Zdolność do pracy to stan zdrowia pozwalający wykonywać obowiązki na określonym stanowisku. Potwierdza ją orzeczenie lekarza medycyny pracy, bez którego pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy. Orzeczenie odnosi się do konkretnego stanowiska, nie do ogólnej kondycji.
Zdolność do pracy oznacza stan zdrowia pozwalający wykonywać obowiązki na konkretnym stanowisku, przy występujących tam czynnikach szkodliwych i warunkach uciążliwych. Nie jest to ocena ogólnej kondycji, lecz przydatności do określonej pracy.
Stwierdza ją lekarz medycyny pracy w orzeczeniu wydawanym po badaniach wstępnych, okresowych albo kontrolnych. Zakres badania wynika ze skierowania, dlatego opis stanowiska i czynników szkodliwych ma znaczenie praktyczne — ogólnikowe skierowanie prowadzi do orzeczenia oderwanego od rzeczywistych zagrożeń.
Orzeczenie o przeciwwskazaniach nie oznacza niezdolności do jakiejkolwiek pracy. Zamyka drogę do konkretnego stanowiska, ale pracodawca może zaproponować inne, odpowiadające stanowi zdrowia i kwalifikacjom pracownika.
Od orzeczenia przysługuje odwołanie w terminie siedmiu dni do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, i to zarówno pracownikowi, jak i pracodawcy. Ponowne badanie kończy się orzeczeniem ostatecznym.
Stan prawny na 4 sierpnia 2026
| Sytuacja | Orzeczenie | Skutek |
|---|---|---|
| Brak przeciwwskazań | zdolny do pracy | dopuszczenie do pracy |
| Przeciwwskazania do stanowiska | niezdolny do pracy na stanowisku | zakaz dopuszczenia, propozycja innej pracy |
| Objawy choroby zawodowej | wskazanie przeniesienia | art. 230 § 1 k.p. |
| Szkodliwy wpływ pracy na zdrowie | orzeczenie lekarskie | art. 55 § 1 k.p. — prawo rozwiązania umowy |
Pracownik przechodzi badania okresowe. Lekarz stwierdza przeciwwskazania do pracy przy hałasie, ale nie do pracy w ogóle.
Skutek: zakaz dopuszczenia do tego stanowiska, nie do jakiejkolwiek pracy.
Działanie pracodawcy: propozycja stanowiska odpowiadającego stanowi zdrowia i kwalifikacjom.
Orzeczenie zawsze odnosi się do konkretnego stanowiska opisanego w skierowaniu. Dlatego skierowanie musi zawierać rzetelny opis warunków i czynników szkodliwych — bez tego orzeczenie traci wartość ochronną.
Od orzeczenia przysługuje odwołanie w ciągu 7 dni do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy. Prawo to ma zarówno pracownik, jak i pracodawca.
Lekarz medycyny pracy, z którym pracodawca ma zawartą umowę. Orzeczenie od innego lekarza nie spełnia wymogu ustawowego i nie pozwala dopuścić pracownika do pracy.
Nie. Odnosi się do konkretnego stanowiska opisanego w skierowaniu. Przeciwwskazania do jednego stanowiska nie oznaczają niezdolności do wykonywania innej pracy.
Pracodawca nie może dopuścić pracownika do tego stanowiska. Może natomiast zaproponować inne, odpowiadające stanowi zdrowia i kwalifikacjom pracownika.
Tak, w ciągu 7 dni do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy. Prawo odwołania przysługuje zarówno pracownikowi, jak i pracodawcy, a ponowne badanie kończy się orzeczeniem ostatecznym.
Po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni z powodu choroby. Ocenia ono zdolność do pracy na dotychczasowym stanowisku po konkretnej chorobie.
Przy orzeczeniu stwierdzającym szkodliwy wpływ pracy pracodawca powinien przenieść pracownika do innej pracy. Brak przeniesienia uprawnia pracownika do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.
Tak, wskazany przez lekarza w treści orzeczenia. Po jego upływie dopuszczenie pracownika do pracy narusza art. 229 § 4 Kodeksu pracy.
Sandra Nowak
Choroby zawodowe to schodzenie, które powstają w wyniku długotrwałego kontaktu z czynnikami szkodliwymi w miejscu pracy. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy w Polsce, pracodawcy mają obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków pracy, a pracownicy mają prawo do świadczeń i odszkodowań w przypadku choroby zawodowej.
Czytaj dalej →
Sandra Nowak
Pracownicy w szczególnych sytuacjach, takich jak ciąża, urlopy rodzicielskie czy okres przedemerytalny, objęci są ochroną przed zwolnieniem zgodnie z przepisami Kodeksu pracy. Dowiedz się, jakie konsekwencje prawne ponosi pracodawca w przypadku złamania zasad ochronnych oraz jakie obowiązki musi spełniać
Czytaj dalej →
Sandra Nowak
Zmiana stanowiska pracy to ważny proces wymagający zgodności z przepisami prawa pracy. Dowiedz się, jak prawidłowo przeprowadzić zmianę stanowiska, aby chronić prawa pracownika i pracodawcy.
Czytaj dalej →
Sandra Nowak
Dowiedz się, komu przysługuje zasiłek chorobowy w 2024 roku, kto go wypłaca, jak liczone jest L4, oraz jakie są najnowsze zmiany w przepisach dotyczących zwolnień lekarskich. Poznaj swoje prawa jako pracownik i pracodawca!
Czytaj dalej →
Sandra Nowak
Poznaj zasady, procedury, powody oraz konsekwencje tego najostrzejszego sposobu rozwiązania umowy o pracę potocznie zwanego dyscyplinarką. Pobierz wzory pism, dowiedz się co mówi Kodeks Pracy.
Czytaj dalej →