Słowniczek HR

Karta stanowiska pracy

W skrócie

Karta stanowiska pracy to dokument opisujący zadania, wymagania i warunki panujące na danym stanowisku. Zbiera dane potrzebne do oceny ryzyka zawodowego, zapoznania pracownika z zakresem obowiązków oraz porównywania stanowisk przy wartościowaniu pracy.

Czym jest karta stanowiska pracy?

Karta stanowiska pracy zbiera w jednym dokumencie opis zadań, wymagań kwalifikacyjnych oraz warunków panujących na stanowisku. Nie jest dokumentem o narzuconym wzorze, ale realizuje kilka obowiązków pracodawcy jednocześnie.

Pierwszym jest zaznajomienie pracownika podejmującego pracę z zakresem obowiązków, sposobem wykonywania pracy oraz podstawowymi uprawnieniami. Karta stanowi wygodną formę udokumentowania, że obowiązek ten został wykonany.

Drugim jest ocena ryzyka zawodowego. Pracodawca ma obowiązek ją sporządzić, udokumentować i poinformować pracowników o ryzyku oraz zasadach ochrony przed zagrożeniami. Karta dostarcza danych wejściowych: opisu czynników szkodliwych i stosowanych środków ochrony.

Trzecie zastosowanie ma charakter płacowy. Porównanie prac o jednakowej wartości opiera się na kwalifikacjach, odpowiedzialności i wysiłku, a więc na informacjach zawartych w opisie stanowiska. Przy jawności wynagrodzeń dokumentacja ta zyskuje na znaczeniu jako podstawa wykazania obiektywnych kryteriów.

Zawartość karty stanowiska

ElementDo czego służyPodstawa
Zakres zadańzapoznanie z obowiązkamiart. 94 pkt 1 k.p.
Wymagane kwalifikacjerekrutacja, dopuszczenie do pracyart. 237³ § 1 k.p.
Czynniki szkodliweocena ryzyka zawodowegoart. 226 k.p.
Środki ochronyinformacja o zasadach ochronyart. 226 pkt 2 k.p.
Odpowiedzialnośćwartościowanie pracyart. 18³c § 3 k.p.

Jak to wygląda w praktyce

Karta stanowiska operatora prasy hydraulicznej.

Wymagania: uprawnienia, badania lekarskie, instruktaż stanowiskowy.

Czynniki: hałas, zagrożenie mechaniczne → wejście do oceny ryzyka.

Środki ochrony: ochronniki słuchu, osłony, procedura zatrzymania awaryjnego.

Karta pełni tu podwójną funkcję: dokumentuje zapoznanie pracownika z zakresem obowiązków oraz dostarcza danych do oceny ryzyka, którą pracodawca ma obowiązek sporządzić i udokumentować.

Aktualność ma znaczenie praktyczne. Karta opisująca stanowisko sprzed wymiany maszyny nie odzwierciedla rzeczywistych zagrożeń, więc oparta na niej ocena ryzyka traci wartość.

Najczęściej zadawane pytania

Sam dokument o tej nazwie nie jest wymagany, ale realizuje obowiązki zapoznania pracownika z zakresem obowiązków oraz dokumentowania oceny ryzyka zawodowego.

Zakres zadań, wymagane kwalifikacje i uprawnienia, czynniki szkodliwe i uciążliwe, stosowane środki ochrony oraz zakres odpowiedzialności.

Dostarcza danych wejściowych — opisu warunków i czynników szkodliwych. Ocenę ryzyka pracodawca ma obowiązek sporządzić i udokumentować.

Tak. Porównanie prac o jednakowej wartości opiera się na kwalifikacjach, odpowiedzialności i wysiłku, czyli na informacjach zawartych w opisie stanowiska.

Po zmianie zakresu zadań, wymianie maszyn albo zmianie technologii. Nieaktualna karta czyni bezwartościową opartą na niej ocenę ryzyka.

Zwykle dział kadr we współpracy z przełożonym stanowiska oraz służbą BHP w części dotyczącej warunków pracy i czynników szkodliwych.

Zakres obowiązków wymienia zadania pracownika. Karta obejmuje szerszy opis: wymagania, warunki wykonywania pracy i czynniki występujące na stanowisku.