Słowniczek HR

Klauzula poufności (NDA)

W skrócie

Klauzula poufności to zobowiązanie do nieujawniania określonych informacji. W stosunku pracy obowiązek zachowania tajemnicy wynika już z Kodeksu pracy — odrębna umowa doprecyzowuje jego zakres, sankcje i czas obowiązywania po ustaniu zatrudnienia.

Czym jest klauzula poufności (NDA)?

Klauzula poufności zobowiązuje do nieujawniania określonych informacji. W stosunku pracy jej rola bywa przeceniana, ponieważ obowiązek zachowania tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, wynika już z Kodeksu pracy.

Odrębna umowa ma więc znaczenie przede wszystkim w dwóch sytuacjach: gdy doprecyzowuje, jakie kategorie informacji uznaje się za poufne, oraz gdy reguluje okres po ustaniu zatrudnienia, którego obowiązek kodeksowy już nie obejmuje.

Skuteczność zależy od precyzji zakresu. Klauzula obejmująca wszelkie informacje o pracodawcy jest trudna do wyegzekwowania, ponieważ w sporze trzeba wykazać, że konkretna informacja miała charakter poufny i była w organizacji odpowiednio chroniona.

Klauzuli poufności nie należy mylić z zakazem konkurencji. Ten drugi wymaga odrębnej umowy również w czasie zatrudnienia, a po jego ustaniu wiąże się z obowiązkiem wypłaty odszkodowania na rzecz byłego pracownika.

Poufność a zakaz konkurencji

CechaKlauzula poufnościZakaz konkurencji
Podstawa w czasie zatrudnieniawynika z Kodeksuwymaga umowy
Zakresnieujawnianie informacjiniepodejmowanie działalności
Po ustaniu zatrudnieniaz umowyz umowy, z odszkodowaniem
Odszkodowanie dla pracownikaniewymaganewymagane po ustaniu zatrudnienia
Sankcjaodpowiedzialność za szkodękary umowne, odpowiedzialność

Jak to wygląda w praktyce

Firma przedstawia nowemu pracownikowi umowę o poufności obejmującą „wszelkie informacje o firmie” bezterminowo.

Problem: zakres nieokreślony — trudny do wyegzekwowania.

Lepsza konstrukcja: wskazanie kategorii informacji, np. dane klientów, kalkulacje cenowe, dokumentacja techniczna.

Klauzula obejmująca wszystko w praktyce nie chroni niczego, bo w sporze trudno wykazać, że konkretna informacja miała charakter poufny i była tak traktowana w organizacji.

W czasie trwania zatrudnienia obowiązek zachowania tajemnicy wynika już z Kodeksu pracy. Odrębna umowa ma sens przede wszystkim dla doprecyzowania zakresu oraz uregulowania okresu po ustaniu zatrudnienia.

Najczęściej zadawane pytania

W czasie zatrudnienia nie. Obowiązek zachowania tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, wynika wprost z Kodeksu pracy.

Aby doprecyzować kategorie informacji uznanych za poufne oraz uregulować okres po ustaniu zatrudnienia, którego obowiązek kodeksowy nie obejmuje.

Może tak stanowić, ale w praktyce jest wtedy trudna do wyegzekwowania. W sporze trzeba wykazać, że konkretna informacja była chroniona jako poufna.

Poufność dotyczy nieujawniania informacji, zakaz konkurencji — niepodejmowania działalności. Zakaz po ustaniu zatrudnienia wymaga odszkodowania dla pracownika.

Ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych może uzasadniać rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Ocena zależy od okoliczności.

Zapis taki bywa stosowany, ale przy bardzo szerokim zakresie i braku ograniczenia czasowego jego skuteczność bywa kwestionowana.

Zakaz ujawniania własnego wynagrodzenia jest problematyczny wobec przepisów o równym traktowaniu i kierunku zmian związanych z jawnością wynagrodzeń.