Upomnienie to najłagodniejsza kara porządkowa, stosowana za nieprzestrzeganie organizacji i porządku pracy, przepisów BHP lub zasad usprawiedliwiania nieobecności. Nałożenie wymaga uprzedniego wysłuchania pracownika, a on sam ma 7 dni na sprzeciw.
Czym jest upomnienie?
Upomnienie jest najłagodniejszą z kar porządkowych przewidzianych w Kodeksie pracy. Stosuje się je za naruszenia organizacyjne: nieprzestrzeganie ustalonego porządku pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych oraz przyjętego sposobu potwierdzania obecności i usprawiedliwiania nieobecności.
Procedura jest sformalizowana i to w niej najczęściej popełnia się błędy. Karę można nałożyć wyłącznie po uprzednim wysłuchaniu pracownika, w terminie dwóch tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i nie później niż trzy miesiące od jego popełnienia.
Zawiadomienie o ukaraniu wymaga formy pisemnej i musi wskazywać rodzaj naruszenia, datę jego popełnienia oraz pouczenie o prawie sprzeciwu. Odpis zawiadomienia włącza się do części D akt osobowych pracownika.
Pracownik ma siedem dni na wniesienie sprzeciwu. Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu czternastu dni jest równoznaczne z jego uwzględnieniem. Po odrzuceniu przysługuje wystąpienie do sądu pracy o uchylenie kary w terminie czternastu dni.
Podstawa prawna
art. 108 § 1Kodeks pracyZa nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przeciwpożarowych oraz przyjętego sposobu potwierdzania obecności i usprawiedliwiania nieobecności pracodawca może stosować karę upomnienia lub nagany.
Zobacz pełny przepis
art. 109 § 1Kodeks pracyKara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i po upływie 3 miesięcy od jego dopuszczenia się.
Zobacz w ISAP
art. 109 § 2Kodeks pracyKara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika.
Zobacz w ISAP
art. 112 § 1Kodeks pracyPracownik może wnieść sprzeciw w ciągu 7 dni od zawiadomienia o ukaraniu, a po jego odrzuceniu wystąpić do sądu pracy w ciągu 14 dni.
Zobacz w ISAP
Stan prawny na 3 sierpnia 2026
Upomnienie — procedura
Etap
Termin
Podstawa
Wysłuchanie pracownika
przed nałożeniem kary
art. 109 § 2 k.p.
Nałożenie kary
do 2 tygodni od powzięcia wiadomości
art. 109 § 1 k.p.
Termin bezwzględny
do 3 miesięcy od naruszenia
art. 109 § 1 k.p.
Sprzeciw pracownika
7 dni od zawiadomienia
art. 112 § 1 k.p.
Wystąpienie do sądu
14 dni od odrzucenia sprzeciwu
art. 112 § 1 k.p.
Zatarcie kary
po roku nienagannej pracy
art. 113 § 1 k.p.
Jak to wygląda w praktyce
Pracownik trzykrotnie spóźnił się w ciągu tygodnia. Pracodawca dowiedział się 5 marca i chce nałożyć upomnienie.
Krok 1: wysłuchanie pracownika — obowiązkowe przed nałożeniem kary.
Termin nałożenia: do 19 marca — dwa tygodnie od powzięcia wiadomości.
Pominięcie wysłuchania daje podstawę do skutecznego sprzeciwu, nawet gdy spóźnienia faktycznie miały miejsce. To najczęstszy błąd proceduralny przy karach porządkowych.
Karę uważa się za niebyłą po roku nienagannej pracy, a odpis zawiadomienia usuwa się z akt osobowych. Pracodawca może też uznać ją za niebyłą wcześniej, z własnej inicjatywy lub na wniosek organizacji związkowej.
Najczęściej zadawane pytania
Za nieprzestrzeganie organizacji i porządku pracy, przepisów BHP i przeciwpożarowych oraz przyjętego sposobu potwierdzania obecności i usprawiedliwiania nieobecności.
Tak, obowiązkowo. Pominięcie tego kroku daje podstawę do skutecznego sprzeciwu, nawet gdy naruszenie faktycznie miało miejsce. To najczęstszy błąd proceduralny.
W ciągu 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i nie później niż 3 miesiące od jego popełnienia. Oba terminy muszą być zachowane łącznie.
7 dni od zawiadomienia o ukaraniu. Nieodrzucenie sprzeciwu przez pracodawcę w ciągu 14 dni jest równoznaczne z jego uwzględnieniem.
Po roku nienagannej pracy karę uważa się za niebyłą, a odpis zawiadomienia usuwa z akt osobowych. Pracodawca może uznać ją za niebyłą także wcześniej.
Wagą, nie procedurą. Obie są karami porządkowymi stosowanymi za te same rodzaje naruszeń, nakładanymi w tym samym trybie. Nagana jest surowsza i zwykle stosowana przy poważniejszych uchybieniach.
W części D akt osobowych pracownika. Po zatarciu kary odpis zawiadomienia usuwa się z akt, a samą część D prowadzi się odrębnie dla każdej kary.
Polecenie służbowe to podstawowe narzędzie menedżera, ale czy wiesz, jakie ma granice prawne? Dowiedz się, w jakiej formie obowiązuje polecenie służbowe, kiedy pracownik ma prawo legalnie odmówić jego wykonania i jak bezbłędnie rozliczać nadgodziny z nim związane. Przeczytaj poradnik!
Performance improvement plan to formalny plan naprawczy dla pracownika, którego efektywność spadła. Dowiedz się, jak go wdrożyć zgodnie z prawem, jakie elementy musi zawierać i jak wpływa na ewentualne wypowiedzenie.
Czym jest notatka służbowa i jak ją poprawnie napisać? Dowiedz się, jaką ma moc prawną, co musi zawierać i jakich błędów unikać. Poznaj praktyczne przykłady.
Poznaj przepisy Kodeksu Pracy dotyczące spóźnień, konsekwencje dla pracowników oraz nowoczesne narzędzia, które pomogą skutecznie zarządzać czasem pracy.