przepisyzarządzanierejestracja czasu pracy

Zadaniowy system czasu pracy – zasady, nadgodziny i ewidencja

Zadaniowy system czasu pracy to rozwiązanie z art. 140 Kodeksu pracy, w którym pracodawca rozlicza pracownika z wykonanych zadań, a nie z godzin spędzonych w firmie. Pracownik sam decyduje, kiedy i jak długo pracuje danego dnia, ale rozmiar zadań musi pozwalać na ich wykonanie w granicach norm z art. 129 KP, czyli 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo. W praktyce system bywa traktowany jako sposób na „pracę bez limitu godzin”, co prowadzi do sporów o nadgodziny i do błędów w ewidencji.

W tym artykule wyjaśniamy, kiedy pracodawca może wprowadzić zadaniowy czas pracy, jak to zrobić formalnie, jak ustalić rozmiar zadań i kiedy mimo wszystko powstają nadgodziny. Pokazujemy też, co trzeba ewidencjonować w tym systemie, czym różni się on od ruchomego czasu pracy oraz jakie ryzyka wiążą się z jego niewłaściwym stosowaniem.

W skrócie

System zadaniowy (art. 140 KP) można stosować, gdy uzasadnia to rodzaj pracy, jej organizacja albo miejsce wykonywania. Wprowadza się go w układzie zbiorowym, regulaminie pracy albo obwieszczeniu — zgoda pracownika nie jest wymagana, ale czas niezbędny na zadania pracodawca ustala po porozumieniu z nim, w granicach norm z art. 129 KP. Nie ewidencjonuje się godzin pracy, ale dni pracy, urlopy i nieobecności trzeba wykazywać. Zbyt duże zadania rodzą nadgodziny.

Na czym polega zadaniowy system czasu pracy?

W systemie zadaniowym pracodawca nie wyznacza godzin rozpoczęcia i zakończenia pracy ani nie układa grafiku. Określa zadania, które pracownik ma wykonać w danym okresie, oraz czas niezbędny do ich wykonania. Pracownik organizuje sobie dzień samodzielnie: może jednego dnia pracować 4 godziny, a innego 10, o ile wykona zadania w terminie.

Swoboda nie oznacza jednak braku norm. Art. 140 KP wymaga, aby czas potrzebny na wykonanie zadań był ustalony z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy wynikającego z norm z art. 129 KP. Pracownik w systemie zadaniowym ma też prawo do 11 godzin odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego, a pracodawca odpowiada za takie zaplanowanie zadań, aby te odpoczynki były możliwe.

Kiedy można wprowadzić system zadaniowy?

Art. 140 KP pozwala stosować system zadaniowy w przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy, jej organizacją albo miejscem wykonywania pracy. Typowe przykłady to praca przedstawicieli handlowych, serwisantów w terenie, części stanowisk w IT i w mediach, a także praca, której nie da się efektywnie kontrolować w godzinach, np. wykonywana głównie poza zakładem.

System nie nadaje się do pracy, w której przełożony na bieżąco wyznacza czynności i godziny, np. na stanowiskach zmianowych, w obsłudze klienta z ustalonymi godzinami otwarcia czy przy taśmie produkcyjnej. Jeśli pracownik faktycznie pracuje według poleceń w stałych godzinach, formalne „zadaniowe” rozliczenie nie chroni pracodawcy przed roszczeniami o nadgodziny.

Jak formalnie wprowadzić zadaniowy czas pracy?

Systemy czasu pracy ustala się w układzie zbiorowym pracy albo w regulaminie pracy, a u pracodawcy, który nie ma obowiązku tworzenia regulaminu, w obwieszczeniu (art. 150 § 1 KP). Regulamin pracy jest obowiązkowy u pracodawcy zatrudniającego co najmniej 50 pracowników, a przy 20–49 pracownikach na wniosek zakładowej organizacji związkowej. Wzór dokumentu znajdziesz w naszym wzorze regulaminu pracy.

