Słowniczek HR

Badania okresowe

Wszystkie pojęcia
W skrócie

Badania okresowe to powtarzalne badania lekarskie sprawdzające, czy pracownik nadal może wykonywać pracę na zajmowanym stanowisku. Termin kolejnego badania wyznacza lekarz medycyny pracy w orzeczeniu, a koszty pokrywa pracodawca.

Czym są badania okresowe?

Badania okresowe kontynuują profilaktyczną opiekę zdrowotną rozpoczętą badaniami wstępnymi. Sprawdzają, czy stan zdrowia pracownika nadal pozwala na wykonywanie pracy na zajmowanym stanowisku, przy występujących tam czynnikach szkodliwych.

Kodeks nie wskazuje sztywnych terminów — częstotliwość ustala lekarz medycyny pracy w orzeczeniu, biorąc pod uwagę warunki pracy i stan zdrowia. Przy stanowiskach narażonych na czynniki szkodliwe badania powtarza się częściej niż przy pracy biurowej.

Odrębną kategorią są badania kontrolne, obowiązkowe po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż trzydzieści dni z powodu choroby. Próg dotyczy jednego, nieprzerwanego okresu — kilka krótszych zwolnień w roku nie uruchamia tego obowiązku.

Odpowiedzialność za pilnowanie terminów spoczywa na pracodawcy. Dopuszczenie do pracy po wygaśnięciu orzeczenia narusza przepisy tak samo jak zatrudnienie bez badań wstępnych, a w razie wypadku może wpływać na ocenę odpowiedzialności.

Podstawa prawna

  • art. 229 § 2 Kodeks pracy Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim, a w razie niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni z powodu choroby — także badaniom kontrolnym. Zobacz pełny przepis
  • art. 229 § 4 Kodeks pracy Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań. Zobacz pełny przepis
  • art. 229 § 3 Kodeks pracy Badania okresowe i kontrolne przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Zobacz pełny przepis
  • art. 229 § 6 Kodeks pracy Badania przeprowadza się na koszt pracodawcy. Zobacz pełny przepis

Stan prawny na 3 sierpnia 2026

Badania okresowe i kontrolne

ZagadnienieZasadaPodstawa
Termin kolejnego badaniawskazany w orzeczeniu lekarskimart. 229 § 2 k.p.
Badanie kontrolnepo chorobie ponad 30 dniart. 229 § 2 k.p.
Czas badaniaw godzinach pracy, płatnyart. 229 § 3 k.p.
Kosztpracodawcaart. 229 § 6 k.p.
Praca bez aktualnego orzeczeniazakazanaart. 229 § 4 k.p.

Jak to wygląda w praktyce

Pracownik wraca po 35-dniowym zwolnieniu lekarskim.

Wymóg: badanie kontrolne — niezdolność trwała ponad 30 dni.

Do czasu orzeczenia: pracodawca nie może dopuścić go do pracy.

Próg trzydziestu dni liczy się dla jednego, nieprzerwanego okresu niezdolności, a nie narastająco w roku. Trzy zwolnienia po 15 dni nie uruchamiają obowiązku badania kontrolnego.

Pracodawca powinien monitorować terminy ważności orzeczeń. Wygaśnięcie badania okresowego w trakcie zatrudnienia oznacza, że dalsze dopuszczanie pracownika do pracy narusza art. 229 § 4 k.p.

Najczęściej zadawane pytania

Termin kolejnego badania wskazuje lekarz medycyny pracy w orzeczeniu, biorąc pod uwagę warunki pracy i stan zdrowia. Kodeks nie określa sztywnych okresów.

Po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni z powodu choroby. Próg dotyczy jednego nieprzerwanego okresu, a nie sumy dni z kilku zwolnień w roku.

Nie. Koszty ponosi pracodawca, podobnie jak koszty dojazdu, jeżeli badanie odbywa się w innej miejscowości. Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas badania.

Nie. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia. Monitorowanie terminów ważności należy do obowiązków pracodawcy.

W miarę możliwości tak, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Jeżeli badanie wypada poza godzinami pracy, czas ten podlega rozliczeniu na zasadach ustalonych u pracodawcy.

Odmowa uniemożliwia dopuszczenie do pracy i stanowi naruszenie obowiązku pracowniczego. Może uzasadniać karę porządkową, a przy uporczywości — rozwiązanie umowy.

Tak, jeżeli na nowym stanowisku występują inne czynniki szkodliwe lub warunki uciążliwe. Wtedy przeprowadza się badania wstępne dla tego stanowiska.

Powiązane pojęcia

Przejdź do pełnej listy pojęć