAP
Stan prawny na 7 sierpnia 2026
Spóźnienie — możliwe działania
| Działanie | Dopuszczalne | Podstawa |
|---|---|---|
| Upomnienie lub nagana | tak | art. 108 § 1 k.p. |
| Kara pieniężna | nie za samo spóźnienie | art. 108 § 2 k.p. |
| Nieobliczenie wynagrodzenia za czas nieprzepracowany | tak | art. 80 k.p. |
| Termin na karę | 2 tygodnie od powzięcia wiadomości | art. 109 § 1 k.p. |
| Wysłuchanie pracownika | przed zastosowaniem kary | art. 109 § 2 k.p. |
| Odpracowanie | na wniosek pracownika | art. 151 § 2¹ k.p. |
Jak to wygląda w praktyce
Pracownik spóźnia się 40 minut. Pracodawca chce potrącić równowartość z wynagrodzenia jako karę.
Kara pieniężna: niedopuszczalna za samo spóźnienie.
Dopuszczalne: upomnienie albo nagana w przewidzianej procedurze.
Wynagrodzenie: przysługuje za pracę wykonaną.
To dwie różne rzeczy. Nieobliczenie wynagrodzenia za czas nieprzepracowany nie jest karą, natomiast kara pieniężna za spóźnienie wykracza poza katalog ustawowy.
Alternatywą jest odpracowanie, ale wyłącznie na wniosek pracownika złożony w postaci papierowej lub elektronicznej.
Najczęściej zadawane pytania
Nie. Kara pieniężna przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w ustawie, wśród których spóźnienie się nie znajduje.
Upomnienie albo nagana, jako sankcje za nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy.
Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Nieobliczenie go za czas nieprzepracowany nie jest karą, lecz konsekwencją zasady ogólnej.
Dwa tygodnie od powzięcia wiadomości o naruszeniu oraz trzy miesiące od jego popełnienia. Po ich upływie kara nie może być zastosowana.
Tak. Kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika — pominięcie tego wymogu przesądza o jej wadliwości.
Tak, ale wyłącznie na wniosek pracownika złożony w postaci papierowej lub elektronicznej. Wtedy odpracowanie nie stanowi pracy nadliczbowej.
Mogą stanowić przyczynę, jeżeli są udokumentowane, a wcześniejsze zastrzeżenia zgłaszano na bieżąco. Przyczyna musi być konkretna i rzeczywista.