Kary porządkowe to sankcje, które pracodawca może zastosować wobec pracownika za naruszenie organizacji i porządku pracy: upomnienie, nagana oraz kara pieniężna. Katalog jest zamknięty, a nałożenie wymaga uprzedniego wysłuchania pracownika i zachowania ustawowych terminów.
Odpowiedzialność porządkowa jest odrębna od odpowiedzialności materialnej i od rozwiązania umowy. Służy dyscyplinowaniu w bieżących sprawach organizacyjnych, a katalog kar jest zamknięty — pracodawca nie może wymyślić własnych sankcji.
Upomnienie i nagana są dostępne przy naruszeniach organizacji i porządku pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania obecności i usprawiedliwiania nieobecności.
Kara pieniężna ma węższy zakres. Można ją zastosować wyłącznie za naruszenie przepisów BHP i przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się w stanie nietrzeźwości albo spożywanie alkoholu lub podobnych substancji w czasie pracy.
Procedura jest wspólna dla wszystkich kar. Wymaga uprzedniego wysłuchania pracownika, zachowania terminu dwóch tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i trzech miesięcy od jego popełnienia oraz pisemnego zawiadomienia z pouczeniem o prawie sprzeciwu. Po roku nienagannej pracy karę uważa się za niebyłą.
Stan prawny na 4 sierpnia 2026
| Kara | Kiedy | Limit |
|---|---|---|
| Upomnienie | naruszenia porządku i organizacji | — |
| Nagana | jw., przy poważniejszych uchybieniach | — |
| Kara pieniężna | BHP, alkohol, nieusprawiedliwiona nieobecność | jednodniowe wynagrodzenie za przewinienie |
| Limit łączny kar pieniężnych | — | 1/10 wynagrodzenia po potrąceniach |
| Termin nałożenia | — | 2 tygodnie od powzięcia wiadomości |
| Termin bezwzględny | — | 3 miesiące od naruszenia |
Pracownik stawił się w stanie nietrzeźwości. Jego dzienne wynagrodzenie to 300 zł.
Dopuszczalna kara: pieniężna — art. 108 § 2 k.p. wymienia ten przypadek wprost.
Maksymalna wysokość: 300 zł za to przewinienie.
Limit łączny: wszystkie kary ≤ 1/10 wynagrodzenia po potrąceniach.
Kara pieniężna nie jest dostępna przy każdym naruszeniu. Katalog jest zamknięty i obejmuje wyłącznie BHP, przepisy przeciwpożarowe, nieusprawiedliwioną nieobecność oraz alkohol i podobne substancje.
Wpływy z kar nie zasilają budżetu firmy — przeznacza się je na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.
Upomnienie, naganę oraz karę pieniężną. Katalog jest zamknięty — pracodawca nie może stosować sankcji spoza tej listy, na przykład obniżenia wynagrodzenia.
Wyłącznie za naruszenie przepisów BHP i przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia oraz stawienie się w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w pracy.
Za jedno przewinienie lub dzień nieusprawiedliwionej nieobecności nie więcej niż jednodniowe wynagrodzenie. Wszystkie kary łącznie nie mogą przekroczyć 1/10 wynagrodzenia po potrąceniach.
Wyłącznie na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. Nie mogą zasilać ogólnego budżetu pracodawcy ani być traktowane jako jego przychód.
W ciągu 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i nie później niż 3 miesiące od jego popełnienia. Wymagane jest też uprzednie wysłuchanie pracownika.
Tak. Ma 7 dni na sprzeciw wobec pracodawcy, a po jego odrzuceniu 14 dni na wystąpienie do sądu pracy o uchylenie kary.
Po roku nienagannej pracy kara jest uważana za niebyłą, a odpis zawiadomienia usuwa się z akt osobowych. Pracodawca może uznać ją za niebyłą także wcześniej.
Szymon Mojsak
Kiedy skierować pracownika na badania wstępne, okresowe i kontrolne, kto za nie płaci i co grozi za dopuszczenie do pracy bez aktualnego orzeczenia.
Czytaj dalej →
Szymon Mojsak
Praca po godzinach bez polecenia przełożonego: kiedy nie należy się za nią dodatek, kiedy sąd uzna ją za nadgodziny zlecone i jak pracodawca może jej zapobiegać.
Czytaj dalej →
Szymon Mojsak
Kodeks pracy pozwala ukarać pracownika tylko upomnieniem, naganą albo karą pieniężną. Sprawdź, za co przysługuje każda z nich, jak policzyć limit kary i jakich terminów pilnować.
Czytaj dalej →
Sandra Nowak
Nowe przepisy w Kodeksie pracy od lutego 2023 roku wprowadzają możliwość kontroli trzeźwości pracowników. To nowe wyzwanie, ale także szansa na zapewnienie bezpiecznych warunków pracy. Kontrola trzeźwości jest opcjonalna, ale wymaga precyzyjnych regulacji.
Czytaj dalej →
Szymon Mojsak
Pominięte odbicie, awaria czytnika, zmiana kodu nieobecności — sprawdź, kto w firmie może poprawiać ewidencję czasu pracy i jak dokumentować zmiany, żeby przeszły kontrolę PIP.
Czytaj dalej →