Jednorazowe odszkodowanie to świadczenie z ZUS dla osoby, która doznała stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy albo choroby zawodowej. Od 1 kwietnia 2026 roku wynosi 1 781 zł za każdy procent uszczerbku.
Czym jest jednorazowe odszkodowanie?
Jednorazowe odszkodowanie przysługuje osobie ubezpieczonej, która wskutek wypadku przy pracy albo choroby zawodowej doznała stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Uprawnienie mogą nabyć również członkowie rodziny ubezpieczonego, który zmarł w wyniku takiego zdarzenia.
Wysokość świadczenia ustala się jako iloczyn procentu uszczerbku i stawki ogłaszanej corocznie. W okresie od 1 kwietnia 2026 roku do 31 marca 2027 roku stawka wynosi 1 781 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku.
Wypłaty dokonuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych po zakończeniu leczenia i rehabilitacji, na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika. Pracodawca nie wypłaca tego świadczenia — jego rolą jest ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku oraz sporządzenie dokumentacji.
Obowiązki pracodawcy po zdarzeniu wynikają z Kodeksu pracy. Obejmują zabezpieczenie miejsca zdarzenia, udzielenie pierwszej pomocy, ustalenie przyczyn, prowadzenie rejestru wypadków oraz — przy wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym — niezwłoczne zawiadomienie okręgowego inspektora pracy i prokuratora.
Podstawa prawna
art. 12 ust. 1Ustawa z 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowychJednorazowe odszkodowanie przysługuje ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu; od 1.04.2026 do 31.03.2027 stawka wynosi 1 781 zł za każdy procent uszczerbku.
Zobacz pełny przepis
art. 234 § 1Kodeks pracyW razie wypadku przy pracy pracodawca jest obowiązany podjąć niezbędne działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie, zapewnić udzielenie pierwszej pomocy i ustalić okoliczności oraz przyczyny wypadku.
Zobacz pełny przepis
art. 234 § 2Kodeks pracyPracodawca jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić właściwego okręgowego inspektora pracy i prokuratora o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy.
Zobacz pełny przepis
art. 234 § 3Kodeks pracyPracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr wypadków przy pracy.
Zobacz pełny przepis
Stan prawny na 6 sierpnia 2026
Jednorazowe odszkodowanie — stawki
Okres
Kwota za 1% uszczerbku
Podstawa
1.04.2026 – 31.03.2027
1 781 zł
obwieszczenie z 10.03.2026
poprzedni okres
1 636 zł
wcześniejsze obwieszczenie
Uprawniony
ubezpieczony z uszczerbkiem
art. 12 ust. 1 ustawy wypadkowej
Także dla rodziny
gdy ubezpieczony zmarł wskutek zdarzenia
ustawa wypadkowa
Jak to wygląda w praktyce
Pracownik doznał wypadku przy pracy. Orzeczenie: 15% stałego uszczerbku na zdrowiu.
Wyliczenie: 15 × 1 781 zł = 26 715 zł.
Wypłata: po zakończeniu leczenia i rehabilitacji, na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS.
Świadczenie wypłaca ZUS, a nie pracodawca. Rola pracodawcy sprowadza się do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, sporządzenia protokołu oraz skompletowania dokumentacji.
Niezależnie od tego świadczenia pracownik może dochodzić od pracodawcy roszczeń uzupełniających na zasadach ogólnych, jeżeli odszkodowanie z ZUS nie pokrywa całości szkody.
Najczęściej zadawane pytania
1 781 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Stawka obowiązuje od 1 kwietnia 2026 do 31 marca 2027 roku.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie pracodawca. Pracodawca ustala okoliczności i przyczyny wypadku oraz kompletuje dokumentację.
Po zakończeniu leczenia i rehabilitacji, na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS ustalającego procent uszczerbku na zdrowiu.
Tak. Uprawnienie przysługuje członkom rodziny ubezpieczonego lub rencisty, który zmarł wskutek wypadku przy pracy albo choroby zawodowej.
Zabezpieczenie miejsca zdarzenia, udzielenie pierwszej pomocy, ustalenie okoliczności i przyczyn, sporządzenie protokołu oraz prowadzenie rejestru wypadków przy pracy.
Niezwłocznie — przy wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym. Zawiadomienie kieruje się do okręgowego inspektora pracy i prokuratora.
Tak. Pracownik może dochodzić od pracodawcy roszczeń uzupełniających na zasadach ogólnych, gdy świadczenie z ZUS nie pokrywa całości poniesionej szkody.
Wolontariat to nie tylko szlachetny gest, ale też potężna dźwignia rozwoju zawodowego i kluczowy element strategii CSR nowoczesnych firm. Angażując się w pomoc, możemy zdobyć unikalne kompetencje miękkie i twarde, które skutecznie wyróżnią nas na rynku pracy. Warto jednak pamiętać o aspektach formalnych – od odpowiedniej konstrukcji porozumienia po ukryte pułapki związane z ubezpieczeniem państwowym.
Choroby zawodowe to schodzenie, które powstają w wyniku długotrwałego kontaktu z czynnikami szkodliwymi w miejscu pracy. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy w Polsce, pracodawcy mają obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków pracy, a pracownicy mają prawo do świadczeń i odszkodowań w przypadku choroby zawodowej.
Katarzyna Grzązek
