Spóźnienie to rozpoczęcie pracy po godzinie wynikającej z rozkładu. Stanowi naruszenie porządku pracy, za które pracodawca może zastosować upomnienie lub naganę — ale nie karę pieniężną, która przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w ustawie.
Spóźnienie polega na rozpoczęciu pracy po godzinie wynikającej z obowiązującego rozkładu czasu pracy. Stanowi naruszenie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy oraz przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności.
Pracodawca może zastosować karę porządkową, ale wyłącznie upomnienie albo naganę. Kara pieniężna jest dopuszczalna tylko w przypadkach wskazanych wprost w ustawie — przy naruszeniu przepisów bezpieczeństwa, opuszczeniu pracy bez usprawiedliwienia oraz w sytuacjach związanych ze stanem nietrzeźwości.
Odrębną kwestią jest wynagrodzenie. Przysługuje ono za pracę wykonaną, więc nieobliczenie go za czas nieprzepracowany nie stanowi kary, lecz konsekwencję ogólnej zasady.
Zastosowanie kary porządkowej wymaga zachowania procedury: uprzedniego wysłuchania pracownika oraz terminów dwóch tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i trzech miesięcy od jego popełnienia.
Stan prawny na 7 sierpnia 2026
| Działanie | Dopuszczalne | Podstawa |
|---|---|---|
| Upomnienie lub nagana | tak | art. 108 § 1 k.p. |
| Kara pieniężna | nie za samo spóźnienie | art. 108 § 2 k.p. |
| Nieobliczenie wynagrodzenia za czas nieprzepracowany | tak | art. 80 k.p. |
| Termin na karę | 2 tygodnie od powzięcia wiadomości | art. 109 § 1 k.p. |
| Wysłuchanie pracownika | przed zastosowaniem kary | art. 109 § 2 k.p. |
| Odpracowanie | na wniosek pracownika | art. 151 § 2¹ k.p. |
Pracownik spóźnia się 40 minut. Pracodawca chce potrącić równowartość z wynagrodzenia jako karę.
Kara pieniężna: niedopuszczalna za samo spóźnienie.
Dopuszczalne: upomnienie albo nagana w przewidzianej procedurze.
Wynagrodzenie: przysługuje za pracę wykonaną.
To dwie różne rzeczy. Nieobliczenie wynagrodzenia za czas nieprzepracowany nie jest karą, natomiast kara pieniężna za spóźnienie wykracza poza katalog ustawowy.
Alternatywą jest odpracowanie, ale wyłącznie na wniosek pracownika złożony w postaci papierowej lub elektronicznej.
Nie. Kara pieniężna przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w ustawie, wśród których spóźnienie się nie znajduje.
Upomnienie albo nagana, jako sankcje za nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy.
Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Nieobliczenie go za czas nieprzepracowany nie jest karą, lecz konsekwencją zasady ogólnej.
Dwa tygodnie od powzięcia wiadomości o naruszeniu oraz trzy miesiące od jego popełnienia. Po ich upływie kara nie może być zastosowana.
Tak. Kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika — pominięcie tego wymogu przesądza o jej wadliwości.
Tak, ale wyłącznie na wniosek pracownika złożony w postaci papierowej lub elektronicznej. Wtedy odpracowanie nie stanowi pracy nadliczbowej.
Mogą stanowić przyczynę, jeżeli są udokumentowane, a wcześniejsze zastrzeżenia zgłaszano na bieżąco. Przyczyna musi być konkretna i rzeczywista.
Szymon Mojsak
Kodeks pracy pozwala ukarać pracownika tylko upomnieniem, naganą albo karą pieniężną. Sprawdź, za co przysługuje każda z nich, jak policzyć limit kary i jakich terminów pilnować.
Czytaj dalej →
Sandra Nowak
Poznaj przepisy Kodeksu Pracy dotyczące spóźnień, konsekwencje dla pracowników oraz nowoczesne narzędzia, które pomogą skutecznie zarządzać czasem pracy.
Czytaj dalej →