Kary porządkowe to sankcje, które pracodawca może zastosować wobec pracownika za naruszenie organizacji i porządku pracy: upomnienie, nagana oraz kara pieniężna. Katalog jest zamknięty, a nałożenie wymaga uprzedniego wysłuchania pracownika i zachowania ustawowych terminów.
Odpowiedzialność porządkowa jest odrębna od odpowiedzialności materialnej i od rozwiązania umowy. Służy dyscyplinowaniu w bieżących sprawach organizacyjnych, a katalog kar jest zamknięty — pracodawca nie może wymyślić własnych sankcji.
Upomnienie i nagana są dostępne przy naruszeniach organizacji i porządku pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania obecności i usprawiedliwiania nieobecności.
Kara pieniężna ma węższy zakres. Można ją zastosować wyłącznie za naruszenie przepisów BHP i przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się w stanie nietrzeźwości albo spożywanie alkoholu lub podobnych substancji w czasie pracy.
Procedura jest wspólna dla wszystkich kar. Wymaga uprzedniego wysłuchania pracownika, zachowania terminu dwóch tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i trzech miesięcy od jego popełnienia oraz pisemnego zawiadomienia z pouczeniem o prawie sprzeciwu. Po roku nienagannej pracy karę uważa się za niebyłą.
Stan prawny na 4 sierpnia 2026
| Kara | Kiedy | Limit |
|---|---|---|
| Upomnienie | naruszenia porządku i organizacji | — |
| Nagana | jw., przy poważniejszych uchybieniach | — |
| Kara pieniężna | BHP, alkohol, nieusprawiedliwiona nieobecność | jednodniowe wynagrodzenie za przewinienie |
| Limit łączny kar pieniężnych | — | 1/10 wynagrodzenia po potrąceniach |
| Termin nałożenia | — | 2 tygodnie od powzięcia wiadomości |
| Termin bezwzględny | — | 3 miesiące od naruszenia |
Pracownik stawił się w stanie nietrzeźwości. Jego dzienne wynagrodzenie to 300 zł.
Dopuszczalna kara: pieniężna — art. 108 § 2 k.p. wymienia ten przypadek wprost.
Maksymalna wysokość: 300 zł za to przewinienie.
Limit łączny: wszystkie kary ≤ 1/10 wynagrodzenia po potrąceniach.
Kara pieniężna nie jest dostępna przy każdym naruszeniu. Katalog jest zamknięty i obejmuje wyłącznie BHP, przepisy przeciwpożarowe, nieusprawiedliwioną nieobecność oraz alkohol i podobne substancje.
Wpływy z kar nie zasilają budżetu firmy — przeznacza się je na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.
Upomnienie, naganę oraz karę pieniężną. Katalog jest zamknięty — pracodawca nie może stosować sankcji spoza tej listy, na przykład obniżenia wynagrodzenia.
Wyłącznie za naruszenie przepisów BHP i przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia oraz stawienie się w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w pracy.
Za jedno przewinienie lub dzień nieusprawiedliwionej nieobecności nie więcej niż jednodniowe wynagrodzenie. Wszystkie kary łącznie nie mogą przekroczyć 1/10 wynagrodzenia po potrąceniach.
Wyłącznie na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. Nie mogą zasilać ogólnego budżetu pracodawcy ani być traktowane jako jego przychód.
W ciągu 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i nie później niż 3 miesiące od jego popełnienia. Wymagane jest też uprzednie wysłuchanie pracownika.
Tak. Ma 7 dni na sprzeciw wobec pracodawcy, a po jego odrzuceniu 14 dni na wystąpienie do sądu pracy o uchylenie kary.
Po roku nienagannej pracy kara jest uważana za niebyłą, a odpis zawiadomienia usuwa się z akt osobowych. Pracodawca może uznać ją za niebyłą także wcześniej.
Szymon Mojsak
Projekt rozporządzenia Rady Ministrów przewiduje 4950 zł brutto płacy minimalnej i 32,30 zł minimalnej stawki godzinowej od 1 stycznia 2027 r. Sprawdź, o ile rośnie koszt zatrudnienia, które świadczenia przeliczają się automatycznie i co trzeba poprawić w umowach przed końcem roku.
Czytaj dalej →
Szymon Mojsak
Performance improvement plan to formalny plan naprawczy dla pracownika, którego efektywność spadła. Dowiedz się, jak go wdrożyć zgodnie z prawem, jakie elementy musi zawierać i jak wpływa na ewentualne wypowiedzenie.
Czytaj dalej →
Katarzyna Grzązek
Gołoledź paraliżuje drogi, a Ty nie możesz dojechać do pracy? Sprawdź, kiedy lód na drodze pozwala na skorzystanie z urlopu z powodu siły wyższej. Wyjaśniamy zasady płatności (50% pensji) oraz procedurę składania wniosków w 2026 roku.
Czytaj dalej →
Czym jest notatka służbowa i jak ją poprawnie napisać? Dowiedz się, jaką ma moc prawną, co musi zawierać i jakich błędów unikać. Poznaj praktyczne przykłady.
Czytaj dalej →
Sandra Nowak
Czy nagrywanie pracownika jest legalne? Dowiedz się, kiedy monitoring w pracy jest dozwolony, jakie są Twoje obowiązki i co grozi za naruszenie przepisów.
Czytaj dalej →