Koleżeństwo w pracy to relacje między pracownikami na tym samym szczeblu. Wpływają na przepływ wiedzy i wzajemne wsparcie, ale obowiązek przeciwdziałania mobbingowi obejmuje również zachowania między współpracownikami.
Czym jest koleżeństwo w pracy (peer-to-peer relations)?
Koleżeństwo w pracy obejmuje relacje między pracownikami zajmującymi porównywalne pozycje w strukturze. Ich znaczenie operacyjne wynika przede wszystkim z przepływu wiedzy nieudokumentowanej oraz wzajemnego wsparcia przy spiętrzeniach pracy.
Ten pierwszy element trudno zastąpić procedurą. Znajomość nietypowych przypadków i praktycznych sposobów działania przekazywana jest zwykle poziomo, między osobami wykonującymi podobną pracę, a nie w formalnym szkoleniu.
Wymiar prawny dotyczy granic tych relacji. Obowiązek przeciwdziałania mobbingowi obciąża pracodawcę niezależnie od tego, kto dopuszcza się takich zachowań — obejmuje więc również nękanie ze strony współpracowników, nie tylko przełożonych.
Jednocześnie przestrzeganie zasad współżycia społecznego w zakładzie pracy należy do obowiązków samego pracownika. Daje to podstawę do reakcji porządkowej wobec osób naruszających te zasady, obok obowiązku wyjaśnienia sprawy przez pracodawcę.
Podstawa prawna
- art. 94 pkt 10 Kodeks pracy Pracodawca jest obowiązany wpływać na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego. Zobacz pełny przepis
- art. 94³ § 1 Kodeks pracy Pracodawca jest obowiązany przeciwdziałać mobbingowi, niezależnie od tego, kto dopuszcza się takich zachowań. Zobacz pełny przepis
- art. 94³ § 2 Kodeks pracy Mobbing polega na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołującym zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, poniżenie lub ośmieszenie. Zobacz pełny przepis
- art. 100 § 2 pkt 6 Kodeks pracy Pracownik jest obowiązany przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego. Zobacz w ISAP
Stan prawny na 7 sierpnia 2026
Relacje między pracownikami
| Wymiar | Znaczenie | Uwaga |
|---|---|---|
| Przepływ wiedzy | szybsze wdrożenie nowych osób | trudny do zastąpienia procedurą |
| Wzajemne wsparcie | obsługa spiętrzeń pracy | zależy od stabilności zespołu |
| Zgłaszanie problemów | wychwytywanie błędów | wymaga braku obawy przed konsekwencjami |
| Mobbing poziomy | obowiązek przeciwdziałania | art. 94³ § 1 k.p. |
| Zasady współżycia | obowiązek obu stron | art. 100 § 2 pkt 6 k.p. |
Jak to wygląda w praktyce
Pracownik zgłasza, że jest systematycznie wykluczany przez współpracowników z obiegu informacji.
Sprawca: nie przełożony, lecz współpracownicy.
Obowiązek pracodawcy: przeciwdziałanie mobbingowi — niezależnie od tego, kto się go dopuszcza.
To rozróżnienie bywa pomijane. Obowiązek nie ogranicza się do zachowań kadry kierowniczej i obejmuje również relacje poziome w zespole.
Przestrzeganie zasad współżycia społecznego jest przy tym obowiązkiem samego pracownika, co daje podstawę do reakcji porządkowej wobec osób naruszających te zasady.
Najczęściej zadawane pytania
Tak. Obowiązek przeciwdziałania mobbingowi obciąża pracodawcę niezależnie od tego, kto dopuszcza się takich zachowań.
Tak. Przestrzeganie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego należy do jego podstawowych obowiązków pracowniczych.
Bo tą drogą przekazywana jest wiedza nieudokumentowana — znajomość nietypowych przypadków i praktycznych sposobów działania.
Wyjaśnić sprawę bez zbędnej zwłoki. Obowiązek przeciwdziałania mobbingowi obejmuje reagowanie na zgłoszenia, a nie samo posiadanie procedury.
Systematycznością i skutkiem. Uporczywe i długotrwałe działanie wywołujące poniżenie albo zaniżoną ocenę przydatności zawodowej może wypełniać przesłanki mobbingu.
Tak. Naruszenie zasad współżycia społecznego przez pracownika może uzasadniać zastosowanie kary porządkowej w przewidzianej procedurze.
Regularnym rytmem kontaktu i zadaniami wymagającymi współpracy. Przy pracy zdalnej znika przekazywanie wiedzy przy okazji, więc trzeba je zaplanować.