Wynagrodzenie za nadgodziny

W skrócie

Wynagrodzenie za nadgodziny to normalna stawka za przepracowaną godzinę powiększona o dodatek: 100% w nocy, niedziele i święta wolne od pracy, 50% w pozostałych przypadkach. Zamiast dodatku pracodawca może udzielić czasu wolnego — 1:1 na wniosek pracownika albo 1:1,5 z własnej inicjatywy.

Czym jest wynagrodzenie za nadgodziny?

Rozliczenie nadgodzin składa się z dwóch elementów, które łatwo pomylić. Pierwszy to normalne wynagrodzenie za faktycznie przepracowany czas — należy się zawsze. Drugi to dodatek, czyli 50% albo 100% stawki, i tylko on podlega wymianie na czas wolny.

Stawka dodatku zależy od tego, kiedy pracownik pracował, a nie od tego, ile godzin nazbierał. Sto procent przysługuje za pracę w porze nocnej, w niedziele i święta, które zgodnie z rozkładem nie są dla pracownika dniami pracy, oraz w dniu wolnym udzielonym w zamian za pracę w niedzielę lub święto. We wszystkich pozostałych sytuacjach dodatek wynosi 50%.

Wybór między pieniędzmi a wolnym nie jest symetryczny. Gdy inicjatywa wychodzi od pracownika i składa on wniosek, wymiana jest jeden do jednego. Gdy decyduje pracodawca, musi oddać o połowę więcej czasu — półtorej godziny za każdą nadliczbową — i zrobić to najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego. Ta różnica rekompensuje pracownikowi utratę dodatku.

Osobna kwestia dotyczy stanowisk kierowniczych. Osoby zarządzające zakładem pracy w imieniu pracodawcy co do zasady nie otrzymują dodatku za nadgodziny, ale zasada ta ma granice — jeżeli praca ponad normę staje się stałą regułą, a nie wyjątkiem, orzecznictwo przyznaje prawo do wynagrodzenia także im.

Podstawa prawna

  • art. 151¹ § 1 Kodeks pracy Dodatek wynosi 100% wynagrodzenia za nadgodziny w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy oraz w dniu wolnym udzielonym za pracę w niedzielę lub święto. W pozostałych przypadkach — 50%. Zobacz pełny przepis
  • art. 151² § 1 Kodeks pracy Na pisemny lub elektroniczny wniosek pracownika pracodawca może udzielić czasu wolnego w tym samym wymiarze — proporcja 1:1. Zobacz pełny przepis
  • art. 151² § 2 Kodeks pracy Bez wniosku pracownika czas wolny udzielany jest w wymiarze o połowę wyższym niż liczba nadgodzin — proporcja 1:1,5 — najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego. Zobacz pełny przepis
  • art. 151² § 3 Kodeks pracy Udzielenie czasu wolnego wyłącza prawo do dodatku. Normalne wynagrodzenie za przepracowane godziny pozostaje należne. Zobacz pełny przepis

Stan prawny na 3 sierpnia 2026

Dodatki i rekompensata czasem wolnym

SytuacjaRozliczeniePodstawa
Noc, niedziela, święto wolne od pracynormalne wynagrodzenie + dodatek 100%art. 151¹ § 1 pkt 1 k.p.
Pozostałe dninormalne wynagrodzenie + dodatek 50%art. 151¹ § 1 pkt 2 k.p.
Czas wolny na wniosek pracownika1:1, bez dodatkuart. 151² § 1 k.p.
Czas wolny bez wniosku pracownika1:1,5, bez dodatkuart. 151² § 2 k.p.

Jak to wygląda w praktyce

Pracownik ze stawką 40 zł/h przepracował w czwartek 4 nadgodziny.

Wypłata dodatku: 4 × 40 zł = 160 zł normalnego wynagrodzenia + 4 × 20 zł = 80 zł dodatku 50%. Razem 240 zł.

Czas wolny na wniosek: 4 godziny wolnego, wypłata 160 zł bez dodatku.

Czas wolny bez wniosku: 6 godzin wolnego (4 × 1,5), wypłata 160 zł bez dodatku.

Uwaga na dwie rzeczy. Po pierwsze, dodatek nigdy nie zastępuje normalnego wynagrodzenia — jest do niego doliczany, a nie zamiast niego. Po drugie, udzielenie czasu wolnego nie zdejmuje godzin z rocznego limitu 150 nadgodzin.

Sprawdź dodatek za nadgodziny

Wpisz stawkę i liczbę godzin, a kalkulator rozdzieli je na dodatek 50% i 100% oraz pokaże, ile z rocznego limitu 150 godzin już wykorzystałeś. Bez arkusza i ręcznego przeliczania.

Kalkulator nadgodzin

Najczęściej zadawane pytania

50% wynagrodzenia w zwykłe dni robocze oraz 100% za pracę w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy. Dodatek dolicza się do normalnego wynagrodzenia, a nie zastępuje go.

Tak. Na wniosek pracownika wymiana jest jeden do jednego. Bez wniosku pracodawca musi oddać o połowę więcej czasu — 1,5 godziny za każdą nadliczbową — najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego.

Nie. Udzielenie czasu wolnego wyłącza prawo do dodatku. Pracownik zachowuje jednak normalne wynagrodzenie za przepracowane godziny — nie traci pensji za czas faktycznie spędzony w pracy.

Z wynagrodzenia wynikającego z osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną. Jeżeli taki składnik nie został wyodrębniony, podstawą jest 60% wynagrodzenia obliczanego jak ekwiwalent za urlop.

Co do zasady nie — dotyczy to osób zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy. Jeżeli jednak praca ponad normę jest stała, a nie wyjątkowa, orzecznictwo przyznaje prawo do wynagrodzenia również tym pracownikom.

Tak, po przekroczeniu norm kodeksowych. Dodatkowo umowa o pracę na część etatu powinna wskazywać próg godzin, po którym praca traktowana jest jak nadliczbowa i rozliczana z dodatkiem.

Ryczałt za nadgodziny jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy praca odbywa się poza zakładem i dokładne rozliczenie godzin jest utrudnione. Ryczałt nie może zaniżać wynagrodzenia należnego za faktycznie przepracowane godziny.

Powiązane pojęcia

Przejdź do pełnej listy pojęć