Kary porządkowe

W skrócie

Kary porządkowe to sankcje, które pracodawca może zastosować wobec pracownika za naruszenie organizacji i porządku pracy: upomnienie, nagana oraz kara pieniężna. Katalog jest zamknięty, a nałożenie wymaga uprzedniego wysłuchania pracownika i zachowania ustawowych terminów.

Czym są kary porządkowe?

Odpowiedzialność porządkowa jest odrębna od odpowiedzialności materialnej i od rozwiązania umowy. Służy dyscyplinowaniu w bieżących sprawach organizacyjnych, a katalog kar jest zamknięty — pracodawca nie może wymyślić własnych sankcji.

Upomnienie i nagana są dostępne przy naruszeniach organizacji i porządku pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania obecności i usprawiedliwiania nieobecności.

Kara pieniężna ma węższy zakres. Można ją zastosować wyłącznie za naruszenie przepisów BHP i przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się w stanie nietrzeźwości albo spożywanie alkoholu lub podobnych substancji w czasie pracy.

Procedura jest wspólna dla wszystkich kar. Wymaga uprzedniego wysłuchania pracownika, zachowania terminu dwóch tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i trzech miesięcy od jego popełnienia oraz pisemnego zawiadomienia z pouczeniem o prawie sprzeciwu. Po roku nienagannej pracy karę uważa się za niebyłą.

Podstawa prawna

  • art. 108 § 1 Kodeks pracy Za nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów BHP i przeciwpożarowych oraz przyjętego sposobu potwierdzania obecności pracodawca może stosować karę upomnienia lub nagany. Zobacz pełny przepis
  • art. 108 § 2 Kodeks pracy Za nieprzestrzeganie przepisów BHP, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w pracy pracodawca może stosować także karę pieniężną. Zobacz pełny przepis
  • art. 108 § 3 Kodeks pracy Kara pieniężna za jedno przewinienie ani za dzień nieusprawiedliwionej nieobecności nie może przewyższać jednodniowego wynagrodzenia, a łącznie kary nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia po potrąceniach. Zobacz pełny przepis
  • art. 108 § 4 Kodeks pracy Wpływy z kar pieniężnych przeznacza się na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. Zobacz pełny przepis

Stan prawny na 4 sierpnia 2026

Kary porządkowe i ich granice

KaraKiedyLimit
Upomnienienaruszenia porządku i organizacji—
Naganajw., przy poważniejszych uchybieniach—
Kara pieniężnaBHP, alkohol, nieusprawiedliwiona nieobecnośćjednodniowe wynagrodzenie za przewinienie
Limit łączny kar pieniężnych—1/10 wynagrodzenia po potrąceniach
Termin nałożenia—2 tygodnie od powzięcia wiadomości
Termin bezwzględny—3 miesiące od naruszenia

Jak to wygląda w praktyce

Pracownik stawił się w stanie nietrzeźwości. Jego dzienne wynagrodzenie to 300 zł.

Dopuszczalna kara: pieniężna — art. 108 § 2 k.p. wymienia ten przypadek wprost.

Maksymalna wysokość: 300 zł za to przewinienie.

Limit łączny: wszystkie kary ≤ 1/10 wynagrodzenia po potrąceniach.

Kara pieniężna nie jest dostępna przy każdym naruszeniu. Katalog jest zamknięty i obejmuje wyłącznie BHP, przepisy przeciwpożarowe, nieusprawiedliwioną nieobecność oraz alkohol i podobne substancje.

Wpływy z kar nie zasilają budżetu firmy — przeznacza się je na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.

Najczęściej zadawane pytania

Upomnienie, naganę oraz karę pieniężną. Katalog jest zamknięty — pracodawca nie może stosować sankcji spoza tej listy, na przykład obniżenia wynagrodzenia.

Wyłącznie za naruszenie przepisów BHP i przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia oraz stawienie się w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w pracy.

Za jedno przewinienie lub dzień nieusprawiedliwionej nieobecności nie więcej niż jednodniowe wynagrodzenie. Wszystkie kary łącznie nie mogą przekroczyć 1/10 wynagrodzenia po potrąceniach.

Wyłącznie na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. Nie mogą zasilać ogólnego budżetu pracodawcy ani być traktowane jako jego przychód.

W ciągu 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i nie później niż 3 miesiące od jego popełnienia. Wymagane jest też uprzednie wysłuchanie pracownika.

Tak. Ma 7 dni na sprzeciw wobec pracodawcy, a po jego odrzuceniu 14 dni na wystąpienie do sądu pracy o uchylenie kary.

Po roku nienagannej pracy kara jest uważana za niebyłą, a odpis zawiadomienia usuwa się z akt osobowych. Pracodawca może uznać ją za niebyłą także wcześniej.

Powiązane pojęcia

Przejdź do pełnej listy pojęć