W skrócie

Upomnienie to najłagodniejsza kara porządkowa, stosowana za nieprzestrzeganie organizacji i porządku pracy, przepisów BHP lub zasad usprawiedliwiania nieobecności. Nałożenie wymaga uprzedniego wysłuchania pracownika, a on sam ma 7 dni na sprzeciw.

Czym jest upomnienie?

Upomnienie jest najłagodniejszą z kar porządkowych przewidzianych w Kodeksie pracy. Stosuje się je za naruszenia organizacyjne: nieprzestrzeganie ustalonego porządku pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych oraz przyjętego sposobu potwierdzania obecności i usprawiedliwiania nieobecności.

Procedura jest sformalizowana i to w niej najczęściej popełnia się błędy. Karę można nałożyć wyłącznie po uprzednim wysłuchaniu pracownika, w terminie dwóch tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i nie później niż trzy miesiące od jego popełnienia.

Zawiadomienie o ukaraniu wymaga formy pisemnej i musi wskazywać rodzaj naruszenia, datę jego popełnienia oraz pouczenie o prawie sprzeciwu. Odpis zawiadomienia włącza się do części D akt osobowych pracownika.

Pracownik ma siedem dni na wniesienie sprzeciwu. Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu czternastu dni jest równoznaczne z jego uwzględnieniem. Po odrzuceniu przysługuje wystąpienie do sądu pracy o uchylenie kary w terminie czternastu dni.

Upomnienie — procedura

EtapTerminPodstawa
Wysłuchanie pracownikaprzed nałożeniem karyart. 109 § 2 k.p.
Nałożenie karydo 2 tygodni od powzięcia wiadomościart. 109 § 1 k.p.
Termin bezwzględnydo 3 miesięcy od naruszeniaart. 109 § 1 k.p.
Sprzeciw pracownika7 dni od zawiadomieniaart. 112 § 1 k.p.
Wystąpienie do sądu14 dni od odrzucenia sprzeciwuart. 112 § 1 k.p.
Zatarcie karypo roku nienagannej pracyart. 113 § 1 k.p.

Jak to wygląda w praktyce

Pracownik trzykrotnie spóźnił się w ciągu tygodnia. Pracodawca dowiedział się 5 marca i chce nałożyć upomnienie.

Krok 1: wysłuchanie pracownika — obowiązkowe przed nałożeniem kary.

Termin nałożenia: do 19 marca — dwa tygodnie od powzięcia wiadomości.

Pominięcie wysłuchania daje podstawę do skutecznego sprzeciwu, nawet gdy spóźnienia faktycznie miały miejsce. To najczęstszy błąd proceduralny przy karach porządkowych.

Karę uważa się za niebyłą po roku nienagannej pracy, a odpis zawiadomienia usuwa się z akt osobowych. Pracodawca może też uznać ją za niebyłą wcześniej, z własnej inicjatywy lub na wniosek organizacji związkowej.

Najczęściej zadawane pytania

Za nieprzestrzeganie organizacji i porządku pracy, przepisów BHP i przeciwpożarowych oraz przyjętego sposobu potwierdzania obecności i usprawiedliwiania nieobecności.

Tak, obowiązkowo. Pominięcie tego kroku daje podstawę do skutecznego sprzeciwu, nawet gdy naruszenie faktycznie miało miejsce. To najczęstszy błąd proceduralny.

W ciągu 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i nie później niż 3 miesiące od jego popełnienia. Oba terminy muszą być zachowane łącznie.

7 dni od zawiadomienia o ukaraniu. Nieodrzucenie sprzeciwu przez pracodawcę w ciągu 14 dni jest równoznaczne z jego uwzględnieniem.

Po roku nienagannej pracy karę uważa się za niebyłą, a odpis zawiadomienia usuwa z akt osobowych. Pracodawca może uznać ją za niebyłą także wcześniej.

Wagą, nie procedurą. Obie są karami porządkowymi stosowanymi za te same rodzaje naruszeń, nakładanymi w tym samym trybie. Nagana jest surowsza i zwykle stosowana przy poważniejszych uchybieniach.

W części D akt osobowych pracownika. Po zatarciu kary odpis zawiadomienia usuwa się z akt, a samą część D prowadzi się odrębnie dla każdej kary.