Kodeks pracy nie wymaga zgody pracownika na objęcie go systemem zadaniowym. Pracodawca ma natomiast obowiązek ustalić z pracownikiem czas niezbędny do wykonania powierzonych zadań, czyli przeprowadzić z nim porozumienie co do rozmiaru zadań. Informację o systemie czasu pracy pracownik otrzymuje także w informacji o warunkach zatrudnienia (art. 29 § 3 KP).

  1. Ustal stanowiska, na których rodzaj lub miejsce pracy uzasadnia system zadaniowy.
  2. Wprowadź system w regulaminie pracy, układzie zbiorowym albo obwieszczeniu i określ okres rozliczeniowy.
  3. Uzgodnij z każdym pracownikiem zadania i czas potrzebny na ich wykonanie, najlepiej w formie notatki lub karty zadań.
  4. Weryfikuj okresowo, czy zadania mieszczą się w normach, i koryguj ich rozmiar.

Jak ustalić rozmiar zadań?

Rozmiar zadań powinien odpowiadać pracy, którą pracownik o przeciętnych umiejętnościach wykona w wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym okresie rozliczeniowym. Jeśli miesiąc ma 168 godzin wymiaru, zadania przypisane na ten miesiąc nie mogą realnie wymagać 200 godzin. Ustalenie powinno uwzględniać doświadczenie z poprzednich okresów, czas dojazdów przy pracy w terenie oraz czynności dodatkowe, takie jak raportowanie.

Porozumienie co do czasu niezbędnego na wykonanie zadań warto udokumentować. Rozporządzenie w sprawie dokumentacji pracowniczej wymienia dokumenty związane ze stosowaniem systemu zadaniowego jako część dokumentacji czasu pracy pracownika (§ 6 pkt 1 lit. c). W razie kontroli PIP lub sporu sądowego to one pokazują, że zadania zostały ustalone w granicach norm.

Czy w systemie zadaniowym są nadgodziny?

Tak. Jeśli pracodawca przydzieli zadania, których nie da się wykonać w normach czasu pracy, praca ponad normę jest pracą w godzinach nadliczbowych i trzeba za nią zapłacić dodatek z art. 151¹ KP albo udzielić czasu wolnego. Ciężar wykazania, że rozmiar zadań był prawidłowy, w praktyce spoczywa na pracodawcy, bo to on je ustala.

Nadgodziny nie powstają natomiast wtedy, gdy zadania były ustalone prawidłowo, a pracownik pracował dłużej z powodu własnej organizacji pracy. Granica bywa sporna, dlatego regularny przegląd zadań i dokumentowanie ich rozmiaru to najlepsze zabezpieczenie. O zasadach rozliczania pracy ponad normę piszemy w artykule o tym, jak rozliczać nadgodziny w 2026 roku.

Co trzeba ewidencjonować w systemie zadaniowym?

Art. 149 § 2 KP zwalnia pracodawcę wyłącznie z ewidencjonowania godzin pracy pracowników objętych systemem zadaniowym. Nie zwalnia z prowadzenia ewidencji czasu pracy w ogóle. Pracodawca nadal wykazuje dni pracy, dni wolne, urlopy, zwolnienia od pracy, inne usprawiedliwione i nieusprawiedliwione nieobecności oraz pracę w niedziele i święta.

Element ewidencjiSystem zadaniowySystem podstawowy
Liczba przepracowanych godzin i godziny pracynietak
Dni pracy i dni wolnetaktak
Urlopy, zwolnienia, nieobecnościtaktak
Godziny nadliczbowe i pora nocnatak, jeśli wystąpiłytak

Wielu pracodawców i tak rejestruje czas pracy w systemie zadaniowym, bo bez tego trudno udowodnić, że zadania nie generowały nadgodzin. Elektroniczna ewidencja czasu pracy z rejestracją wejść i wyjść, także w aplikacji mobilnej, daje dane do weryfikacji rozmiaru zadań. Wymagane elementy karty opisujemy w artykule o prawidłowej karcie ewidencji czasu pracy.

System zadaniowy a ruchomy czas pracy

System zadaniowy bywa mylony z ruchomym czasem pracy z art. 140¹ KP. W ruchomym czasie pracownik pracuje w ustalonym wymiarze godzin, a elastyczna jest jedynie godzina rozpoczęcia pracy: według rozkładu albo w przedziale czasu wskazanym przez pracodawcę. Godziny pracy są ewidencjonowane, a przełożony rozlicza pracownika z czasu, a nie z wyników.

W systemie zadaniowym nie ma rozkładu godzin i nie ma ewidencji godzin, a miarą pracy są wykonane zadania. Wybór między tymi rozwiązaniami zależy więc od tego, czy firma chce rozliczać obecność, czy efekt. Elastyczne formy organizacji pracy omawiamy także w tekście o elastycznym czasie pracy.

Podsumowanie

Zadaniowy system czasu pracy daje pracownikowi swobodę organizacji dnia, ale nie znosi norm czasu pracy ani prawa do odpoczynku. Pracodawca wprowadza go w regulaminie, układzie lub obwieszczeniu, uzgadnia z pracownikiem czas potrzebny na zadania i odpowiada za to, aby mieściły się one w normach z art. 129 KP.

  • Stosuj system tylko tam, gdzie uzasadnia go rodzaj, organizacja lub miejsce pracy.
  • Dokumentuj porozumienie co do rozmiaru zadań i weryfikuj je w kolejnych okresach.
  • Ewidencjonuj dni pracy, urlopy i nieobecności — zwolnienie dotyczy tylko godzin pracy.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Nie. Kodeks pracy nie wymaga zgody pracownika na objęcie go systemem zadaniowym. System wprowadza się w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy albo obwieszczeniu. Pracodawca musi natomiast porozumieć się z pracownikiem co do czasu niezbędnego do wykonania powierzonych zadań, uwzględniając normy z art. 129 KP. Brak takiego porozumienia utrudnia wykazanie, że zadania mieściły się w normach.

Tak, ale w ograniczonym zakresie. Art. 149 § 2 KP zwalnia jedynie z ewidencjonowania godzin pracy. Pracodawca nadal wykazuje dni pracy i dni wolne, urlopy, zwolnienia od pracy oraz usprawiedliwione i nieusprawiedliwione nieobecności. Jeśli pracownik wykonywał pracę w godzinach nadliczbowych albo w porze nocnej, te godziny również powinny zostać odnotowane.

Tak, jeśli pracodawca przydzielił zadania, których nie da się wykonać w normach czasu pracy. Praca ponad normę wynikająca z nadmiernego rozmiaru zadań jest pracą w godzinach nadliczbowych i daje prawo do dodatku 50% lub 100% albo czasu wolnego. Dodatek nie przysługuje, gdy zadania były ustalone prawidłowo, a dłuższa praca wynikała z organizacji pracy samego pracownika.

Nie. Systemy czasu pracy z Kodeksu pracy dotyczą wyłącznie pracowników zatrudnionych na podstawie stosunku pracy. Zleceniobiorca nie podlega normom czasu pracy z art. 129 KP, choć przy minimalnej stawce godzinowej strony muszą potwierdzać liczbę godzin wykonywania zlecenia. Wprowadzanie „systemu zadaniowego” do umowy zlecenia nie ma podstawy prawnej.

Szymon Mojsak

Ekspert automatyzacji procesów biznesowych

Współwłaściciel RCPonline — systemu, z którego korzystają setki firm w Polsce do rejestracji czasu pracy i zarządzania grafikami. Na blogu dzielę się praktyczną wiedzą z pogranicza prawa pracy, HR i technologii, łącząc doświadczenie we wdrażaniu rozwiązań kadrowych z codzienną pracą nad produktem.

Nota redakcyjna: Artykuł został przygotowany przez zespół RCPonline. Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. W sprawach dotyczących prawa pracy zalecamy konsultację z radcą prawnym lub inspektorem pracy.

Powiązane

Kanał RSS bloga